حسن باقری‌یزدی در گفت‌وگو با ایسنا به نحوه تأمین بخشی از منابع مالی دانشگاه اشاره و اظهار کرد: دانشگاه فرهنگیان دارای دانشجویان خوابگاهی از سراسر کشور است که ۴۵ درصد از حقوق آنان توسط وزارت آموزش و پرورش کسر و تحت عنوان درآمدهای اختصاصی به حساب دانشگاه واریز می‌شود. همچنین دانشجویان ترددی ساکن مشهد که از خدمات آموزشی و تغذیه‌ای دانشگاه بهره‌مند می‌شوند، مشمول کسر درصدی از حقوق خود هستند که این میزان پیش‌تر ۲۵ درصد بود و در شرایط فعلی به ۱۵ درصد کاهش یافته است.

وی افزود: با وجود کاهش حضور فیزیکی دانشجویان در دوره آموزش مجازی، دانشگاه همچنان خدمات آموزشی را از طریق اعضای هیئت علمی و بسترهای الکترونیکی ارائه می‌دهد. در همین راستا، دانشگاه فرهنگیان از محل درآمدهای اختصاصی خود، مبلغ ۷۵ میلیارد تومان را صرف تقویت زیرساخت‌های آموزش الکترونیکی، از جمله سامانه LMS و پلتفرم Adobe Connect، کرده است تا بتواند پاسخگوی نیازهای جمعیت دانشجویی در سراسر کشور باشد.

باقری یزدی تأکید کرد: درآمدهای اختصاصی دانشگاه صرفاً در راستای تأمین هزینه‌های جاری، آموزشی و رفاهی دانشجویان هزینه می‌شود و تمامی این منابع در جهت ارتقای کیفیت خدمات دانشگاهی و بهبود شرایط آموزشی دانشجومعلمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ساختار دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی 

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی با اشاره به ساختار این دانشگاه در استان، گفت: دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی متشکل از سه دانشکده علوم تربیتی، علوم پایه و علوم انسانی است که در مجموع ۱۶ رشته تحصیلی را ارائه می‌کنند. جمعیت دانشجویی این دانشگاه در استان حدود ۹۷۶۸ نفر است که بخش عمده‌ای از آنان در مشهد مشغول به تحصیل هستند.

وی ادامه داد: در راستای اجرای سیاست بومی‌گزینی و تربیت معلم متناسب با نیاز هر منطقه، واحدهای دانشگاهی در شهرستان‌هایی همچون قوچان، تربت‌حیدریه، سبزوار و نیشابور نیز فعالیت دارند. این رویکرد موجب می‌شود فرآیند تربیت معلم با توجه به نیازهای بومی هر منطقه دنبال شود.

باقری یزدی تصریح کرد: در حال حاضر طیف گسترده‌ای از رشته‌های مورد نیاز آموزش و پرورش، از جمله دبیری فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، ریاضی، الهیات، مطالعات اجتماعی، روان‌شناسی، مشاوره و امور تربیتی در دانشگاه فرهنگیان ارائه می‌شود. همچنین علاوه بر دوره‌های کارشناسی و کاردانی آموزش ابتدایی، در مشهد مقطع کارشناسی ارشد فیزیک نیز دایر است.

وی با بیان اینکه به تازگی مجوز راه‌اندازی رشته‌های کارشناسی ارشد در گرایش‌های آموزش ابتدایی، الهیات در شاخه‌های قرآن و حدیث، فقه و معارف اسلامی و همچنین ادبیات اخذ شده است، اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده پذیرش دانشجو در این پنج رشته آغاز شود. در حال حاضر مقطع دکتری در این مرکز ارائه نمی‌شود، اما هیچ‌گونه منع قانونی برای ادامه تحصیل معلمان در مقاطع بالاتر وجود ندارد.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی خاطرنشان کرد: دانش‌آموختگان این دانشگاه پس از پایان دوره کارشناسی، برای ادامه تحصیل در دانشگاه‌های تراز اول کشور از جمله دانشگاه فردوسی مشهد و در رشته‌های متنوع با محدودیتی مواجه نیستند. با این حال، به دلیل تعهد خدمت به وزارت آموزش و پرورش که به مدت دو برابر سنوات تحصیل تعیین شده است، ادامه تحصیل آنان نباید با وظایف و تعهدات خدمتی‌شان تداخل داشته باشد.

