به گزارش روز شنبه ایرنا از رسانه «آسیا پلاس» تاجیکستان «دیــلــوکـــر کریـــمـــوف» ، کارشناس ارشد اداره نامگذاری و تنظیم اصطلاحات کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان، با اعلام این خبر گفت که در فهرست قبلی ۴ هزار و ۵۶ نام وجود داشت. از این تعداد، حدود یکزهرتو ۷۴۵ نام به دلایل مختلف از جمله «نداشتن سابقه تاریخی و ریشه های تاجیکی» حذف شد و ۲ هزار و ۳۱۱ نام باقی ماند. سپس، ۹۶۵ نام جدید از «فرهنگ زیبا نام های آریایی» به این فهرست اضافه شد و هم اکنون فهرست جدید در مجموع شامل ۳ هزار و ۴۶۱ نام است.
کتاب فهرست نام های ملی تاجیکستان
بر اساس قانون تاجیکستان، شهروندان این کشور برای نامگذاری فرزندان خود تنها می توانند از فهرست تهیه شده توسط کمیته زبان و اصطلاحات استفاده کنند. اگر خانواده ای بخواهد نامی خارج از این فهرست انتخاب کند، باید به این نهاد ثابت کند که آن نام «برای فرهنگ مردم تاجیک بیگانه نیست». تنها در این صورت امکان انتخاب نام خارج از فهرست وجود دارد. نمایندگان سایر ملیت ها و شهروندان خارجی متولد شده در تاجیکستان از این قاعده مستثنی هستند.
کارشناس ارشد کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان با اشاره به دلایل حذف برخی نام ها توضیح داد: «برای مثال مردم درخواست می دادند که شکل مؤنث نام امیر را امیره بگذارند، اما این نوع نام ها قابل قبول نبودند.» همچنین در مورد نام «یاسمن» که اخیرا مد شده است، کریموف اظهار داشت که این نام با گزینه اروپایی خود به فهرست اضافه نشده، بلکه گزینه تاجیکی آن یعنی «یسُمان» یا «یسامین» در فهرست جای گرفته است.
در مقابل، نام های اصیل و زیبای تاجیکی با ریشه های کهن به فهرست جدید راه یافته اند؛
کریموف تأکید کرد که این نام ها همگی ریشه تاجیکی و معانی نیکو دارند و بر اساس حروف الفبا در فهرست جدید مرتب شده اند. کتاب «فهرست نام های ملی تاجیکی» برای چاپ به چاپخانه سپرده شده و نسخه الکترونیکی آن نیز برای استفاده به نهادهای مربوطه از جمله ثبت اسناد وضعیت مدنی وزارت دادگستری ارسال شده است.
پارلمان تاجیکستان در ژانویه ۲۰۱۶ (دی ۱۳۹۴) با اصلاح قانون «درباره ثبت اسناد وضعیت مدنی»، گذاشتن نام های «بیگانه برای فرهنگ مردم تاجیک» و اضافه کردن عنوان هایی مانند «ملا»، «توره»، «خواجه»، «امیر»، «شیخ»، «صوفی» و «خلیفه» را در نام فرزندان ممنوع اعلام کرده بود. این قانون همچنین استفاده از نام پرندگان و اشیاء نظیر «سنگ»، «تبر»، «تیشه»، «مینا» و «زاغ» را در نامگذاری فرزندان منع کرده است.
همزمان با افزایش توجه دولت تاجیکستان به آموزش خط فارسی و تاکید اخیر رئیس جمهور این کشور بر تقویت آموزش «خط نیاکان»، بحث ضرورت راه اندازی یک رسانه به زبان فارسی در تاجیکستان بار دیگر در محافل فکری و رسانه ای این کشور مطرح شده است؛ موضوعی که کارشناسان آن را گامی مهم برای تقویت جایگاه فرهنگی و رسانه ای دوشنبه در میان بیش از ۱۵۰ میلیون مخاطب این حوزه زبانی و شکستن انزوای اطلاع رسانی تاجیکستان در جهان فارسی می دانند.
به گزارش روز یکشنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا، دستور اخیر «امامعلی رحمان» رئیس جمهور تاجیکستان برای ارتقای کیفیت آموزش خط فارسی در مدارس، بار دیگر موضوع احیای جایگاه خط نیاکان و ضرورت حضور فعال تر این کشور در فضای رسانه ای فارسی زبان را در کانون توجه قرار داده است.
تاجیکستان فارسی زبان که ۷۶ سال تحت سیطره نظام کمونیستی شوروی بود، درسال ۱۹۹۱ میلادی به استقلال رسید. مردم این کشور به زبان فارسی حرف می زنند و با خط روسی سیریلیک می خوانند و می نویسند.