خبرگزاری تسنیم ـ آرشام هنرکار| در آستانه سالگرد شهادت سپهبد پاسدار حسین سلامی، فرمانده فقید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بار دیگر نام و یاد این فرمانده برجسته و اثرگذار در فضای رسانهای و افکار عمومی کشور مورد توجه قرار گرفته است؛ شخصیتی که در سالهای خدمت خود، بهعنوان یکی از چهرههای شاخص جبهه مقاومت و از فرماندهان تأثیرگذار در معادلات دفاعی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران شناخته میشد.
شهید سلامی از جمله فرماندهانی بود که نام او صرفاً در چارچوب مسئولیتهای نظامی تعریف نمیشود، بلکه در منظومهای از مفاهیم فکری، اعتقادی و راهبردی معنا پیدا میکند؛ منظومهای که در آن «قرآن، ولایت، مردمداری، بصیرت و اقتدار» در کنار هم قرار میگیرند و سبک ویژهای از فرماندهی را شکل میدهند که بسیاری از ناظران از آن بهعنوان «مکتب سلامی» یاد میکنند.
برای واکاوی دقیقتر ابعاد شخصیتی، فکری و رفتاری این شهید والامقام و بررسی نسبت او با مکتب امامین انقلاب اسلامی، به سراغ حجتالاسلام علیاکبرپور، مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه سلمان سیستان و بلوچستان رفتیم تا در قالب یک گفتوگوی تفصیلی، زوایای کمتر گفتهشدهای از شخصیت این فرمانده برجسته تبیین شود.
مشروح این گفت وگو از نظر خوانندگان تسنیم میگذرد:
تسنیم: اگر بخواهید شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی را برای نسل امروز معرفی کنید، برجستهترین ویژگیهای شخصیتی و فکری ایشان چه بود؟
حجتالاسلام اکبرپور: بسماللهالرحمنالرحیم. در آغاز، یاد و خاطره همه مجاهدان، مبارزان، شهدای جهان اسلام، شهدای جبهه مقاومت، شهدای ایران اسلامی و شهدای استان پهناور سیستان و بلوچستان را گرامی میداریم. همچنین به روان پاک امام شهیدان، شهدای دفاع مقدس، سرداران سرافراز، امیران پرافتخار، دانشمندان، فرهیختگان و دانشآموزان شهید درود میفرستیم و از خداوند متعال پیروزی قاطع جهان اسلام و جبهه مقاومت به پرچمداری جمهوری اسلامی ایران بر جبهه کفر جهانی و نیز طول عمر با عزت، برکت و سلامت برای مقام معظم ولایت و مرجعیت را مسئلت داریم.
حقیقت آن است که ایران اسلامی سرشار از مردان بزرگی است که در مکتب امامین انقلاب و در حقیقت در مکتب پیامبر اعظم(ص) و اهلبیت(ع) تربیت شدهاند. این شخصیتها در عرصههای مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و انقلابی ایفای نقش کردهاند و امروز بخش مهمی از اقتدار جمهوری اسلامی ایران در عرصههای گوناگون، مرهون مجاهدت همین انسانهای بزرگ است.
یکی از این چهرههای برجسته، سپهبد شهید حاج حسین سلامی، فرمانده فرهیخته، اندیشمند و قرآنی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. بدون تردید، در کنار همه فرماندهان بزرگ و اثرگذار سپاه، شهید سلامی ویژگیهایی داشت که او را به شخصیتی ممتاز و در برخی ابعاد کمنظیر تبدیل کرده بود.
فرهیختگی و انس با قرآن؛ ویژگی ممتاز شهید سلامی
تسنیم: نقش قرآن و معارف دینی در شخصیت و سبک فرماندهی شهید سلامی چگونه بود؟
حجتالاسلام اکبرپور: یکی از برجستهترین ویژگیهای شهید سلامی، انس عمیق و واقعی او با قرآن کریم بود. ایشان حافظ قرآن بودند و این موضوع صرفاً یک عنوان یا افتخار علمی نبود، بلکه قرآن در اندیشه، رفتار، تصمیمگیری و سبک فرماندهی ایشان حضور واقعی داشت.
