مشغول بستن در خوشبوکنندهها بود، کاری که با دقت و تمرکز انجام میداد. اما آنچه بیش از مهارتش به چشم میآمد، قلب بزرگ و مهربانش بود. هنگام خداحافظی، از خوشبوکنندههایی که در تولیدشان نقش داشت، برای هر یک از ما هدیهای کنار گذاشت. هدیهای کوچک که ارزشش نه در قیمت آن، بلکه در محبت خالصانهای بود که پشت آن قرار داشت، محبتی که نشان میداد توانایی انسانها را باید فراتر از محدودیتهایشان دید.
کمی برای بازدید از مراکز توانبخشی بهزیستی دیر کرده بودم. همیشه دیدن افرادی که با وجود محدودیتها با پشتکار کار میکنند برایم تجربهای شیرین و الهامبخش است.
اینبار اما دلشوره داشتم که نکند همه رفته باشند و من جا بمانم. همین فکر کافی بود تا به هر شکل ممکن خودم را به محل برسانم، با عجله، اما با اشتیاقی که اجازه نمیداد این دیدار را از دست بدهم.
اولین مرکز، مرکز توانبخشی آرمان بود، جایی که توانخواهان کمتوان ذهنی برای ساعتی از روز مشغول کار میشوند و در تولید انواع خوشبوکنندههای خانگی و خودرو نقش دارند. هر فرد در حد توان و مهارت خود، بخشی از فرآیند تولید را بر عهده گرفته تا این محصولات به بازار عرضه شوند. فضایی ساده اما پر از تلاش، جایی که کار کردن فقط یک فعالیت نیست، بلکه فرصتی برای دیده شدن و سهم داشتن است.
اکبر پورصادق رواسانی مسئول فنی مرکز توانبخشی آرمان با اشاره به روند شکلگیری و تغییر فعالیتهای این مجموعه گفت: در سال ۱۳۸۷ این مرکز تاسیس شد، در ابتدای تأسیس، تولیدات مرکز بیشتر در حوزه قالیبافی و ساخت محصولات LED متمرکز بود، اما با گذشت زمان و به دلیل تغییرات بازار و پیشرفت تکنولوژی، امکان رقابت در این حوزهها کاهش یافت و در نهایت تولید خوشبوکنندههای خانگی و خودرو جایگزین فعالیتهای قبلی شد.
وی افزود: در حال حاضر بخش عمده فعالیت توانخواهان در تولید خوشبوکننده انجام میشود و تلاش میکنیم محصولات با کیفیتی وارد بازار کنیم تا بتوانیم جایگاه بهتری به دست آوریم.
وی هدف اصلی این مرکز را توانمندسازی و اجتماعی شدن افراد دارای معلولیت عنوان کرد و گفت: تلاش ما این است که این افراد علاوه بر فعالیت تولیدی، حضور مؤثرتری در جامعه داشته باشند.
چالشهایی برای گرفتن سیب سلامت
جواد زرگرزاده، موسس این مرکز با اشاره به ظرفیتهای اشتغال در این مرکز گفت: در حال حاضر بیش از ۲۰ نفر بهصورت استخدام رسمی در مجموعه فعالیت دارند و ۱۲۳ توانخواه نیز که اغلب دارای معلولیت ذهنی در طیف خفیف و بالاتر هستند و بالای ۱۵ سال سن دارند، در فرآیندهای تولیدی مشارکت میکنند.
وی با بیان اینکه تولید در این کارگاه شامل ۱۲ مرحله است، افزود: ما در حال ثبت یک برند هستیم، اما برای اخذ مجوز از سازمان غذا و دارو با برخی چالشها مواجهیم که امیدواریم بهزودی برطرف شود.
زرگرزاده ادامه داد: این مشکل اینگونه هست که باید فعالیتها به شهرکهای صنعتی منتقل شود، اما این موضوع با ماهیت توانبخشی مبتنی بر جامعه همخوانی ندارد، چرا که هدف ما حضور واقعی افراد در بطن جامعه است، نه دور شدن از آن. بر اساس رویکرد بهزیستی نیز توانبخشی باید در دل جامعه شکل بگیرد.
وی با اشاره به روند جذب و فعالیت توانخواهان اظهار کرد: افراد از طریق معرفی بهزیستی وارد مرکز میشوند و پس از حدود ۶ تا ۹ ماه آموزش و کار، به مرحله دریافت حقوق میرسند.
وی افزود: بیمه کارکنان به دو صورت بهزیستی و کارفرمایی انجام میشود و در حال حاضر امکان ارسال محصولات به سراسر کشور فراهم است. همچنین ظرفیت صادرات نیز وجود دارد، اما پیش از آن لازم است مجوزهایی مانند سیب سلامت و استاندارد از معاونت غذا و دارو اخذ شود.
موسس کارگاه با اشاره به هدف اصلی این مجموعه گفت: تلاش ما این است که توانخواهان به استقلال اقتصادی و اجتماعی برسند. حتی امکان بازنشستگی آنان طبق قوانین حمایتی در ۲۰ سال کار پیشبینی شده است.
ایستگاه بعدی، جایی است که با تمام مقصدهای قبلی تفاوت دارد، تکهای از بهشت که با وجود کودکان، رنگ تازهای به خود گرفته و زیباتر شده است. اینجا، دیوارهایش با طنین خندههای مستانهی بچهها نفس میکشند و هر گوشهاش با شور و نشاط آنها، جانی دوباره یافته است.
