به گزارش ایرنا، بهار با تمام زیباییها و شکوفهها و عطر دلانگیز گلها و درختان، برای بسیاری از ما یادآور آلرژیهای فصلی از عطسههای بیامان گرفته تا خارش چشم و مشکلات تنفسی و کهیر زدنهای شدید و غیره است که میتواند زندگی را به کاممان تلخ کند و اینک در زندگی ماشینی امروز در فصول دیگر سال چون پاییز و زمستان هم تثبیت هوای سنگین و سوختهای فسیلی و وارونگی هوا و غیره هم دامنه حساسیتهای آلرژیک را گسترش میدهد.
وقتی نفسها به وقت گردهافشانی گلها و گیاهان دربهار و یا رشد فزاینده آلایندههای هوا اعم از فسیلی و ریزگردها در پاییز و زمستان تنگ می شود بسیاری از افراد به ویژه بیماران مبتلا به آسم و آلرژی و بیماریهای مزمن بیماریشان تشدید و زندگیشان سخت میشود.
استنشاق این گردهها و آلودگی ها برای افراد مستعد، حکم یک مهاجم را می یابد و میتواند باعث بروز علائم آلرژی شود به گونهای که سیستم ایمنی بدن به اشتباه واکنش نشان داده و مواد التهابی مانند هیستامین آزاد میکند که این واکنش زنجیرهای منجر به بروز علائمی چون عطسههای مکرر، آبریزش و خارش بینی، خارش و قرمزی و التهاب چشمها و پوست، گرفتگی بینی، سرفه و حتی در موارد شدیدتر تنگی نفس میشود این وضعیت برای مبتلایان به آسم و آلرژی خطرناکتر است.
چنانکه در بیماری آسم مجاری هوایی موجود در ابتدای ریه و انتهای گلو، دچار تحریک میشود و با برخورد عوامل تحریکی و آلرژنها، منقبض شده و مخاط تولید می کند. در این صورت میزان اکسیژن کمی به داخل کیسههای هوایی ریه می رسد و منجر به تنگی نفس و علائمی نظیر سرفههای شدید میشود.
آلرژی بهاره یا رینیت آلرژیک فصلی به نام تب یونجه نیز نامیده میشود که یکی از شایعترین بیماریهای آلرژیک در دنیا و نیز ایران است که همه ساله با شروع فصل بهار تعداد زیادی از مردم دچار علائم عطسه، خارش و آبریزش بینی، خارش چشم، ریزش اشک و احیانا سرفه و تنگی نفس میشوند.
این حساسیتها اعم از بهار و پاییز و ... همه را به یک اندازه درگیر نمیکند و افرادی که سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا اگزما دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به آلرژی فصلی قرار دارند.
زندگی در مناطق پردرخت و پوشیده از گیاه، قرار گرفتن مداوم در معرض گردهها و آنچه امروز بیش از همه در کلانشهرها اثر و نمود دارد یعنی آلودگی های هوا میتواند احتمال بروز این بیماری ها و حساسیت ها را به ویژه در بیماران مبتلا به آسم و آلرژی افزایش چشمگیری دهد.
در این میان با آگاهی از علل و راهکارهای مقابله با این آلرژنها میتوانیم فصول و زندگی را آزادانه و بدون دغدغه از این آلرژیهای فصلی تجربه کنیم.
بیشتر بخوانید:
راهکارهای طب سنتی ایرانی برای رهایی از حساسیتهای فصلی
آسم، التهاب مزمن راههای هوایی با علائم تنگی نفس و سرفههای طولانی مدت
به گفته متخصصان، آسم به عنوان یکی از شایعترین بیماریهای مزمن تنفسی و غیرواگیر، سلامت میلیونها انسان را در سراسر جهان را تهدید میکند بیماری که مختص کودکان نیست و در هر سنی میتواند رخ دهد.
بر اساس آمارها در حال حاضر ۲۶۲ میلیون بیمار مبتلا به آسم در سراسر جهان زندگی میکنند و روزانه حدود هزار نفر به علت این بیماری جان خود را از دست می دهند.
از نشانههای شایع آسم میتوان به تنگی نفس، خسخس سینه، احساس فشار در قفسه سینه، سرفههای مزمن، مدام و طولانیمدت و حملات دورهای اشاره کرد
فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی ماهیت بیماری آسم را التهاب مزمن راههای هوایی عنوان کرد و گفت: در افراد مبتلا به آسم، راههای هوایی نسبت به افراد سالم حساستر و واکنشپذیرتری بیشتری دارد.