وی با اشاره به شیوه‌های جذب دانشجو در دانشگاه فرهنگیان اظهار ان کرد: این دانشگاه علاوه بر پذیرش از طریق مسیر عادی، از طریق طرح «جذب استعدادهای درخشان» نیز اقدام به پذیرش دانشجو می‌کند. این طرح از سال گذشته با جذب حدود ۱۵۰۰ نفر در سطح کشور اجرایی شد.

باقری یزدی ادامه داد: برگزیدگان المپیادها، مسابقات ملی، حافظان کل قرآن و سایر نخبگان علمی، در صورت دارا بودن شرایط لازم، می‌توانند از طریق این طرح و بدون محدودیت، رشته تحصیلی مورد نظر خود را از میان رشته‌های ارائه‌شده در دانشگاه انتخاب کنند.

ورود معلمان به بدنه آموزش و پرورش باید از مسیر دانشگاه فرهنگیان صورت گیرد

وی درباره تأمین نیروی انسانی آموزش و پرورش گفت: تأکید همیشگی بر این بوده است که ورود معلمان به بدنه آموزش و پرورش از مسیر دانشگاه فرهنگیان انجام شود. هر سال بخشی از نیازهای آموزش و پرورش از طریق کنکور سراسری تأمین می‌شود؛ به طوری که سال گذشته از مجموع ۳۳ هزار پذیرش در سطح کشور، سهم استان خراسان رضوی ۳۳۰۰ نفر بوده است.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی افزود: با این وجود، در شرایطی که خروجی دانشگاه پاسخگوی نیازهای آموزش و پرورش نباشد، بر اساس مصوبه «ماده ۲۸»، دانشگاه فرهنگیان اقدام به برگزاری دوره‌های یک‌ساله مهارت‌آموزی می‌کند. پذیرفته‌شدگان آزمون‌های استخدامی پس از گذراندن این دوره‌ها و کسب گواهی صلاحیت حرفه‌ای، مجوز اشتغال و حکم تدریس دریافت می‌کنند.

وی ادامه داد: در سال جاری، ۳۴۰۰ مهارت‌آموز در مراکز دانشگاهی مشهد و شهرستان‌های تابعه شامل تربت‌حیدریه، سبزوار، نیشابور، گناباد و قوچان مشغول گذراندن این دوره‌های آموزشی هستند.

باقری یزدی با اشاره به وضعیت اعضای هیئت علمی دانشگاه گفت: دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی از ۷۵ عضو هیئت علمی تمام‌وقت بهره‌مند است و فرآیند جذب سایر مدرسان نیز از طریق سامانه جذب وزارت علوم انجام می‌شود. برای تدریس دروس نظری، برخورداری از مدرک دکتری الزامی است؛ اما در دروس عملی و کارگاهی، از جمله کارورزی و آزمایشگاه، با اولویت دارندگان مدرک دکتری، امکان به‌کارگیری مدرسان دارای مدرک کارشناسی ارشد نیز وجود دارد.

وی با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه اظهار کرد: دانشگاه فرهنگیان هم در حوزه اعضای هیئت علمی و هم در حوزه دانشجویان، فعالیت‌های پژوهشی گسترده‌ای را دنبال می‌کند. ارتقای مرتبه علمی اعضای هیئت علمی از استادیاری به مراتب بالاتر و همچنین تبدیل وضعیت استخدامی آنان، منوط به ارائه مقالات علمی ـ پژوهشی دارای ضریب تأثیر مناسب است. این الزام، انگیزه‌ای مؤثر برای مشارکت فعال اساتید در عرصه پژوهش ایجاد کرده است.

