بازار؛ گروه صنعت: در مباحث علمی شن و ماسه ریزتر از شن اما درشت ‌تر از سیلت است و ماده ‌ای است که از ذرات سنگ و مواد معدنی ریز دانه تشکیل شده است. شن و ماسه همچنین به عنوان یک کلاس بافتی از خاک تعریف می‌ شود که حاوی بیش از ۸۵ درصد ذرات به اندازه شن از نظر جرم است. این در حالی است که شن و ماسه کاربردهای بسیار متنوعی دارد. به طوری که خاک‌ های شنی برای محصولات کشاورزی مانند هندوانه، هلو و بادام زمینی ایده‌ آل هستند.

کشورهای پیشتاز در تولید شن و ماسه کدامند؟

شن و ماسه همچنین در ساخت آجر به خاک رس اضافه می‌ شود، در حالی که سیلیس از شن یک جزء کلیدی شیشه است. همچنین مخلوط کردن شن و ماسه با سیمان و آهک اغلب در ساخت و ساز سنگ تراشی استفاده می‌ شود و شن و ماسه را می‌ توان با رنگ مخلوط کرد تا یک پوشش بافتی برای دیوارها، سقف‌ ها و سطوح کف غیر لغزنده ایجاد شود.

در مورد ده تولیدکننده برتر شن و ماسه که مباحث مربوط به عرضه و پایداری در سال ۲۰۲۵ را شکل دادند کشورهایی همچون ایالات متحده، هند، چین، استرالیا، آلمان، هلند، بلژیک، اسلوونی، کانادا و ویتنام در صدر هستند.

کاهش ۴.۳ درصدی ارزش صادراتی شن و ماسه در سال ۲۰۲۵

در چنین حالتی است که گزارشی که اخیرا مجموعه تحقیقی WORLDTOPEXPORTS منتشر کرده است گویای این است که صادرات شن و ماسه طبیعی از همه کشورها در سال ۲۰۲۵ به ۲.۴ میلیارد دلار رسید. این مبلغ دلاری ناشی از افزایش متوسط ‌۴۰.۸ درصدی در دوره پنج ساله از سال ۲۰۲۱ است که در آن ارزش شن و ماسه صادراتی جهانی ۱.۷ میلیارد دلار بود.

با این وجود سال به سال، ارزش شن و ماسه‌ های طبیعی صادراتی در مقایسه با ۲.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، به میزان ۴.۳ درصد کاهش یافته است.

ایالات متحده، کامبوج و هلند؛ در صدر صادرات شن و ماسه طبیعی

از سوی دیگر این گزارش در بخشی دیگر به بررسی کشورهایی با بیشترین ارزش صادراتی پرداخته است که نشان می دهد: در سال ۲۰۲۵، پنج صادر کننده برتر شن و ماسه در جهان، ایالات متحده آمریکا، کامبوج، هلند، آلمان و بلژیک هستند. این ۵ صادر کننده اصلی شن و ماسه در مجموع حدود دو سوم (۶۶.۱درصد) از کل ارزش شن و ماسه طبیعی ارسال شده به بازارهای بین‌ المللی را به خود اختصاص داده ‌اند.

در واقع در مورد ۱۵ کشوری که بالاترین ارزش دلاری شن و ماسه را در طول سال ۲۰۲۵ صادر کرده‌ اند، آورده شده است: ایالات متحده با رقم زدن صادراتی به ارزش بیش از ۶۷۴ میلیون دلار که بیش از ۲۸ درصد از کل صادرات شن و ماسه است در جایگاه اول قرار دارد. کامبوج نیز با صادراتی حدودا ۳۴۲ میلیون دلاری که بیش از ۱۴ درصد از کل صادرات محسوب می شود دومین صادر کننده است و پس آن نیز هلن با ثبت صادراتی به ارزش حدود ۲۸۸ میلیون دلا در رتبه صادرات قرار دارد.

