دکتر محمد پوران‌باقر در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: در بیمارستان منتصریه سه نوع پیوند عضو انجام می‌شود که شامل پیوند کلیه، پیوند کبد و پیوند مغز استخوان که برای انجام هر یک از این پیوندها، لازم است تعداد معینی واحد خون به صورت ذخیره موجود باشد تا در حین عمل جراحی مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال، برای پیوند کبد حداقل ۶ واحد، برای پیوند کلیه حدود سه واحد و برای پیوند مغز استخوان  که معمولاً سه تا چهار هفته به طول می‌انجامد حداقل دو واحد برای بزرگسالان و سه واحد برای اطفال خون مورد نیاز است. به طور کلی، هر فرد با یک بار اهدای خون می‌تواند به طور بالقوه سه نفر را نجات دهد؛ زیرا از هر واحد خون اهدایی، فرآورده‌های مختلفی از جمله خون کامل، پلاکت و گلبول‌های قرمز فشرده تهیه می‌شود.

وی ادامه داد: خوشبختانه با توجه به روحیه ایثار، گذشت و فداکاری که در میان مردم ایران وجود دارد، به ندرت با کمبود خون و فرآورده‌های خونی مواجه می‌شویم و تاکنون به یاد ندارم که عملی به دلیل کمبود خون لغو شده باشد. وجود خون کافی برای ما از اهمیت حیاتی برخوردار است؛ همزمان با وجود عضو اهدایی، باید خون مورد نیاز نیز تأمین شده باشد وگرنه فرآیند پیوند آغاز نخواهد شد و بیشترین نیاز خونی در پیوندها مربوط به خون کامل است. گاهی یک اهداکننده ساده خون قهرمان چندین زندگی است و اهدای خون، اهدای زندگی است. فردی که خون خود را هدیه می‌کند، در واقع جان یک یا چند نفر را نجات می‌دهد، بدون آنکه آسیبی به سلامت خودش وارد شود بلکه با این کار، سلامت و کیفیت زندگی خودش را نیز تقویت و تضمین می‌کند.

رئیس بیمارستان منتصریه مشهد با بیان اینکه سلول‌های قرمز خون در بدن انسان حدود ۱۲۰ روز (تقریباً چهار ماه) عمر می‌کنند، گفت: هنگامی که فردی خون اهدا می‌کند، سطح سلول‌های قرمز کاهش یافته و سیستم خون‌سازی استخوان به طور طبیعی فعال می‌شود و خون تازه تولید می‌شود. در مقابل، افرادی که به هر دلیل قادر به اهدای خون نیستند پس از حدود ۱۲۰ روز، سلول‌های قرمز فرسوده باید حذف شوند و آهن اضافی در بدن تجمع پیدا می‌کند که می‌تواند یکی از عوامل خطر بیماری‌های قلبی باشد. بنابراین، اهدای خون منظم با جلوگیری از تجمع آهن اضافی، نقش مهمی در کاهش بیماری‌های قلبی و ریوی ایفا می‌کند. از دیگر فواید اهدای خون، کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها به ویژه سرطان روده و سرطان مغز استخوان است. همچنین اهدای خون باعث تنظیم غلظت خون می‌شود.

اهدای خون به نوعی یک چکاپ دوره‌ای رایگان محسوب می‌شود

پوران‌باقر یکی از علل اصلی سکته‌های قلبی و مغزی را افزایش غلظت خون دانست و بیان کرد: وقتی فردی خون اهدا می‌کند، غلظت خون و سطح هموگلوبین به حد نرمال نزدیک‌تر شده و این امر در پیشگیری از سکته‌های قلبی و مغزی مؤثر است. اهدای خون به نوعی یک چکاپ دوره‌ای رایگان محسوب می‌شود، پیش از هر اهدای خون، وضعیت سلامت فرد شامل فشار خون، غلظت خون و سایر شاخص‌ها بررسی می‌شود. تحقیقات متعددی نشان داده است که اهدای خون بسیار تأثیر مثبت بر کنترل بیماری های روانی و کاهش استرس دارد. در مجموع، اهدای خون با کاهش خطر سرطان‌های روده، کبد و ریه، تنظیم غلظت خون و پیشگیری از سکته‌ها، فواید گسترده‌ای برای سلامت اهداکننده دارد.