توسعه و تقویت فعالیت‌های پژوهشی با بسترهای حمایتی دانشگاه برای اعضای هیئت علمی

باقری یزدی افزود: دانشگاه فرهنگیان به منظور توسعه و تقویت فعالیت‌های پژوهشی، بسترهای حمایتی متعددی را برای اعضای هیئت علمی فراهم کرده است تا زمینه لازم برای انجام پژوهش‌های کاربردی و اثرگذار در حوزه تعلیم و تربیت بیش از پیش مهیا شود.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی ادامه داد: در طرح‌های پژوهشی استانی، پروژه‌ها پس از بررسی و تصویب در شورای پژوهشی دانشگاه، با تخصیص بودجه حمایتی اجرا می‌شوند؛ مشروط بر اینکه خروجی نهایی آن‌ها دست‌کم یک مقاله علمی ـ پژوهشی با وابستگی سازمانی دانشگاه فرهنگیان باشد. همچنین، طرح‌های کلان‌تر و گسترده‌تر در قالب «پژوهش‌های کشوری» به سازمان مرکزی دانشگاه ارسال می‌شوند و پس از تأیید نهایی، از حمایت‌های مالی بیشتری برخوردار خواهند شد.

وی افزود: اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان مجازند در چارچوب «قراردادهای برون‌سازمانی» با دستگاه‌های اجرایی، از جمله سازمان بهزیستی و واحدهای صنعتی، همکاری کنند. با این حال، در این موارد نیز انتشار نتایج پژوهشی با ذکر نام و وابستگی سازمانی دانشگاه فرهنگیان الزامی است.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی دانشجویان اظهار کرد: دانشجویان نیز از طریق انجمن‌های علمی و با هدایت اساتید راهنما، فعالیت‌های پژوهشی خود را در قالب نگارش کتاب یا ارائه مقاله در همایش‌های ملی دنبال می‌کنند. همایش‌های مرتبط با آموزش علوم تجربی و زبان عربی از جمله برنامه‌هایی هستند که دانشجومعلمان در آن‌ها مشارکت دارند.

وی ادامه داد: دانشگاه فرهنگیان با برخورداری از بیش از ۱۰۵ هزار دانشجو در سطح کشور، ظرفیت مناسبی برای میزبانی چرخشی این همایش‌ها در استان‌های مختلف دارد و این موضوع می‌تواند به توسعه تعاملات علمی و پژوهشی میان دانشجویان و اعضای هیئت علمی کمک کند.

باقری یزدی در خصوص بهره‌گیری از فناوری‌های نوین آموزشی گفت: دانشگاه در راستای اجرای مصوبه وزارت علوم مبنی بر ارائه ۲۰ درصد از دروس به صورت مجازی، اقدامات لازم را انجام داده است. اگرچه در فضای عمومی جامعه، دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به آموزش مجازی وجود دارد، اما تجربه جهانی نشان داده است که میزان کارآمدی این شیوه، به دانش و نحوه بهره‌برداری صحیح از آن بستگی دارد.

استفاده از سازوکارهایی همچون «بانک سؤالات هوشمند» با هدف افزایش اعتبار آزمون‌های مجازی

وی افزود: دانشگاه با هدف افزایش اعتبار آزمون‌های مجازی، از سازوکارهایی همچون «بانک سؤالات هوشمند» استفاده می‌کند؛ به گونه‌ای که برای هر دانشجو، سؤالات به صورت تصادفی انتخاب شده و ترتیب سؤالات و گزینه‌ها تغییر می‌یابد. این شیوه، احتمال بروز خطا و تقلب را به حداقل می‌رساند و به ارتقای کیفیت ارزشیابی‌های الکترونیکی کمک می‌کند.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی با اشاره به ضرورت ارتقای سواد دیجیتال دانشجومعلمان اظهار کرد: درس تخصصی «کاربست فناوری در آموزش» برای دانشجویان تمامی رشته‌ها، از جمله آموزش شیمی و زیست‌شناسی، ارائه می‌شود تا آنان با شیوه‌های نوین آموزش تعاملی و بهره‌گیری از سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) آشنا شوند.

وی تصریح کرد: این موضوع، در کنار توانمندی ذاتی نسل جدید که آشنایی بیشتری با فضای دیجیتال دارد، بستر مناسبی را برای ایجاد تحول در فرآیندهای یاددهی ـ یادگیری فراهم کرده است. از این رو، آشنایی دانشجومعلمان با فناوری‌های نوین آموزشی، به عنوان یکی از اولویت‌های دانشگاه مورد توجه قرار گرفته است.