دکتر ملیکا زارعی ثانی افزود: افراد مبتلا به آسم معمولا دارای استعداد ژنتیکی هستند و در مواجهه با عوامل محیطی محرک دچار حملات و تنگی مجاری و اسپاسم عضلات تنفسی، التهاب و افزایش ترشح مخاط میشوند که در نهایت به بروز علائم تنفسی منجر میشود.
وی در خصوص علائم بیماری آسم گفت: از نشانههای شایع آسم میتوان به تنگی نفس، خسخس سینه، احساس فشار در قفسه سینه، سرفههای مزمن، مدام و طولانیمدت و حملات دورهای اشاره کرد. این سرفهها گاه بهنگام فعالیت یا در طول شب تشدید میشوند.
فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی با بیان این که توصیه می شود افرادی که دچار این علائم هستند برای بررسی دقیق به پزشک متخصص مراجعه کنند، افزود: شدت علائم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری دارد.
زارعیثانی ادامه داد: بسیاری از بیماران به دلیل ماهیت مزمن بیماری، در طول سال چندین بار دچار حملات آسم میشوند که در برخی موارد به مراجعه مکرر به اورژانس یا حتی بستری در بیمارستان منجر میشود.
احتمال تشدید علائم آسم در فصل بهار
مدیرگروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی نیشابور گفت: در فصل بهار به دلیل گردهافشانی گیاهان، تغییرات دمایی و استفاده از سموم کشاورزی، احتمال بروز یا تشدید حملات آسم افزایش مییابد.
دکتر زهرا دستجردی افزود: به همین دلیل توصیه میشود بیماران در زمانهای اوج گردهافشانی، درو پنجرهها را بسته نگه داشته و در ساعات اولیه صبح و هنگام غروب از حضور در فضاهای سبز و پارکها خودداری کنند.
بیشتر بخوانید:
آلرژی بهاره را با این روشها کنترل کنید
حملات تشدید آسم یکی از علل شایع مراجعه بیماران به اورژانس در فصل بهار
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تشدید حملات آسم را یکی از علل شایع مراجعه بیماران به اورژانس در فصل بهار دانست و گفت: این بیماران معمولا با تنگی نفس شدید، تنفس کوتاه، سرفههای شدید و احساس فشار در قفسه سینه مراجعه میکنند و در برخی موارد نیاز به درمان اورژانسی و بستری در بیمارستان دارند.
تشخیص زودهنگام و مراجعه منظم به پزشک نقش مهمی در کنترل بیماری آسم و پیشگیری از بروز حملات شدید دارد
دکتر شهابالدین سروری با اشاره به آسم شغلی افزود: در برخی افراد زمینه آسم وجود دارد و علائم آن در محیط کار تشدید میشود اما در گروهی دیگر تماس با مواد محرک و آلاینده در محیط کار میتواند موجب بروز این بیماری شود که در چنین شرایطی گاه لازم است فرد محل کار خود را تغییر دهد.
وی تاکید کرد: تشخیص زودهنگام و مراجعه منظم به پزشک نقش مهمی در کنترل بیماری آسم و پیشگیری از بروز حملات شدید دارد.
افزایش آلودگی هوا و رشد شیوع آسم
فوق تخصص ریه و مراقبتهای ویژه با بیان این که آسم یکی از بیماریهای شایع دستگاه تنفسی است و در سالهای اخیر مشخص شده که عوامل متعددی در بروز آن نقش دارند و دیگر نمیتوان آن را صرفا یک بیماری آلرژیک دانست، گفت: آلودگی هوا، چاقی و برخی تغییرات در سبک زندگی از جمله عوامل موثر در افزایش بروز این بیماری تنفسی در دهههای اخیر به شمار میرود.
صنعتی شدن شهرها و افزایش آلایندههای هوا نیز با ایجاد آسیب در راههای هوایی کوچک، زمینه بروز آسم را فراهم میکند
دکتر سروری افزود: صنعتی شدن شهرها و افزایش آلایندههای هوا نیز با ایجاد آسیب در راههای هوایی کوچک، زمینه بروز آسم را فراهم میکند.