وی با اشاره به اینکه برخی افراد به دلیل شرایط خاص، متأسفانه از اهدای خون محروم می‌شوند، تاکید کرد: اهدای خون تنها از افراد سالم بین ۱۸ تا ۶۰ سال با توجه به وضعیت جسمانی فرد پذیرفته می‌شود. وزن فرد باید حداقل ۵۰ کیلوگرم باشد، همچنین افراد مبتلا به سرطان، بیماری‌های عفونی، خانم‌های باردار یا شیرده نمی‌توانند خون اهدا کنند. از جمله افرادی که در یک سال گذشته حجامت کرده‌اند، افرادی که خالکوبی دارند، کسانی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف می‌کنند، افرادی که در یک سال اخیر جراحی عمده انجام داده‌اند، بیماران مبتلا به دیابت نوع یک (که انسولین تزریقی مصرف می‌کنند) و افراد مبتلا به اعتیاد تزریقی نیز از اهدای خون محروم می‌شوند. بنابراین، خون تنها از افرادی گرفته می‌شود که از نظر جسمانی سالم هستند. این امر نه تنها به بیماران نیازمند کمک می‌کند بلکه سلامت اهداکنندگان را نیز به طور قابل توجهی حفظ و ارتقا می‌دهد.

رئیس بیمارستان منتصریه مشهد با ارائه آمار پیوند در مشهد افزود: تقریباً در هر سال در مشهد بین ۱۷۰ تا ۲۰۰ مورد مرگ مغزی گزارش می‌شود. از هر مرگ مغزی، به طور میانگین ۳ تا ۵ عضو مانند دو کلیه، کبد، قلب، پوستف قرنیه و... قابل اهدا است. در سال جاری تاکنون، حدود ۴۴ مورد مرگ مغزی داشتیم که منجر به حدود ۴۰ پیوند کلیه، ۲۵ پیوند کبد و ۱ پیوند قلب شده است. با توجه به نیاز خونی هر پیوند حدود ۶ واحد برای پیوند کبد، ۳ واحد برای پیوند کلیه و مقدار بیشتر برای موارد پیچیده‌تر، مصرف خون در این پیوندها بسیار قابل توجه بوده است. این آمار نشان‌دهنده اهمیت بالای ذخیره کافی خون به صورت مداوم است. در حال حاضر، توصیه ما این است که از خون و فرآورده‌های خونی به صورت بهینه و با حداکثر کارایی استفاده شود. با توجه به محدودیت‌های موجود، باید از هرگونه دورریزی و اسراف جلوگیری شود. 

پوران‌باقر با اشاره به تاریخ مصرف خون بیان کرد: یکی از مسائل بسیار مهم در زمینه خون رسانی، تاریخ مصرف خون است و هرچه خون تازه‌تر باشد، سلول‌های آن زنده‌تر و کارآمدتر هستند. فرآیند اهدای خون باید به صورت مداوم و پایدار باشد؛ سلول‌های قرمز خون حداکثر ۱۲۰ روز عمر می‌کنند و به همین دلیل استمرار در اهدای خون توسط مردم، بسیار مهم است. اینکه تنها در زمان‌های خاص مانند ماه‌های محرم و صفر که تعداد اهداکنندگان افزایش می‌یابد، اهدای خون انجام شود و در سایر ایام کاهش پیدا کند، گاها مشکل آفرین است. اهدای خون نه تنها زندگی چندین نفر را احیا می‌کند، بلکه باعث شادابی و نشاط بیشتر زندگی خود اهداکنندگان نیز می‌شود؛ افرادی که از سلامتی کامل برخوردارند، باید این استمرار را داشته باشند و به طور منظم هر سه ماه برای آقایان و هر چهار ماه برای خانم‌ها به مراکز اهدای خون مراجعه کنند.

وی اهدای خون را برای افرادی که دچار غلظت خون هستند را ضروری دانست و گفت: این افراد که دارای علائم شایع مانند سرگیجه، احساس سنگینی سر و سردرد دارند با اهدای خون به طور قابل توجهی این علائم بهبود می‌یابد و در بسیاری از موارد بدون نیاز به مصرف دارو، درمان می‌شوند. متأسفانه مردم گاهی بین اهدای خون و حجامت دچار اشتباه تشخیص می‌شوند. کسانی که غلظت خون دارند، بعضاً به توصیه دیگران حجامت می‌کنند در حالی که این کار خونشان را بیشتر غلیظ می‌کند، در حالی که اهدای خون به طور مؤثر غلظت خون را کاهش می‌دهد.

انتهای پیام