رقیه عهدنو مدیر مرکز توانبخشی آموزشی ویژه اختلالات رشدی حکمت در گفتوگو با ایسنا با اشاره به آغاز فعالیت این مرکز از سال ۱۳۷۸ اظهار کرد: این مرکز با هدف حمایت از کودکان کمبضاعت و بیبضاعت راهاندازی شده و خدمات توانبخشی و آموزشی متنوعی را به گروه هدف ارائه میدهد.
وی ادامه داد: در این مرکز خدمات تخصصی شامل کاردرمانی جسمی و ذهنی، گفتاردرمانی، انجام تستهای هوش و خدمات روانشناسی کودک ارائه میشود. همچنین پذیرش کودکان زیر ۱۵ سال انجام میشود که با کودکان در چهار سطح مقدماتی، سطح یک، دو و سه فعالیت میکنیم.
مدیر توانبخشی آموزشی این مرکز افزود: در حال حاضر ۳۳ مددجو در این مجموعه تحت خدمات توانبخشی قرار دارند، با این وجود ظرفیت پذیرش تعداد بیشتری نیز وجود دارد.
وی با بیان اینکه این مرکز با ۱۲ نیروی کادر تخصصی فعالیت میکند، تأکید کرد: هدف اصلی مجموعه ارائه خدمات جامع توانبخشی به کودکان و ارتقای کیفیت زندگی آنان است.
عهدنو همچنین به فعالیتهای فرهنگی و هنری مددجویان اشاره کرد و گفت: در روز جهانی معلولان، مسابقه نقاشی برگزار شد که آثار منتخب این مرکز موفق به کسب مقام در جشنواره «پارالیم آرت» ژاپن شدند.
الفبای زندگی از این مراکز آغاز میشود
دختری پرانرژی به سراغم میآید. وقتی از او نامش را میپرسم، پاسخی نمیدهد و خیلی زود توجهش به نقاشی که در دست دارد جلب میشود. با رنگها بازی میکند و بیوقفه مشغول کشیدن میشود، انگار دنیای خودش را در همان چند رنگ ساخته است.
در لحظه خداحافظی، دستم را محکم میفشارد و اجازه رفتن نمیدهد. حتی گوشی را از دستم میگیرد. همان لبخندهای بیوقفه، انرژی و معصومیتی که در رفتارش بود، روزم را ساخت.
هر کدام از بچههای این مرکز دنیای خودشان را به شکلی متفاوت تعریف کردهاند. یکی با موسیقی، دیگری با نقاشی و یکی هم با شعر و کلمات سادهای که از دلشان بیرون میآید. هرکدام راهی پیدا کردهاند تا خودشان را بیان کنند و در میان همین قشنگیها، زندگی در اینجا جریان دارد.
سعیده شفیعپور، مربی مرکز، در پاسخ به این پرسش که چرا برخی از کودکان نام خود را بیان نمیکنند، گفت: برخی از این کودکان دارای لکنت زبان هستند و در مواردی نیز تمایلی به بیان نام خود ندارند. در صورت پرسش مستقیم نیز ممکن است از پاسخ دادن خودداری کنند و گاهی بهصورت خودجوش نام خود را بیان میکنند.
وی افزود: هر کودک با توجه به شرایط و مشکلات خاص خود در این مرکز فعالیت میکند و برنامههای آموزشی و توانبخشی متناسب با نیازهای فردی آنها طراحی و اجرا میشود.
کودکان در این مرکز، الفبای زندگی را در دل تمرینهای ساده اما هدفمند یاد میگیرند، تمرینهایی که با صبر، توجه و تلاش مربیان شکل میگیرد و به آنها کمک میکند قدمبهقدم با مهارتهای پایه زندگی آشنا شوند.
مرکز بعدی، مرکز آموزش و توانبخشی روزانه «روانتن» بود، جایی که کودکان در مسیر یادگیری، گامهای ابتدایی زندگی را با همراهی مربیان تلاشگر این مجموعه برمیدارند. در این فضا، نخستین کلمات و جملات با کمک و همراهی مربیان بر زبان جاری میشود و هر پیشرفت کوچک، معنایی بزرگ پیدا میکند.
نادر مقیمی، مدیر مرکز آموزش و توانبخشی روزانه «روانتن» و رئیس انجمن مراکز توانبخشی استان، با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه گفت: این مرکز در سال ۱۳۷۵ تأسیس شده و از جمله مراکز اولیه توانبخشی در استان به شمار میرود.
وی با بیان اینکه این مرکز بهصورت تخصصی فعالیت میکند، افزود: خدمات ارائهشده شامل گفتاردرمانی، کاردرمانی و رفتاردرمانی است که بهصورت هدفمند برای کودکان تحت پوشش اجرا میشود.
مقیمی ادامه داد: ظرفیت این مرکز ۶۷ نفر است و فعالیت روزانه آن از ساعت ۸ تا ۱۳ انجام میشود. همچنین ۱۳ نیروی متخصص در این مجموعه مشغول به کار هستند.
۸ درصد جمعیت استان با نوعی از معلولیت درگیر هستند
وی با بیان اینکه خدمات مرکز از بدو تولد تا سن ۱۴ سالگی ارائه میشود، گفت: برآوردها نشان میدهد حدود ۸ درصد از جمعیت استان با نوعی از معلولیت درگیر هستند.
شبنم پاشایی، گفتاردرمانگر مرکز، با اشاره به روند درمان گفت: گفتاردرمانی هم باید بر درک و شناخت کودک تمرکز داشته و هم بر توانایی بیان و تولید کلمات.
وی افزود: در برخی موارد، از تمرینها و ماساژهای دهانی استفاده میشود تا عضلات مرتبط با گفتار تقویت شوند و کودکان بتوانند بهتدریج کلمات را واضحتر و بهتر بیان کنند.
انتهای پیام