در دوران مسئولیت و فرماندهی ایشان در سپاه و بسیج، توجه به قرآن کریم جایگاه ویژهای پیدا کرد و آثار و برکات آن نگاه قرآنی امروز نیز در مجموعه سپاه و بسیج قابل مشاهده است.
شهید سلامی در عرصه سخنوری و جهاد تبیین نیز از همین پشتوانه قرآنی بهره میبرد. میتوان گفت بخش مهمی از قدرت تبیین، نفوذ کلام و اثرگذاری سخنان ایشان ریشه در تفکر قرآنی داشت. قرآن با گوشت، پوست، خون و استخوان این شهید والامقام عجین شده بود.
کمتر سخنرانی از ایشان میتوان یافت که در آن از آیات قرآن کریم و یا از معارف ارزشمند نهجالبلاغه بهره نگرفته باشد. ایشان به زیبایی از این منابع عظیم معرفتی برای تبیین مسائل روز، تقویت روحیه نیروها و روشنگری در عرصههای مختلف استفاده میکرد.
شهید سلامی؛ سرباز ولایت و جانفدای ملت
تسنیم: جایگاه ولایتمداری در شخصیت شهید سلامی چگونه بود؟
حجتالاسلام اکبرپور: شهید سلامی حقیقتاً خود را سرباز ولایت میدانست. این موضوع تنها در سخنان ایشان مطرح نمیشد، بلکه در عمل نیز به اثبات رسیده بود. ایشان بارها تاکید میکردند که ما سرباز ولایت هستیم و در تمام عرصههای مسئولیتی خود نیز این سربازی را به نمایش گذاشتند. در برابر ولایت، مطیع و سرباز بودند و در برابر مردم، خود را خدمتگزار میدانستند.
شهید سلامی بارها در سخنرانیهای مختلف بیان میکرد که «ما جانفدای این ملت هستیم» و «ما پیشمرگ مردم هستیم». همین روحیه باعث شده بود مردم نیز به ایشان اعتماد داشته باشند و از سخنان و مواضعشان روحیه بگیرند.
اقتدار ایشان هرگز مانع مردمی بودن و تواضعشان نشد. مردم احساس میکردند فرمانده کل سپاه نه در برابر آنان، بلکه در کنار آنان ایستاده است و همین مسئله سرمایه اجتماعی ارزشمندی برای ایشان ایجاد کرده بود.
فرماندهی بر دلها؛ ترکیب کمنظیر اقتدار و اخلاق
تسنیم: سبک رفتاری شهید سلامی را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام اکبرپور: یکی دیگر از ویژگیهای برجسته شهید سلامی، اخلاقمداری در کنار اقتدار بود.
گاهی تصور میشود اقتدار نظامی و اخلاقمداری قابل جمع نیستند، اما تاریخ اسلام نشان داده است که شخصیتهای بزرگ، جامع اضداد بودهاند. شهید سلامی نیز از همین جنس بود.
او فرماندهای مقتدر، باصلابت و قاطع بود، اما در عین حال اخلاقمدار نیز بود. به اعتقاد من، فرماندهی واقعی زمانی شکل میگیرد که فرد بتواند بر دلها حکومت کند و شهید سلامی دقیقاً چنین ویژگیای داشت.
شناخت دوست و دشمن؛ شاخصه برجسته بصیرت شهید سلامی
تسنیم: یکی از ویژگیهایی که درباره شهید سلامی زیاد مطرح میشود، بصیرت و شناخت دقیق او از محیط پیرامونی بود. این ویژگی را چگونه تبیین میکنید؟
حجتالاسلام اکبرپور: یکی از ویژگیهای بسیار مهم شهید سپهبد حسین سلامی، قدرت تشخیص و تفکیک میان دوست و دشمن بود؛ موضوعی که در ادبیات دینی و انقلابی ما از آن با عنوان «بصیرت» یاد میشود.