وی ادامه داد: همچنین کاهش دریافت برخی ویتامینها از جمله E و D، مصرف سیگار توسط والدین، استرس والدین، مصرف برخی داروها مانند آنتیبیوتیکها و استامینوفن، تولد نوزاد نارس و چاقی بهویژه در بانوان از دیگر عوامل مرتبط با بروز آسم است.
رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: شواهدی وجود دارد که نشان میدهد داشتن رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی خاص از جمله ویتامینهای C و E، بتاکاروتن، فلاونوئیدها، منیزیم، سلنیوم و اسیدهای چرب امگا ۳ میتواند علائم آسم را کاهش دهد.
مریم کلاهدوز افزود: بسیاری از این مواد مغذی آنتیاکسیدان هستند که سلولها را از آسیب محافظت کرده و التهاب را کاهش میدهد.
محرکهای محیطی و نقش آنها در تشدید علائم
استادیار گروه آلرژی و ایمونولوژی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این که آگاهی از عوامل محرک یکی از مهمترین اصول کنترل بیماری آسم است، گفت: این بیماری در افراد مستعد از نظر ژنتیک، تحت تاثیر عوامل محیطی ایجاد یا تشدید می شود.
از مهمترین عوامل محرک آسم میتوان به آلرژنهای محیطی مانند گرده گلها و گیاهان، گرد و غبار و همچنین آلرژنهای داخل منزل مانند مایتها، قارچهای خانگی و حیوانات خانگی اشاره کرد
دکتر ملیکا زارعیثانی بیان کرد: از مهمترین عوامل محرک آسم میتوان به آلرژنهای محیطی مانند گرده گلها و گیاهان، گرد و غبار و همچنین آلرژنهای داخل منزل مانند مایتها، قارچهای خانگی و حیوانات خانگی اشاره کرد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، دود سیگار، آلودگی هوا، عفونتهای ویروسی و تنفسی، فعالیت بدنی شدید، تغییرات دمایی، استرس و برخی مواد شیمیایی و مواجهه شغلی نیز میتواند در بروز یا تشدید علائم آسم نقش داشته باشد.
شناسایی محرکها، درمان مناسب و آموزش بیمار سه اصل مهم در کنترل آسم
این فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی با تأکید بر اهمیت مدیریت صحیح بیماری گفت: شناسایی محرکها و کاهش تماس با عوامل محرک، درمان مناسب و پایبندی به درمانهای استنشاقی، آموزش بیمار و پیگیری منظم پزشکی و داشتن برنامه عملیاتی آسم از اصول مهم در کنترل آسم به شمار میروند.
دکتر زارعی ثانی افزود: پس از تشخیص بیماری، آموزش بیمار و خانوادهها برای پایبندی به درمان، استفاده صحیح از داروهای استنشاقی و اسپریها و دستگاههای کمکی و رعایت دوز مناسب دارو نقش بسیار مهمی در اثربخشی درمان دارد.
وی ادامه داد: همچنین لازم است عوامل محرک موجود در محیط خانه شناسایی شده و راهکارهای لازم برای کاهش مواجهه با آنها ارائه شود.
بیشتر بخوانید:
بهار بدون عطسه؛ با توصیههای ساده، آلرژی را دور بزنید
شیوع ۱۰ درصدی آسم در بزرگسالان و کودکان
فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی با اشاره به شیوع قابل توجه آسم در جهان افزود: آسم یکی از شایعترین بیماریهای مزمن دستگاه تنفسی است که بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در جهان به آن مبتلا هستند و آمار مبتلایان هم همچنان رو به افزایش است.
دکتر زارعی ثانی افزود: آسم یک بیماری التهابی مزمن در راههای هوایی است که هم در کودکان و هم در بزرگسالان دیده میشود.
وی ادامه داد: آسم بهطور میانگین حدود ۱۰ درصد در بزرگسالان و ۱۰ تا ۱۵ درصد در کودکان شیوع دارد.
بیشتر بخوانید:
۱۵ درصد کودکان خراسان رضوی به آسم مبتلا هستند
تشخیص دیرهنگام آسم در کودکی، زمینهساز بروز آسم شدید در بزرگسالی میشود
استادیار گروه آلرژی و ایمونولوژی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تاکید کرد: با توجه به شیوع بالا و بار بیماری برای افراد و نظام سلامت، تشخیص بهموقع آسم و آغاز درمان مناسب بهویژه در کودکان که ریههای آنها در حال رشد است، اهمیت زیادی دارد.
