شناسهٔ خبر: 78535929 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: جام‌جم آنلاین | لینک خبر

عقب‌نشینی سیاسی و هنری سانسورگران هندی

فتح دهلی با «صدای رجب هند»

اعتراضات متعدد فعالان مدنی و طرفداران فلسطین، مسئولان اداره سانسور هند را وادار به عقب‌نشینی کرد تا اجازه اکران عمومی درام پرتنش و ضدصهیونیستی «صدای هند رجب» را صادر کنند.

صاحب‌خبر -

 این اعتراضات در حالی به نتیجه رسید که قبل از این اعلام شده بود فیلم تازه کوثر بن هنیه برای تاریخ 6 مارس گذشته به روی پرده سینماهای کشور هند می‌رود اما خیلی زود مشخص شد این درام پرتنش خانوادگی نتوانسته از سد اداره سانسور کشور عبور کند و در وضعیت بلاتکلیفی قرار گرفته است. رسانه‌های گروهی هند می‌نویسند به‌دنبال اعلام اکران عمومی «صدای هند رجب» در سینماهای کشور، جنب و جوش زیادی در بین فعالان سیاسی و مدنی هند به راه افتاد و آنها اعلام کردند همزمان با نمایش عمومی فیلم قصد دارند چندین راهپیمایی به نفع مردم غزه به راه بیندازند و میتینگ‌هایی در شهرهای بزرگ و مهم کشور برپا کنند اما توقیف فیلم باعث به تعویق افتادن این رویدادهای سیاسی شد. 

سیل عظیم اعتراضات ضداسرائیلی 

منتقدان سینمایی و فعالان سیاسی در هند عقیده دارند مسئولان اداره سانسور هند که مجوز نمایش عمومی محصولات داخلی و خارجی در سینماهای کشور را صادر می‌کنند، نتوانستند در مقابل سیل عظیم اعتراضات به توقف نمایش «صدای هند رجب» مقاومت کنند و مقاومت مدنی فعالان ضدجنگ در هند توانست به ثمر نشسته و امکان اکران عمومی فیلم را فراهم کند. از طرف اداره سانسور هند این‌طور گفته شده که توقف نمایش «صدای هند رجب» به‌خاطر حساسیت‌های سیاسی بوده و صدور اجازه اکران عمومی آن به‌دلیل واکنش‌های بسیار منفی نسبت به این اقدام بوده است. از داخل این اداره شنیده می‌شود که مسئولان آن، انتظار این حد از اعتراضات را به توقف نمایش فیلم نداشته‌اند و مشخص است بسیاری از روشنفکران و هنرمندان هندی نسبت به سرنوشت ملت فلسطین و ادامه جنگ و خونریزی در آن به‌شدت حساس هستند.  

به بار نشستن بحث‌های جنجالی 

اهل فن چنین اظهارنظر می‌کنند که طی چند هفته گذشته بحث‌ها و جنجال‌های زیادی پیرامون تصمیم اداره سانسور به توقف اکران عمومی «صدای هند رجب» درگرفت و نتیجه این بحث‌ها به نفع سازندگان فیلم تمام شده است. در بیانیه اداره سانسور هند آمده است: این درام سیاسی تکان‌دهنده بدون حذف هیچ‌یک از صحنه‌های آن و به‌صورت کامل در تاریخ 19ژوئن به‌روی پرده سینماهای کشور خواهد رفت. با این وجود تماشای فیلم برای افراد بالای 16سال امکان‌پذیر است. گفته شده داستان تکان‌دهنده فیلم و صحنه‌های تراژیک آن مناسب حال نوجوانان زیر 16سال نیست. شرکت تولید و توزیع فیلم هندی جی ویراتا که دفتر آن در شهر بمبئی قرار دارد، وظیفه توزیع و نمایش فیلم را در سراسر خاک هند دارد. مدیران این شرکت گفته‌اند این فیلم را در تمام نقاط کشور نمایش خواهند داد تا تعداد بیشتری از تماشاگران و علاقه‌مندان بتوانند به تماشای آن بنشینند. شرکت جی ویراتا قبل از این توزیع‌کننده تعداد زیادی از محصولات غیرمتعارف و اجتماعی بین‌المللی در داخل هند بوده و شهرت خوبی در زمینه توزیع فیلم‌های برتر و اجتماعی دارد.
 
برخورد متناقض، دلیل غیرموجه 

مدیران شرکت نسخه‌ای از «صدای هند رجب» را در ماه فوریه گذشته به اداره سانسور ارائه کردند تا مجوز اکران عمومی وسیع آن را در هند بگیرند. برخورد این اداره با فیلم ابتدا خوب و قابل قبول بود و مسئولان اداره ششم مارس را به‌عنوان زمان اکران عمومی آن اعلام کردند اما رویدادهای سیاسی خیلی زود تاثیر خود را بر این موضوع گذاشت و برخی احزاب دست راستی کشور با این بهانه که نمایش عمومی «صدای هند رجب» می‌تواند به روابط فیمابین هند و اسرائیل ضربه و لطمه بزند، خواهان عدم نمایش عمومی آن شدند. مانوچ نادیاوالا مدیر شرکت جی ویراتا می‌گوید: «این بهانه‌ای مهمل و غیرمنطقی بود. مگر اکران عمومی یک فیلم می‌تواند چنین تاثیری داشته باشد؟» نادیاوالا به این نکته جالب اشاره می‌کنند که در صحبت‌هایش با مسئولان اداره سانسور، به آنها یادآوری کرده که «صدای هند رجب» قبل از این در بسیاری از کشورهای بزرگ جهان همچون آمریکا، فرانسه، انگلستان و آلمان به نمایش درآمده و با استقبال عمومی مردم و سیاستمداران روبه‌رو شده است! بسیاری از ناظران سیاسی و هنری بر این باورند که دلیل اصلی توقیف «صدای هند رجب» را باید در سفر نارندرا مودی نخست وزیر هند به اسرائیل در اواخر ماه فوریه جست‌وجو کرد.
 