بصیرت همان قبلهنمای حرکت انسان است. بسیاری از افراد در طول تاریخ اسلام و حتی تاریخ انقلاب اسلامی در جایگاههای مهم و اثرگذار قرار داشتند، اما به دلیل ضعف در بصیرت، نتوانستند دوست را از دشمن تشخیص دهند و در بزنگاههای تاریخی دچار خطا شدند.
شهید سلامی از جمله شخصیتهایی بود که از این نعمت بزرگ برخوردار بود. او دشمن را بهخوبی میشناخت، اهداف دشمن را درک میکرد، راهبردهای دشمن را تحلیل میکرد و بر اساس همین شناخت، مواضع روشن و دقیقی اتخاذ میکرد.
ایشان همواره تاکید داشت که در مواجهه با دشمن باید مقتدر بود. به یاد داریم که در یکی از مواضع صریح خود فرمودند: «اگر تا امروز برد موشکهایمان را تا دوهزار کیلومتر نگه داشتهایم و فعلا افزایش ندادهایم، بهدلیل نداشتن فناوری نیست زیرا از نظر فناوری هیچ محدودیتی برای برد موشکهایمان نداریم. اما چون هر عمل ما یک منطق راهبردی دارد، تا جایی که تهدید باشد، برد موشکهای ما تا آنجاست. اگر اروپاییها بخواهند وارد حریم موشکهای ما بشوند شاید این محدودیت برد را برداریم، چرا که تا الان احساس میکردیم اروپا تهدید ما نیست و برد موشکهایمان را تا اروپا افزایش ندادیم، ولی اگر اروپا بخواهد تهدید شود، برد موشکها افزایش مییابد. ما مراعات میکنیم، آنها هم رعایت کنند.»
این سخن، صرفاً یک موضع نظامی نبود، بلکه نشانهای از روحیه بازدارندگی، اقتدار و شناخت دقیق محیط بینالمللی بود. شهید سلامی معتقد بود جمهوری اسلامی باید در برابر تهدیدها مقتدر باشد و این اقتدار را نیز با صراحت و شجاعت به نمایش بگذارد.
اشداء علی الکفار، رحماء بینهم در سیره شهید سلامی
تسنیم: شهید سلامی در تعامل با مردم و نیروهای انقلاب چه ویژگیهایی داشت؟
حجتالاسلام اکبرپور: شهید سلامی در عین صلابت در برابر دشمن، نسبت به مردم و نیروهای انقلاب روحیهای کاملاً متفاوت داشت. همانگونه که قرآن کریم مؤمنان را «اشداء علی الکفار، رحماء بینهم» معرفی میکند، این شهید بزرگوار نیز در رفتار خود تجلی همین آموزه قرآنی بود.
او نسبت به مردم، جوانان و نیروهای انقلاب با محبت، دلسوزی و مهربانی رفتار میکرد. همین روحیه سبب شده بود که فرماندهی او تنها یک فرماندهی اداری و سازمانی نباشد، بلکه فرماندهی بر دلها باشد.
در جریان فتنهها و آشوبهای سالهای گذشته نیز شهید سلامی نگاه عمیقی به جامعه داشت. او هیچگاه جامعه را به صورت سطحی تحلیل نمیکرد و نسبت به ظرفیتهای عظیم مردم ایران اسلامی شناختی دقیق داشت.
ایشان در برخی سخنرانیها خطاب به دشمنان تاکید میکرد که روی جوانان ایرانی محاسبات اشتباه انجام ندهند؛ چراکه همین جوانان در زمان لازم از انقلاب، اسلام، قرآن و کشور خود دفاع خواهند کرد.
امروز نیز شاهد هستیم که بسیاری از همین جوانان در صحنههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و انقلابی حضور دارند و نقشآفرینی میکنند؛ موضوعی که نشان میدهد تحلیل شهید سلامی نسبت به جامعه ایرانی تا چه اندازه دقیق و آیندهنگرانه بوده است.
منظومه فکری شهید سلامی در امتداد امامین انقلاب
تسنیم: نسبت فکری شهید سلامی با اندیشههای امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب چگونه بود؟
حجتالاسلام اکبرپور: اگر بخواهیم منظومه فکری شهید سلامی را در یک جمله توصیف کنیم، باید بگوییم که این منظومه دقیقاً در امتداد منظومه فکری امامین انقلاب اسلامی شکل گرفته بود.
