فرارو- اظهارات اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، درباره نحوه برخورد اسرائیل با فلسطینیان به موضوعی جنجالی در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا تبدیل شده است؛ موضوعی که بار دیگر شکاف‌های موجود در رویکرد اروپایی‌ها نسبت به جنگ غزه و تحولات کرانه باختری را آشکار کرده است. 

به گزارش فرارو به نقل از تایمز اسرائیل، بر اساس گزارش رسانه‌های اروپایی، کالاس در جریان دیدارها و مذاکرات سطح بالا با مقام‌های مکزیکی، سیاست‌های اسرائیل در قبال فلسطینیان را با نظام آپارتاید آفریقای جنوبی مقایسه کرده است؛ اظهاراتی که با واکنش منفی برخی دولت‌های عضو اتحادیه اروپا مواجه شده و بحث‌های تازه‌ای را درباره حدود اختیارات و مواضع سیاسی عالی‌ترین مقام دیپلماسی اتحادیه برانگیخته است. 

اعتراض برخی کشورهای اروپایی به استفاده از اصطلاح «آپارتاید» 

پورتال خبری «یوراکتیو» گزارش داده است که این اظهارات در نشست‌های غیرعلنی و محرمانه ماه مه مطرح شده و پس از انتشار جزئیات آن، انتقادهایی را در میان دیپلمات‌های اروپایی به دنبال داشته است. 

به گفته برخی منابع دیپلماتیک، استفاده از اصطلاح «آپارتاید» برای توصیف سیاست‌های اسرائیل، بخشی از مواضع رسمی اتحادیه اروپا محسوب نمی‌شود و بیان چنین تعبیری از سوی مقام ارشد سیاست خارجی اتحادیه می‌تواند پیامدهای سیاسی گسترده‌ای در روابط بروکسل و تل‌آویو داشته باشد. 

یکی از دیپلمات‌های اروپایی در گفت‌وگو با رسانه‌های اروپایی تأکید کرده است که این نوع مقایسه‌ها با مواضع رسمی اتحادیه اروپا همخوانی ندارد و مطرح شدن آن از سوی فردی که نمایندگی رسمی اتحادیه را بر عهده دارد، می‌تواند به یک چالش سیاسی جدی تبدیل شود. 

گزارش‌ها حاکی از آن است که موضع کالاس به‌ویژه با دیدگاه برخی کشورهای تأثیرگذار عضو اتحادیه اروپا از جمله آلمان در تضاد قرار گرفته است. 

اگرچه طی ماه‌های اخیر انتقادها از سیاست‌های اسرائیل در غزه و کرانه باختری در میان کشورهای اروپایی افزایش یافته، اما بسیاری از دولت‌های عضو همچنان از به‌کارگیری اصطلاح «آپارتاید» در توصیف اقدامات اسرائیل خودداری می‌کنند. 

این مسئله موجب شده است اظهارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در محافل دیپلماتیک بروکسل تبدیل شود. 

افزایش انتقادها از اقدامات اسرائیل در کرانه باختری

هم‌زمان با این تحولات، سازمان‌های حقوق بشری بین‌المللی انتقادهای خود از سیاست‌های اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی را تشدید کرده‌اند. 

سازمان عفو بین‌الملل و شماری دیگر از نهادهای حقوق بشری در سال‌های اخیر بارها اسرائیل را به ایجاد و حفظ ساختاری مبتنی بر تبعیض نظام‌مند علیه فلسطینیان در کرانه باختری متهم کرده‌اند. 

در تازه‌ترین موضع‌گیری، اگنس کالامارد، دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل، اعلام کرد که مقامات اسرائیلی روند اخراج و جابه‌جایی اجباری فلسطینیان در برخی مناطق کرانه باختری را سرعت بخشیده‌اند؛ اتهامی که مقام‌های اسرائیلی همواره آن را رد کرده‌اند. 

این جنجال در شرایطی رخ داده که کایا کالاس و نهاد تحت مدیریت او، یعنی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا (EEAS)، با انتقادهای فزاینده‌ای از سوی برخی دولت‌های عضو مواجه هستند. 

برخی گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که کشورهای مهمی مانند فرانسه و آلمان در حال بررسی اصلاحاتی در ساختار دیپلماسی اتحادیه اروپا هستند؛ اصلاحاتی که هدف آن افزایش سرعت و کارآمدی تصمیم‌گیری در مواجهه با بحران‌های ژئوپلیتیکی عنوان شده است. 

احتمال کاهش اختیارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، یکی از گزینه‌های مطرح در مذاکرات میان کشورهای عضو، بازنگری در اختیارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سرویس اقدام خارجی این اتحادیه است. 

منابع آگاه می‌گویند برخی دولت‌ها پیشنهاد کرده‌اند بخشی از اختیارات و منابع مالی این نهاد، که بودجه‌ای در حدود یک میلیارد یورو در سال در اختیار دارد، به کمیسیون اروپا یا دولت‌های عضو واگذار شود. 

هرچند هنوز تصمیمی رسمی در این زمینه اتخاذ نشده است، اما افزایش اختلاف‌نظرها بر سر مواضع سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به‌ویژه در قبال جنگ غزه و بحران خاورمیانه، بار دیگر بحث درباره آینده ساختار دیپلماسی اتحادیه و نقش مسئول سیاست خارجی آن را در کانون توجه قرار داده است.