همچنین کشورهای آلمان با رقم زدن صادراتی به ارزش بیش از ۱۷۲ میلیون دلار، بلژیک با ۱۰۹ میلیون دلار، مالزی با ۸۳ میلیون دلار، عربستان با ۷۴ میلیون دلار، فرانسه با ۶۳ میلیون دلار، اندونزی با حدود ۵۵ میلیون دلار، پرتغال با ۴۷ میلیون دلار، ویتنام با ۳۶.۵ میلیون دلار، کانادا با ۲۷.۷ میلیون دلار، دانمارک با ۲۶.۸ میلیون دلار، در جایگاه ها بعدی قرار دارند. به این ترتیب است که از نظر ارزش صادراتی ۱۵ کشور ذکر شده ۸۶.۸درصد از شن و ماسه صادراتی جهان را در سال ۲۰۲۵ صادر کردند.

این در حالی در میان صادرکنندگان برتر، سریع ‌ترین رشد سالانه در بین صادرکنندگان شن و ماسه به شرح زیر بود: کامبوج (۵۶.۸درصد افزایش)، اسپانیا (۵۲.۸درصد افزایش)، ویتنام (۴۸درصد افزایش) و عربستان سعودی (۳۷.۱درصد افزایش). از آن طرف دو کشوری که کاهش فروش شن و ماسه صادراتی خود را ثبت کردند، ایالات متحده آمریکا (۲۵.۸درصد کاهش نسبت به سال ۲۰۲۴) و بلژیک (۲.۶درصد کاهش) بودند.

در سال ۲۰۲۵ ایران با رقم زدن صادراتی به ارزش ۱۹۳ هزار دلار در جایگاه ۸۱ صادراتی این محصول قرار گرفته است، این در شرایطی است که طبق این گزارش ارزش صادراتی شن و ماسه طبیعی ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ به میزان بیش از ۶۷ درصد کاهش داشته است

نکته قابل تامل اینکه در لیست ۱۰۰ کشور برتر در حوزه صادرات شن و ماسه که بیشترین ارزش صادراتی را رقم زده اند نام ایران نیز قرار دارد به طوری که داده های این گزارش نشان می دهد در سال ۲۰۲۵ ایران با رقم زدن صادراتی به ارزش ۱۹۳ هزار دلار در جایگاه ۸۱ صادراتی این محصول قرار گرفته است. این در شرایطی است که طبق این گزارش ارزش صادراتی شن و ماسه طبیعی ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ به میزان بیش از ۶۷ درصد کاهش داشته است.

رتبه بندی صادرکنندگان برتر از منظر قاره ای در سال ۲۰۲۵

از سوی دیگر داده های این گزارش می گوید: در میان قاره‌ ها، تأمین‌ کنندگان در اروپا با محموله ‌هایی به ارزش ۹۱۸.۹ میلیون دلار یا ۳۸.۳درصد از کل جهانی، بالاترین میزان صادرات شن و ماسه را در سال ۲۰۲۵ به خود اختصاص دادند. در رتبه دوم، صادرکنندگان مستقر در آمریکای شمالی قرار داشتند که ۳۰درصد از ارزش فروش را به خود اختصاص دادند. همچنین ۲۸.۴ درصد دیگر از محموله ‌های شن و ماسه در سراسر جهان از فروشندگانی در آسیا سرچشمه گرفته است. درصد کمتری از آفریقا (۲درصد)، آمریکای لاتین (۰.۸درصد) به استثنای مکزیک، و سپس اقیانوسیه (۰.۵درصد) عمدتاً استرالیا بوده است.

سنگاپور کماکان بزرگترین وارد کننده شن و ماسه

در حوزه واردات شن و ماسه طبیعی نیز آمارهای جهنی نشان از پیشتاز بودن سنگاپور دارد و در این گزارش نیز آمده است سنگاپور همانند سال ۲۰۲۴ بیشترین کسری را در تجارت بین المللی شن و ماسه متحمل شد. به گفته کارشناسان این کسری نشان دهنده فرصت هایی برای کشورهای تامین کننده شن و ماسه است که به ویژه از سنگاپور، چین و کانادا کمک می کنند. در عوض در بحث کشورهایی که بیشترین مازاد تجاری را از تجارت شن و ماسه ایجاد می کنند نام کشورهایی همچون ایالات متحده، کامبوج، هلند، عربستان و آلمان دیده می شود.