کمتر میتوان موردی را یافت که شهید سلامی در آن نگاهی متفاوت از نگاه ولایت و رهبری داشته باشد. نگاه او همواره معطوف به نگاه ولی فقیه بود و خود را موظف میدانست که اندیشهها، رهنمودها و راهبردهای ولایت را در عرصه عمل محقق سازد.
چه در دوران جانشینی فرمانده کل سپاه، چه در مسئولیتهای پیشین و چه در دوران فرماندهی کل سپاه، ایشان همواره خود را مکلف به ترویج، تبیین، اجرا و عملیاتی کردن منظومه فکری امامین انقلاب میدانست.
به اعتقاد بنده، یکی از مهمترین رازهای موفقیت فرماندهان بزرگ انقلاب اسلامی همین موضوع است. هر کس در مسیر ولایت حرکت کرد، خداوند متعال به او عزت، برکت و ماندگاری عطا کرد و هر کس از این مسیر فاصله گرفت، دچار آسیب شد.
شهید سلامی بهخوبی دریافته بود که ولایت فقیه صرفاً یک جایگاه سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه یک منصب الهی و امتداد مسیر هدایت الهی در جامعه اسلامی است. به همین دلیل، تبعیت از ولایت را نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک تکلیف دینی و اعتقادی میدانست.
سربازی ولایت؛ راز ماندگاری فرماندهان بزرگ انقلاب
تسنیم: چرا بسیاری از فرماندهان شهید انقلاب اسلامی به چهرههایی ماندگار تبدیل شدهاند؟
حجتالاسلام اکبرپور: پاسخ این سؤال را باید در یک واژه جستوجو کرد؛ «سربازی ولایت».
شهید سلامی و بسیاری از فرماندهان شهید انقلاب اسلامی از آن جهت ماندگار شدند که خود را مالک انقلاب نمیدانستند، بلکه سرباز انقلاب و سرباز ولایت میدانستند.
آنها برای خود سهمی قائل نبودند و همه افتخارشان این بود که در مسیر ولی خدا حرکت کنند. همین اخلاص، همین تبعیت و همین روحیه سربازی سبب شد خداوند متعال به آنان عزت و محبوبیت عطا کند.
تجربه 47 ساله انقلاب اسلامی نیز نشان داده است هر فرد، جریان یا گروهی که در برابر ولایت قرار گرفت، سرانجام موفقیتی پایدار به دست نیاورد. در مقابل، کسانی که در مسیر ولایت حرکت کردند، به الگویی ماندگار تبدیل شدند.
شهید سلامی نیز از همین جنس انسانها بود؛ شخصیتی که تمام هویت سیاسی، اجتماعی، نظامی و انقلابی خود را در چارچوب ولایت تعریف میکرد و به همین دلیل توانست در دل مردم و نیروهای انقلاب جایگاهی ویژه پیدا کند.
تسنیم: منظومه فکری شهید سلامی بر چه مبنایی استوار بود و ولایتمداری چه جایگاهی در شخصیت ایشان داشت؟
حجتالاسلام اکبرپور: منظومه فکری شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی دقیقاً در امتداد منظومه فکری امامین انقلاب اسلامی شکل گرفته بود. کمتر کسی را میتوان یافت که تا این اندازه نگاه، تحلیل، تصمیم و اقدام خود را با منویات ولیفقیه تنظیم کرده باشد. ایشان چه در دوران جانشینی فرمانده کل سپاه، چه در مسئولیتهای پیشین و چه در جایگاه فرماندهی کل سپاه، خود را موظف به ترویج، تبیین، اجرای فرامین و تحقق دیدگاههای رهبر معظم انقلاب میدانست.
شهید سلامی باور داشت که رمز موفقیت فرماندهان و مدیران نظام اسلامی در سربازی ولایت نهفته است. او بارها در عمل نشان داد که نهتنها مطیع فرامین ولایت است، بلکه حتی نسبت به اشارات و دغدغههای رهبر انقلاب نیز حساسیت ویژهای دارد و برای تحقق آنها تلاش میکند.
