جوان آنلاین: روزی که سنبلهای آبی در تالاب انزلی ریشه میدواند و با زیبایی خاص خود دل از هر بینندهای میربایید، هیچکس فکر نمیکرد این اختاپوس خوشخطوخال روزی بلای جان تالابها و آبگیرهای شمال کشور شود و نفس حیات آنها را به شمارش اندازد. خبرها حکایت از آن دارد که این بار سنبلهای آبی به جان تالاب ۴۵ هکتاری روستای آغوزبن بابل (استان مازندران) افتاده و علاوه بر به خطر انداختن حیات این اکوسیستم ارزشمند، موجب شده تا تأمین آب مورد نیاز چند صد هکتار شالیزار این منطقه با مشکل مواجه شود. موضوعی که به گفته رئیس شورای اسلامی روستای آغوزبن بابل میطلبد برای نابودی آن چاره جدی اندیشیده شود.
سنبل آبی، گیاه آبی چندساله بومی حوضه رود آمازون است که میتواند در مدت کوتاهی مساحت وسیعی از آبهای سطحی را به تصرف خود درآورد.
مهر ماه سال ۹۱ بود که این گیاه در تالاب عینک رشت مشاهده شد، اما این آغاز ماجرا بود، چراکه در سال ۹۴ گزارشهایی از گسترش سریع آن در زیستگاههای آبی استان گیلان و برخی آبگیرهای اطراف فومن، صومعهسرا، لنگرود و حتی بخشهایی از تالاب انزلی و ورودی رودخانههای چکور، بهمبر، سیاهکشیم و مرغک داده شد، این در حالی بود که در مدت کوتاهی حدود ۴ هزار هکتار از عرصه تالاب انزلی را درگیر خود کرد.
اختاپوس سنبل آبی بر پیکره تالاب آغوزبن
در حالی که رشد بالای سنبل آبی موجب شده تا مبارزه با آن در تالاب انزلی به نتایج رضایتبخشی نرسد، حالا خبرها حکایت از آن دارد که از ۱۰ سال قبل سنبل آبی به جان تالاب روستای آغوزبن بابل افتاده و علاوه بر به خطر افتادن اکوسیستم این تالاب، موجب شده تا شالیکاران این منطقه در تأمین آب شالیزارهای خود (که از این تالاب تأمین میشود) با مشکل مواجه شوند.
تصاویر هوایی نشان میدهد در حال حاضر ۷۰ درصد از آبندان تحت اشغال سنبل آبی قرار گرفته است.
محمدجانی، رئیس شورای اسلامی روستای آغوزبن بابل، با اظهار نگرانی از وضعیت بحرانی این تالاب میگوید: «۱۰ سالی است که مردم و کشاورزان روستای آغوزبن با پدیده سنبل آبی دستوپنجه نرم میکنند، چراکه هر ساله با فرا رسیدن فصل بهار آغاز و تا انتهای آن شعله میکشد و تقریباً تمام محیط تالاب را میبلعد.»
وی با تأکید بر نگرانی کشاورزان از گسترش این گیاه مهاجم میافزاید: «این تالاب که حدود ۴۵ هکتار وسعت دارد، تأمینکننده آب چند صد هکتار مزارع زراعی این منطقه است؛ همین موضوع سبب نگرانی کشاورزان شده، چراکه این گیاه بخش قابل توجهی از آب تالاب را در خود میبلعد.»
این اتفاق در حالی است که بررسیها نشان میدهد با فراگیری این گیاه در پهنه تالاب، زندگی موجودات زیر آب هم به خطر میافتد که نمونهاش صید ماهیان نیمجان و بادکرده ازسوی ماهیگیران است.
این عضو شورای اسلامی روستای آغوزبن بابل با گلایه از کمکاری سازمان محیط زیست برای جدی نبودن در مبارزه با سنبل آبی تصریح میکند: «اداره محیطزیست بابل در این یک دهه اقدام جدی برای ریشهکنی این گیاه انجام نداد و تنها در مقطعی اقدام به جمعآوری این گیاه مهاجم کرد که در سال بعد با حجم بیشتری رشد کرد.»
این در حالی است که با ادامه این روند و بیتوجهی در مبارزه با سنبل آبی، بهزودی باید شاهد مرگ کامل این اکوسیستم باشیم.
ویرانگر زیبا
زیبایی خاص سنبل آبی موجب شده تا در نگاه اول دل هر بینندهای را با خود ببرد، اما به محض جا خوش کردن در محیطهای آبی (خصوصاً تالابها) در مدت کوتاهی رشد قابل توجهی میکند.
پوشش متراکم سنبل آبی مانع از رسیدن نور خورشید به گیاهان زیر آب میشود و این مسئله، همراه با تجزیه زیستی گسترده، موجب کاهش شدید اکسیژن محلول در آب میشود. همچنین این گیاه میتواند سرعت تبخیر آب را تا دو برابر افزایش دهد که این موضوع در مناطق خشک میتواند بحرانی جدی باشد.
از طرفی تودههای متراکم سنبل آبی، زیستگاهی مناسب برای تکثیر پشه آنوفل (ناقل بیماری مالاریا) را فراهم میکنند. همچنین حملونقل دریایی، فعالیتهای قایقرانی و ماهیگیری را دشوار یا غیرممکن میسازد.
به گفته کارشناسان، در حال حاضر بهترین روش برای نابودی این گیاه، جمعآوری مکانیکی و همچنین آگاهی و هشدار دادن به مردم برای پرهیز از هرگونه خرید و فروش و تکثیر و انتقال این گونه گیاهی است.