دکتر زارعی ثانی افزود: همچنین آموزش صحیح به بیماران و خانوادهها درباره شناخت علائم و نحوه برخورد با حملات آسم میتواند از بروز عوارض جدی در آینده جلوگیری کند.
وی با تاکید بر این که چون آسم یک التهاب مزمن است که گاه بهصورت خاموش پیشرفت میکند، ادامه داد: در صورت عدم کنترل این بیماری میتواند در طول زمان بهویژه در کودکان پیشرفت کند.
فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی بیان کرد: به همین دلیل تشخیص دیرهنگام به ویژه در کودکی ممکن است زمینهساز بروز آسم شدید در بزرگسالی شود.
دکتر زارعی ثانی با اشاره به برنامههای درمانی بیماران گفت: برای بیماران مبتلا به آسم برنامهای به نام «اکشنپلن» تنظیم میشود که در آن نحوه مصرف داروها در شرایط عادی و اقدامات لازم هنگام بروز حمله آسم مشخص شده است.
وی افزود: آگاهی بیمار از این برنامه کمک میکند تا در صورت بروز علائم، اقدامات لازم را بهموقع انجام دهد و از شدت گرفتن حمله آسم جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید:
استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد: «واکسن تراپی» تا ۸۰ درصد بیماری آلرژی را درمان میکند
آسم درمان قطعی ندارد اما بهطور کامل قابل کنترل است
استادیار گروه آلرژی و ایمونولوژی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید بر اینکه آسم درمان قطعی ندارد اما بهطور کامل قابل کنترل است، گفت: آسم بیماری قابل مدیریت است نه محدودکننده. با تشخیص صحیح، آموزش مناسب و پایبندی به درمان، بیماران مبتلا به آسم میتوانند زندگی کاملا طبیعی و بدون محدودیت داشته باشند.
دکتر زارعیثانی افزود: افزایش آگاهی عمومی و مراجعه بهموقع به مراکز تخصصی میتواند نقش مهمی در کاهش بار این بیماری داشته باشد.
وی تاکید کرد: در صورت کنترل مناسب بیماری، بیماران میتوانند فعالیتهای روزمره و حتی ورزشی را بدون محدودیت انجام دهند از حملات مکرر و مراجعه به اورژانس پیشگیری کنند و کیفیت زندگی مطلوبی داشته باشند.
بیشتر بخوانید:
مشهد قطب درمان تخصصی آلرژی در شمال شرق کشور است
توصیههای پیشگیرانه برای بیماران آسمی
استادیار گروه آلرژی و ایمونولوژی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به توصیههای پیشگیرانه برای بیماران مبتلا به آسم گفت: این بیماران و سایر بیماران تنفسی بهتر است واکسیناسیون سالانه آنفلوآنزا را انجام دهند.
دکتر زارعی ثانی افزود: در روزهایی که شاخص آلودگی هوا بالاست، بهویژه کودکان، سالمندان و بیماران مبتلا به آسم باید از حضور در فضای باز خودداری کنند و در صورت ضرورت خروج از منزل از ماسک مناسب استفاده کنند.
وی ادامه داد: بیماران آسمی باید از دود سیگار دوری کنند و در بسیاری از موارد نگهداری حیوانات خانگی میتواند علائم بیماری را تشدید کند؛ بنابراین بهتر است از نگهداری آنها در محیط زندگی پرهیز شود.
استادیار گروه آلرژی و ایمونولوژی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این که پیشگیری، بهترین خط دفاع در برابر آلرژیهای فصلی است، گفت : کاهش تماس با گرده گلها و گیاهان، خودداری از حضور طولانی مدت در فضای باز در روزهایی که غلظت گرده در هوا بالاست، رعایت بهداشت فردی با شست و شوی صورت و دستها پس از بازگشت به منزل، استفاده از ماسک در فضای باز برای کاهش میزان ورود گردهها به مجاری تنفسی از جمله راهکارهای مقابله با این آلرژن ها در فصل بهار است.
بسته نگه داشتن پنجرهها در روزهای پرگرده، شست و شوی مرتب ملحفهها و پردهها برای جلوگیری از تجمع آلرژنها، پرهیز از ورزش و پیادهروی در فضای باز بهویژه در ساعات اولیه صبح که زمان اوج گردهافشانی است از دیگر راهکارهای مقابله با آلرژنهای فصل بهار به شمار میرود.