مدتهاست که از چشمان بیفروغ و چهرههای پرچروک عشایران خراسان شمالی از ناملایمات زندگی ایلیاتی، گلایهها جاریست. جمعیت عشایری خراسان شمالی با همه ناخوشیها و به یغما رفتن دلخوشیهای کوچنشینی در پی خشکسالیهای اخیر، هنوز به این سبک و سیاق از گذران عمرشان علاقمندند و زندگی در میانشان جریان دارد. در میان مصائب ریز و درشت این جمعیت مولد کشور، آنان، آن سوی کوه و ما این سوی کوه هستیم.
با شروع فصل بهار، کافی است تا با گذر از مسیرهای سخت و ناهموار، سمفونی کوچ عشایر را از صدای دیلینگ دیلینگ زنگوله گوسفندان شنید. اینجا خراسان شمالی، استانی است که با همه محرومیتهایش، زندگی عشایری با همه رنجها و مصائبش جریان دارد.
همین بیتکلف بودنشان باعث شده تا در چند سال اخیر روایت زیستن بیادعایشان به عنوان «دیدنیترین جاذبه زندگی ماشینی امروز» به عنوان یکی از برنامههای شاخص حوزه گردشگری مطرح شود.
حفظ اصالت زندگی ایلیاتی عشایر باعث شده است تا آنان تمایلی به زندگی شهرنشینی با طعم تکنولوژی نداشته باشند،گرچه دیگر به آن معنای واقعی بی خبر از دنیای خارج از محل اُتراقشان نیستند و گوشیهای تلفن همراه و نیسان های آبی برای کوچ و انتقال اسباب و اثاثیه و گوسفندان، به متعلقاتشان اضافه شده است، اما چارچوب زندگی عشایری آنان همچنان به قوت خود باقی است و هنوز صدای کوبیدن چکُش بر میخهای سیاه چادرهایشان در فصل ییلاق و قشلاق به خوبی به گوش میرسد.
غوغای کوچ با شروع دوباره فصل بهار، غوغای کوچ و زیستن عشایران در دامان کوهستان و دشتهای پرسخاوت به نمایش گذاشته میشود.
اما اینها، همه یک روی سکه خوش رنگ و لعاب زندگی عشایری است، آن روی سکه، رنگ بد اخشان خشکسالی، پایین آمدن درآمدها، سیاه روزیهای زندگی عشایری را در فصول مختلف سال به خوبی نشان میدهد. همانهایی که دیوار آرزوهایشان کوتاه، سقف خانههایشان آسمان بلند دشت و بدنه خانههایشان سیاهچادرهای است که همرنگ سرنوشت ملال انگیزشان است.
در این میان، غوغای کوچِ سیاه چادرهای عشایر خراسان شمالی نیز از جغرافیای ایل دیده میشود و یکی از اصالتهای زندگی عشایری که همان سیاه چادرها هستند در حال از بین رفتن هستند. سیاه چادرهایی که در فضای خانه عشایری را در فصل تابستان خنک و در زمستان گرم میکرد جای خود را به چادرهای برزنتی داده که در آن هیچ جاذبه ای وجود ندارد.
میثم وحیدی مدیر کل امور عشایری خراسان شمالی در گفت و گو با ایسنا، میگوید: دیگر خبری از سیاه چادر در زندگی عشایری خراسان شمالی نیست و آنها جای خود را به چادرهای برزنتی دادهاند.
وی میافزاید: هزینه تولید سیاهچادر خیلی زیاد است و یک خانواده عشایر راغب به خرید آن نیست. هزینه هر تخته سیاه چادر به ۱۸۰ میلیون تومان میرسد.
وحیدی به سفر رهبر شهید انقلاب به خراسان شمالی نیز اشاره میکند و ادامه میدهد: در آن سال چهار میلیارد تومان برای خرید سیاه چادرهای عشایری اعتبار اختصاص یافت که سیاه چادر نیز خریداری شد، اما دیگر آنها فرسوده شدهاند.
انتهای پیام