باقری یزدی افزود: علاوه بر آموزش ابزارهای متداولی همچون پاورپوینت، دانشگاه بر آموزش کاربرد فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی (AI) در فرآیند تدریس نیز تمرکز ویژه‌ای دارد. در همین راستا، دوره‌های تخصصی کشوری به صورت برخط برای اعضای هیئت علمی برگزار می‌شود تا اساتید با قابلیت‌های پیشرفته سامانه‌های یادگیری الکترونیکی و شیوه‌های نوین تدریس تعاملی آشنا شوند.

وی در ادامه به نظام نظارت آموزشی دانشگاه اشاره و اظهار کرد: دانشگاه از سامانه‌های هوشمند برای پایش دقیق عملکرد آموزشی استفاده می‌کند؛ به طوری که شاخص‌هایی نظیر تعداد جلسات برگزار شده، میانگین ساعات حضور و عملکرد تفکیکی اساتید، به صورت روزانه استخراج و در راستای ارتقاء کیفیت آموزشی، در اختیار مدیران گروه‌ها و مدرسان قرار می‌گیرد.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی خاطرنشان کرد: سامانه‌های مذکور امکان رصد لحظه‌ای فعالیت‌ها، از جمله ثبت زمان ورود و خروج اساتید و دانشجویان را نیز فراهم می‌کنند؛ هرچند سیاست دانشگاه در این حوزه، مبتنی بر نظارت غیرمستقیم و رویکردی صیانتی است.

دوره کارورزی یکی از مهم‌ترین بخش‌های آموزش در دانشگاه فرهنگیان

وی درباره فرآیند کارورزی دانشجومعلمان اظهار کرد: دوره کارورزی که از ترم پنجم تا هشتم اجرا می‌شود، یکی از مهم‌ترین بخش‌های آموزش در دانشگاه فرهنگیان به شمار می‌رود. دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی نیز به عنوان یکی از پیشگامان کشور، با راه‌اندازی «سامانه اختصاصی کارورزی»، فرآیندهای سنتی و کاغذی را به یک نظام هوشمند تبدیل کرده است.

باقری یزدی افزود: در این الگو، هر دانشجو زیر نظر یک استاد راهنما در دانشگاه و یک معلم راهنما در مدرسه فعالیت می‌کند. مدارس مجری توسط اداره‌کل آموزش و پرورش تعیین و در سامانه ثبت می‌شوند و دانشجو پس از انتخاب مدرسه مورد نظر و تأیید استاد راهنما، به صورت رسمی به مدرسه معرفی می‌شود.

وی ادامه داد: مدیران مدارس موظف هستند ساعات ورود و خروج دانشجویان را به صورت دقیق در سامانه ثبت کنند. هر دوره کارورزی شامل ۶ ساعت حضور عملی در مدرسه و دو ساعت حضور در دانشگاه برای شرکت در «سمینارهای تحلیل عملکرد» با استاد راهنما است؛ جلساتی که در آن‌ها چالش‌ها و تجربیات حاصل از حضور در مدرسه مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

رئیس دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی تصریح کرد: رویکرد دانشگاه در اجرای این دوره‌ها مبتنی بر «مشاهده تأملی» است. بر این اساس، دانشجو در ترم نخست صرفاً در نقش ناظر حضور می‌یابد و اجازه تدریس ندارد تا بتواند رفتار حرفه‌ای معلم و ابعاد مختلف مدیریت کلاس را با دقت تحلیل و ارزیابی کند.

وی افزود: در ترم‌های بعدی و متناسب با افزایش توانمندی و تسلط دانشجو، به تدریج مسئولیت‌های آموزشی و فعالیت‌های کلاسی هدایت‌شده به وی واگذار می‌شود. این شیوه آموزشی، زمینه پیوند عمیق میان دانش نظری و مهارت‌های حرفه‌ای مورد نیاز در محیط واقعی مدرسه را فراهم کرده و نقش مهمی در تربیت معلمان توانمند و کارآمد ایفا می‌کند.

انتهای پیام