مجتبی گلسرخ در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ضرورت طرح گستردهتر مباحث زیستمحیطی در جامعه اظهار کرد: امیدوارم با همافزایی نظر صاحبنظران و دوستداران محیطزیست، گامهای موثری برای بهبود وضعیت محیطزیست و ارتقای سلامت عمومی برداشته شود.
پلاستیک؛ مهمان ۵۰۰ ساله طبیعت
وی درباره مهمترین دلایل ضرورت کاهش مصرف پلاستیک گفت: برخی انواع پلاستیکها تا حدود ۵۰۰ سال برای تجزیه در طبیعت زمان نیاز دارند. این مسئله موجب اشغال گسترده فضاهای طبیعی از اقیانوسها و رودخانهها گرفته تا دشتها، کوهها و کویرها میشود.
گلسرخ افزود: پلاستیکها بهتدریج به میکروپلاستیک و نانوپلاستیک تبدیل میشوند. این ذرات بسیار ریز میتوانند از سد خونی-مغزی و حتی از جفت جنین عبور کنند و زمینهساز بروز بیماریهایی همچون سرطانها، اختلالات هورمونی و حساسیتها شوند. همچنین ریزپلاستیکها مانند اسفنج، آلایندههای سمی را جذب کرده و آلودگی را تشدید میکنند.
این فعال محیطزیست با اشاره به تاثیر پلاستیک در مناطق کویری تصریح کرد: پلاستیکها با بازتاب و جذب نور خورشید موجب افزایش گرمای محیط میشوند. از سوی دیگر، ریزپلاستیکها مانع تشکیل قطرات شبنم روی شنها شده و چرخه حیات حشرات و جانوران کویری را مختل میکنند.
وی ادامه داد: پلاستیکها نفوذ آب در خاک را کاهش میدهند و به زیباییهای طبیعی و ظرفیتهای گردشگری آسیب میزنند. در حیاتوحش نیز جانوران گاه پلاستیک را با غذا اشتباه میگیرند که منجر به انسداد دستگاه گوارش و مرگ آنها میشود یا در ظروف پلاستیکی رهاشده گرفتار میشوند. ورود ریزپلاستیکها به زنجیره غذایی از طریق آب، خاک و گیاهان، در نهایت سلامت انسان را نیز تهدید میکند.
وی درباره راهکارهای کاهش مصرف پلاستیک گفت: تغییرات سادهای مانند همراه داشتن کیسههای پارچهای، استفاده از ظروف بادوام یا شیشهای و حذف بطریهای آب و کیسههای پلاستیکی خرید میتواند نقش موثری داشته باشد. بسیاری از پلاستیکهای مصرفی تنها چند دقیقه استفاده میشوند اما صدها سال در طبیعت باقی میمانند.
نقش پررنگ سازمانهای مردمنهاد
گلسرخ با اشاره به اهمیت پویشهای مردمی اظهار کرد: سازمانهای مردمنهاد در آگاهیبخشی نقش کلیدی دارند. برای مثال، پویشی در قم برای حذف لیوانهای یکبارمصرف در موکبها و هیئتها شکل گرفت که اکنون استفاده از لیوانهای شیشهای جایگزین شده است.
وی افزود: پویش «نایلون بس» نیز با دوخت و توزیع کیسههای پارچهای از پارچههای بلااستفاده، با استقبال شهروندان روبهرو شده است. این اقدامات میتواند در مدارس، مساجد و پارکها گسترش یابد و از طریق جلسات هماندیشی، راهکارهای عملی بیشتری استخراج شود.
دولت و صنایع؛ از آموزش تا مشوقهای مالیاتی
این فعال محیطزیست درباره نقش دولت و صنایع گفت: بدون همراهی دولت، مردم و تشکلهای مردمی، کاهش مصرف پلاستیک محقق نمیشود. آموزش باید از مدارس آغاز شود و در دانشگاهها پروژههای تحقیقاتی برای یافتن جایگزینهای زیستتخریبپذیر تعریف شود.
وی به فعالیت برخی شرکتهای دانشبنیان اشاره کرد و گفت: تولید ظروف یکبارمصرف از برگ نخل یا کاه و کلش نمونههایی از جایگزینهای سازگار با طبیعت است که بازگشت آسانتری به چرخه محیطزیست دارند.
گلسرخ پیشنهاد کرد: دولت میتواند با ابزارهای مالیاتی، شرکتها را به کاهش مصرف پلاستیک در بستهبندی تشویق کند یا برای مصرف بیشتر، مالیات بالاتری در نظر بگیرد. همچنین احیای نظام بطریهای شیشهای دارای ودیعه (گرویی) مانند گذشته میتواند به کاهش چشمگیر زبالههای پلاستیکی کمک کند.
دو چالش بزرگ؛ پلاستیکهای گذشته و آینده
وی با اشاره به دو معضل اصلی در حوزه پلاستیک گفت: نخست، حجم عظیم پلاستیکهای انباشتهشده در طبیعت و مراکز دفن پسماند و دوم، پلاستیکهایی که از امروز به بعد تولید و مصرف میشوند. بخشی از پلاستیکهای موجود قابلیت بازیافت مجدد دارند و میتوانند به چرخه تولید بازگردند و بخشی دیگر میتواند بهعنوان سوخت صنعتی یا در تولید آسفالت و سنگفرش استفاده شود.
گلسرخ تاکید کرد: باید به سمتی حرکت کنیم که استفاده از ظروف و کیسههای پلاستیکی یکبارمصرف بهعنوان رفتاری ناپسند و ضدارزش تلقی شود. ایجاد حساسیت اجتماعی و تغییر نگاه فرهنگی میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف ایفا کند.
این فعال محیطزیست در پایان تصریح کرد: ادامه روند فعلی مصرف پلاستیک، خسارات جبرانناپذیری برای محیطزیست، حیاتوحش و سلامت انسان به همراه خواهد داشت و لازم است با عزم ملی و مشارکت همگانی، مسیر فعلی اصلاح شود.
انتهای پیام