به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، نشست تخصصی «حذف بهره بانکی؛ پیش نیاز سرمایه گذاری برای تولید» پیش از ظهر امروز در اندیشکده قصد برگزار شد.
در ابتدای نشست علمی آقای ناصر کاظمی دبیر جلسه گفت: هماکنون در شرایطی به سر میبریم که آمریکا و رژیم صهیونیستی حملاتی را علیه ایران انجام داده و فجایع گستردهای رقم خورده است. وضعیت فعلی، یک آتشبس شکننده است.
وی افزود: احتمالا برنامه حمله وجود دارد و ما باید هماهنگی کامل میان برنامههای دفاعی خود ایجاد کنیم.
دکتر آیت الهی با اشاره به آمادگی نیروهای مسلح تصریح کرد: مدافعین مرزهای کشور ما نیز در قرارگاههای خود مشغول انجام وظیفه هستند اما پرسش اصلی اینجاست که اقتصاددانان در چنین شرایطی چه وظیفهای بر عهده دارند؟
در این نشست محسن انوری نژاد از کارشناسان اقتصادی تأکید کرد: امروز در جهان، حرف اول را اقتصاد میزند. کشور را نمیتوان با تورمهای پنجاه، شصت و هفتاد درصدی اداره کرد. مردمی که هر شب در خیابانها حضور دارند، به خاطر علقه قلبی خود به جمهوری اسلامی آمدهاند؛ اما مشکل اصلی آنان اقتصاد است.
وی تصریح کرد: این مردم نظام اقتصادی کارآمدی در اختیار ندارند، اما به دلیل علاقه به نظام، در عرصه دفاع حضور یافتهاند. ما وظیفه داریم با اصلاح وضعیت معیشتی، از این سرمایه عظیم اجتماعی پاسداری کنیم.
نقد وضعیت موجود و معرفی ریشه بحران
مهندس انورینژاد کارشناس اقتصادی ادامه داد: وقتی به حوزه اقتصاد نگاه میکنیم، کمتر کسی را میبینیم که راهکار اساسی برای تورم ارائه دهد. برخی دوستان تنها راهکارهای فرعی یا مثلا میگویند ما سی یا بیست کار را باهم انجام دهیم و به نتیجه هم اعتماد ندارند.
وی ادامه داد: تنها راهکار حل تورم کشور صفرکردن یکباره بهره است. من بیست سال است این راهکار را تکرار میکنم و در سال ۱۳۸۵ در مجله انتظار آن را ارائه نموده ام. باید حکمرانی نسبت به اجرائی کردن آن اقدام کند.
تبیین رابطه بهره بانکی و فرار سرمایه از تولید
انورینژاد با رد اتهام سفتهبازی بعد از صفر شدن بهره، گفت: وقتی نرخ بهره ۳۰ درصد باشد، صاحب سرمایه ترجیح میدهد پول خود را بدون ریسک در بانک بگذارد؛ زیرا سود تولید فقط ۱۰ درصد است. در چنین شرایطی، انگار بانک میگوید پول خود را به هیچ وجه به سمت تولید نبرید.
وی تأکید کرد: کشوری با نرخ بهره ۳۰ درصد، عملاً مردم را به سمت سفتهبازی هدایت می نماید. اگر از فردا نرخ بهره صفر شود، شاهد هدایت تمام نقدینگی به سمت تولید خواهیم بود. این تجربه تمام کشورهای موفق جهان است.
تشریح مکانیسم تأثیر بهره بر تورم
این کارشناس اقتصادی با اشاره به نرخ ۱۸ درصدی سابق و افزایش آن به ۳۰ درصد گفت: امروز تورم ما به همین علت زیاد شده است. زمانی که بانک به پول نقد ۳۰ درصد سود میدهد، معنایش این است که ۱۰۰ میلیون تومان امروز، بدون هیچ فعالیتی به ۱۳۰ میلیون تومان در سال آینده تبدیل میشود. این یعنی بانک دارد پایه تورم را اعلام میکند 30% و پس از آن تورم نیز افزایش پیدا میکند.
