زمانی که نیاکان ما کم کم یاد گرفتند در کنار استفاده از شیر و گوشت حیوانات اهلی شده میتوان از چرم آنها نیز برای نیازهای روزه استفاده کرد، تصورش را هم نمیکردند که هنری که آنها آن را در قعر تاریخ ثبت میکنند، در روزگاران بعدی رنگ و لعاب جدیدی به خود بگیرد و در زندگی انسانها جلوهگری کند.
با وجود اینکه در سدههای گذشته چرم بیشتر برای زین و یراق اسب و قاطر، غلاف شمشیر و خنجر، خورجین و ... استفاده میشد، اما در گذر زمان کاربردهای آن نیز عوض شد و نمودش در زندگی ما پررنگتر از قبل شد و حالا از دسته کلید گرفته تا کیف و کوله را با چرم میسازند.
چرم با آن بوی خاص پرطرفدارش یکی از جلوههای برجسته فرهنگ و هنر ایرانی و روایتگر پیوند عمیق میان انسان و طبیعت است که از زمانهای دور تاکنون در جای جای سرزمین ایران رونق داشته و امروزه نیز به هنری تبدیل شده که علاقمندان زیادی دارد.
یکی از نقاطی که در سرزمین پهناور ایران از زمانهای دور تاکنون محلی برای تولید محصولات چرمی بوده، کرمانشاه است. استانی که به واسطه شرایط آب و هوایی کوهستانی آن، دامپروری از مشاغل اصلی مردم آن محسوب و به تبع تولید چرم و هنر چرم دوزی نیز در آن رواج داشته است.
زمانی هنر چرم دوزی در کرمانشاه بگونهای رونق داشت که سراجهایی که به کار چرم دوزی مشغول بودند، یکی از ۱۸ راسته بازار سنتی این شهر را با ۲۰۰ سال قدمت به خود اختصاص داده بودند، اما در دهههای بعدی وضعیت به خوبی پیش نرفت. هنر دباغی که مرحله اصلی فرآوری چرم است، کم کم رو به فراموشی رفت و سراجها مجبور شدند چرم مورد نیازشان را از دیگر شهرهای ایران تهیه کنند.
موضوعی که شاهرخ سلیمی یکی از سراجان قدیمی شهر کرمانشاه در رابطه با آن گفت: با وجود اینکه به خاطر شرایط آب و هوایی خاص کرمانشاه بهترین پوست برای تولید چرم در کشور در این استان تولید میشود و پوست آن را روی هوا میبرند، اما در بحث دباغی مشکل داریم.
این هنرمند سراجی سنتی کرمانشاهی به مناسبت هفته صنایع دستی(۲۰ تا ۲۷ خرداد) در گفت و گو با ایسنا، در خصوص دغدغههایی که در این خصوص وجود دارد، عنوان کرد: تمام پوستی که در داخل استان تولید میشود، بدون اینکه دباغی شود از استان خارج شده و به تبریز و مشهد و تهران میرود و در آنجا پس از اینکه دباغی شد، دوباره با دو برابر قیمت آن را به کرمانشاه باز میگردانند.
وی افزود: در گذشته کار دباغی چرم هم در خود استان انجام میگرفت، اما متاسفانه این پیشه به تدریج رو به انقراض رفت و اکنون کسی کار دباغی در کرمانشاه انجام نمیدهد و ما مجبوریم پوستی که تولید داخل استان است، اما در استانهای دیگر دباغی شده را با قیمتهای بالاتری بخریم.
سلیمی در رابطه با راهکار حل این مشکل نیز گفت: بنظر میرسد باید با حمایت مسئولین استانی یک سرمایه گذاری در این زمینه صورت گیرد تا پوست از استان خام فروشی نشود که این کار چند مزیت خواهد داشت، از جمله اینکه قیمت چرم را برای سراجان سنتی استان پائین میآورد و بعلاوه باعث اشتغالزایی در داخل استان نیز میشود.
وی در ادامه با تاکید براینکه سراجی سنتی یکی از هنرهای پرفروش در حوزه صنایع دستی است، عنوان کرد: از آنجایی که محصولاتی که در حوزه چرم تولید میشود، کاربردی هستند و در زندگی روزمره افراد مورد استفاده قرار میگیرند، بنابراین فروش محصولات چرمی هم بالاست.
این هنرمند سراجی سنتی کرمانشاه که حدود ۳۰ سال از عمرش را در این رشته صرف کرده است، افزود: سراجی سنتی در کرمانشاه فراز و نشیب زیادی داشته، با وجود اینکه تا چند قرن قبل تعداد هنرمندان این رشته زیاد بود، اما در دهههای گذشته تعداد هنرمندان آن رو به کاهش رفت، بگونهای که زمانی که من وارد این کار شدم، تنها سه نفر سراجی سنتی در کرمانشاه کار میکردند، اما با توجه به رونقی که این رشته در سالهای اخیر گرفته و آموزشهایی که داده شده، هم اکنون حدود ۵۰۰ هنرمند سراجی سنتی در کرمانشاه فعالیت میکنند.
وی اضافه کرد: صنایع دستی خصوصا رشتهای مانند چرم که تمام مواد اولیه آن در داخل کشور تولید میشود، حوزهای است که با کمترین سرمایه میتوان در آن اشتغال و درآمد داشت. به همین دلیل انتظار است مسئولین از این حوزه بیشتر حمایت داشته باشند.
سلیمی در ادامه با تاکید براینکه برخلاف تصور برخی از مردم، قیمت محصولات چرمی چندان بالا نیست، ادامه داد: قیمت محصولات چرمی در مقایسه با محصولاتی که از سایر کشورها مانند چین وارد میشود، مقرون به صرفهتر است.
وی در ادامه با بیان اینکه رونق گردشگری تاثیر مستقیمی روی فروش محصولات چرمی دارد، عنوان کرد: هر زمان که در حوزه گردشگری رونق باشد، فروش محصولات ما نیز بالا میرود و در حال حاضر با توجه به افت گردشگری، فروش ما نیز کمتر شده، اما باتوجه به همجواری کرمانشاه با کشور عراق، بعضا گردشگرانی از این کشور هستند که محصولات ما را خریداری میکنند.
این هنرمند سراجی سنتی در رابطه با پرفروشترین محصولات چرمی هم گفت: بستههای هدیه، کیف دوشی و کمربند از پرفروشترین محصولات ما هستند که بخشی از آنها توسط ادارات و ارگانها خریداری میشود.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه دستگاههای اجرایی باید حامی هنرمندان صنایع دستی باشند، عنوان کرد: انتظار میرود دستگاههای اجرایی اگر میخواهند هدیه بدهند، آن هدیه صنایع دستی باشد. این کار برکات زیادی برای استان به همراه خواهد داشت و تمام حرفهها و پیشههایی که در زنجیره تولید صنایع دستی هستند، از دامپرور گرفته تا خود هنرمند صنایع دستی منتفع میشوند و خروجی آن حمایت از اشتغال استان و بازگشت سرمایه به خود این مردم است.
انتهای پیام