نقطه عزیمت ارتجاعی  

این نخستین سفر یک مقام بلندپایه دولتی هند به اسرائیل در 25سال اخیر و بعد از برقراری روابط دوطرفه هند و اسرائیل بوده است. طرفداران مودی، تبلیغات زیادی روی این سفر کردند و ظاهرا دولتمردان هندی نمی‌خواستند در آستانه این سفر، فیلمی ضد‌صهیونیستی که جنایات بی‌شرمانه سربازان و ارتش اسرائیل را به نمایش می‌گذارد در هند به‌روی پرده سینماها برود. تحلیلگران سیاسی داخلی دیدگاه‌های مودی و حزب او در رابطه با نوع روابط با اسرائیل را یک نقطه عزیمت مهم در رابطه با نوع نگاه سنتی هند به موضوع فلسطین و اشغال آن توسط اسرائیل ارزیابی کرده‌اند. کشور هند برای دهه‌ها و به‌صورت سنتی از مردم فلسطین و مبارزات آنها علیه اشغال و اشغالگری دفاع و حمایت کرده بوده است و دیدگاه و نگاه تازه، حکایت از یک تغییر جهت و تغییر مسیر می‌دهد. البته با وجود برقراری رابطه با اسرائیل، مقامات هندی هنوز خود را مدافع حقوق طبیعی و حقه فلسطینی‌ها می‌دانند و عقیده دارند فلسطینی‌ها می‌توانند پای میز مذاکره این حقوق را کسب کنند. 

فیلمی انسانی از ماجرایی واقعی 

«صدای هند رجب» نخستین بار سال گذشته در جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز به نمایش درآمد و تماشاگران بیش از 20دقیقه به تشویق آن پرداختند. داستان فیلم که برگرفته از یک ماجرای واقعی است، ماجرای دختر 5ساله فلسطینی را روایت می‌کند که در داخل ماشینی گیر افتاده که زیر باران بی‌وقفه شلیک نیروهای اسرائیلی در شهر غزه قرار دارد. او که خانواده‌اش را در جریان این شلیک‌ها از دست داده، تماس تلفنی با صلیب سرخ فلسطین برقرار کرده و تقاضای کمک می‌کند. بروکراسی اداری و درنده‌خویی سربازان اسرائیلی مانع از کمک‌رسانی به موقع به این کودک شده و او در کنار خانواده‌اش در داخل ماشین جان می‌بازد. این فیلم مدتی قبل از سیمای جمهوری اسلامی هم پخش شد. 

مدیومی به نفع فلسطینی‌ها  

وسام حماده مادر هند رجب بعد از اکران عمومی «صدای هند رجب» همراه آن به نقاط مختلفی از جهان سفر کرده و درباره تجربیات تلخ خود و بقیه اهالی غزه سخنرانی‌هایی کرده است. او مدیوم سینما را وسیله مناسب برای تشریح درد و رنج فلسطینیان ارزیابی می‌کند و عقیده دارد با کمک فیلم و سینما می‌توان به طرح بهتر مشکلات ملت فلسطین برای جامعه جهانی پرداخت. حماده می‌گوید: «برای من فیلم «صدای هند رجب» تنها فیلمی درباره صدای هند و دختر من نیست. این فیلم صدای تمام بچه‌هایی است که در فلسطین زندگی می‌کنند و هر روز در خطر مرگ و نیستی قرار دارند.»  

مکان ملاقات‌های سازنده  

مادر هند رجب سالن‌های نمایش فیلم و جشنواره‌های جهانی را مکانی برای ملاقات‌های سازنده و بحث درباره حقوق انسانی ارزیابی می‌کند که می‌توانند صدای مظلومیت مردم فلسطین را به‌گوش همگان برسانند و خواهان اجرای عدالت باشند و از فلسطینی‌ها محافظت کنند. با این وجود، او در ادامه اضافه می‌کند: «اما اگر این صحبت‌ها تبدیل به اقدامات عملی و اجرایی نشوند، دیگر ارزشی ندارند و حتی می‌توانند به چیزی علیه خودمان تبدیل شوند. من چیز زیادی درباره حقوق مدنی نمی‌دانم و در این زمینه کارشناس نیستم اما این را می‌دانم که عدالت باید در رابطه با دخترم و بقیه بچه‌های فلسطینی اجرا شود. پرسش این نیست که قانون وجود دارد یا نه. زیرا همه می‌دانیم که وجود دارد. پرسش این است که چه کسی شجاعت اجرای آن را دارد.»