وی در پاسخ به این ادعا که تورم ریشههای متعدد دارد، گفت: «قبول داریم تورم عوامل متعددی دارد، اما همه این عوامل به طور مستقیم یا غیرمستقیم به نرخ بهره برمیگردد. در کشور یا باید بهره بانکی داشته باشیم یا تولید؛ این دو با هم جمع نمیشوند.
تمثیل زمین کشاورزی و نقد شبهه درآمد نفتی
انورینژاد برای توضیح وضعیت اقتصاد ایران از تمثیل زمین و آب استفاده کرد و گفت: اقتصاد ایران مانند زمینی پر از شکاف و درز است. بهره بانکی مانند همان درزهایی است که هر آبی را به اعماق زمین میبرد و به کشاورزی نمیرساند. با حذف بهره، شکافها پر و زمینهای لمیزرع به زیر کشت برنج میروند که ارزش آنها ده تا پانزده برابر زمینهای کشاورزی میشود.
وی در نقد این دیدگاه که دریافت عوارض از نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز اقتصاد ایران را نجات میدهد، گفت: مطمئن باشید با حضور بهره بانکی، هیچ اتفاق مثبتی رخ نخواهد داد. ما هشت درصد منابع دنیا را در اختیار داریم؛ اما مشکل کجاست؟ مشکل نرخ بهره است. کشورهایی مانند سوئیس و ژاپن نرخهای نزدیک به صفر دارند و اقتصادشان به خوبی میچرخد.
در ادامه، دکتر سلمانی گفت: طرح بحث دوستان صحیح است، اما یک نکته اساسی وجود دارد. بانک تنها یک نهاد در برابر تولید نیست. اگر نرخ بهره صفر شود، سرمایه از بانکها خارج میشود؛ اما الزاماً به سمت تولید نمیرود. بورس، طلا، ارز و پلتفرمهای آنلاین فروش طلا مقاصد جایگزین هستند.
وی افزود: نمودارهای بازدهی سالانه نشان میدهد در یک یا دو سال اخیر، طلا با اختلاف فاحش بیشترین بازدهی را داشته است. این موضوع چالشی جدی برای نظام بانکی و سیاست پولی کشور ایجاد کرده است. فروش طلا و ارز و پلتفرمهای طلا هم بعلت تورم است و ما با مهار تورم آنرا چاره میکنیم، آیا اکنون در عراق مردم پولشان را به سمت پلتفرمهای طلاو ارز و....می برند.
دکتر ناصر کاظمی در پاسخ گفت: طرحهایی مانند وامهای مهربانی که توسط بانک ملی اجرا شده، عملاً کارآمدی خود را اثبات کرده است. ما چهل و دو سال است راههای انحرافی رفتهایم؛ یک بار این راه را امتحان کنید. از این بدتر؟ نرخ دلار از ۳۰۰۰ تومان در سال ۱۳۹۶ به حدود شصت برابر رسیده است. تورم باید چقدر باشد؟
وی با اشاره به نظرات شهید بهشتی گفت: شهید بهشتی درباره تورم استدلال دقیقی داشت که وقتی ارزش پول در حال کاهش است. باید جلوی کوچک شدن پول گرفته شود. وقتی جلوی تورم گرفته شود، دیگر نه طلا گران میشود و نه مردم به سمت سفتهبازی میروند.
دکتر آیت الهی از کارشناسان حاضر در نشست با استناد به تجربه کشورهای توسعهیافته گفت: آمریکا با نرخ بهره ۴.۵ درصد و حتی رژیم صهیونیستی با نرخ ۳ درصد از تولید خود حمایت میکنند. ما درگیر جنگ تمدنی هستیم و دشمن ابزار رباخواری را که ریشه در ساختار یهودی دارد، علیه ما به کار گرفته است. عقود اسلامی در قانون سال ۱۳۶۲ اگر اجرا شدنی بود، چنین مشکلاتی را نداشتیم.