واقعیت این است که هرکس در مسیر ولایت حرکت کرد، خداوند او را عزت بخشید و هرکس در برابر ولایت ایستاد یا از آن فاصله گرفت، دچار خسارت شد. تاریخ اسلام و تاریخ انقلاب اسلامی سرشار از این نمونههاست. شهید سلامی یکی از مصادیق روشن این حقیقت بود؛ شخصیتی که به واسطه اخلاص، ولایتپذیری و تبعیت محض از رهبری به جایگاهی رسید که امروز نام او در زمره فرماندهان ماندگار انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
مقام ولایت یک منصب صرفاً سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه جایگاهی الهی است. شهید سلامی این حقیقت را با تمام وجود درک کرده بود و به همین دلیل در همه عرصهها تلاش میکرد خود را در مدار ولایت حفظ کند. این ویژگی، یکی از مهمترین عوامل موفقیت و اثرگذاری ایشان در سالهای فرماندهی سپاه بود.
راز ماندگاری شهید سلامی؛ خداباوری در متن همه تصمیمها
تسنیم: مهمترین ویژگی معنوی شهید سلامی که کمتر به آن پرداخته شده چیست؟
حجتالاسلام علیاکبرپور: اگر بخواهم در کنار همه ویژگیهای برجسته شهید سلامی، یک ویژگی بنیادین را برجسته کنم، آن ویژگی خداباوری عمیق ایشان است. شهید سلامی در همه عرصههای زندگی، خدا را حاضر و ناظر میدید. این نگاه صرفاً یک شعار یا ادعا نبود، بلکه در رفتار، تصمیمگیریها، فرماندهیها و حتی در مواجهه با سختترین بحرانها کاملاً مشهود بود.
در شرایطی که بسیاری از انسانها در بحرانها دچار اضطراب، تردید یا ضعف میشوند، شهید سلامی با آرامش و اطمینان عمل میکرد؛ زیرا باور داشت که خداوند بر همه امور احاطه دارد. هیچگاه خدا از متن زندگی این شهید بزرگوار به حاشیه رانده نشد.
همین خداباوری بود که از حسین سلامی، سپهبد شهید سلامی را ساخت. انسانی که سالها مجاهدت کرد، در میدانهای سخت ایستاد، مسئولیتهای سنگین را پذیرفت و در نهایت نیز به قله رفیع شهادت رسید. شخصیتهایی مانند شهید سلامی را نمیتوان صرفاً با شاخصهای مدیریتی و نظامی تحلیل کرد؛ آنچه آنها را ممتاز میکند، پیوند عمیق با خداوند متعال است.
شهید سلامی از جمله مالکاشترهای زمان ما بود؛ انسانهایی که ایمان، اخلاص، شجاعت، بصیرت و ولایتمداری را در کنار هم جمع کردهاند و همین مجموعه ویژگیها آنان را به الگوهایی ماندگار برای نسلهای آینده تبدیل میکند.
تسنیم: در پایان اگر بخواهید شهید سلامی را در یک جمله برای نسل جوان توصیف کنید، چه خواهید گفت؟
حجتالاسلام علیاکبرپور: شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی نمونه کامل یک فرمانده قرآنی، ولایتمدار، اخلاقگرا، مقتدر، بصیر و خداباور بود؛ شخصیتی که میتواند برای همه نسلهای امروز و فردای انقلاب اسلامی الگویی الهامبخش و ماندگار باشد.
امیدواریم خداوند متعال به همه ما توفیق دهد رهرو راه این شهیدان باشیم، در مسیر ولایت ثابتقدم بمانیم و بتوانیم همچون آنان سرباز صادق اسلام، انقلاب و مردم باشیم. از خداوند متعال میخواهیم روح بلند امام شهیدان و همه شهدای والامقام، بهویژه شهید سپهبد حسین سلامی، از ما راضی و شفیع ما در روز قیامت باشند و سایه مقام معظم رهبری را با عزت، اقتدار و صلابت بر سر امت اسلامی مستدام بدارد.
انتهای پیام/