در حاشیه یکصد و بیست و هشتمین نشست شورای اجرایی سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در اسپانیا، هیئت عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران به ریاست سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با تدوین برنامه ملی «ایران؛ آغاز یک داستان» و امضای تفاهم نامه های همکاری با کشورهای جمهوری آذربایجان، نیجریه، چین، یونان و نیز حضور فعال در مجمع گردشگری روسیه، مسیر تازه ای از دیپلماسی گردشگری را کلید زد. صالحی امیری با تأکید بر آمادگی ایران برای دوران پساجنگ، از اولویت بندی بازارهای همسایه، جهان اسلام و قدرت های نوظهور گردشگری خبر داد و گفت: «ایران با تکیه بر ظرفیت های بی نظیر تاریخی، فرهنگی و تمدنی خود، آماده ایفای نقشی پررنگ تر در معادلات گردشگری جهانی است.»
ایران و برنامه «آغاز یک داستان»؛ گردشگری تاب آور در افق ۲۰۲۷
به گزارش تین نیوز، وزیر میراث فرهنگی کشورمان در این اجلاس با گرامیداشت یاد شهدای مقاومت، محورهای اصلی نشست UNWTO را گردشگری پایدار و تاب آور در افق ۲۰۲۷ خواند و گفت: «بخش مهمی از برنامه ریزی راهبردی کشور در حوزه گردشگری بر همین مبنا طراحی شده است.» وی از طرح «ایران؛ آغاز یک داستان» به عنوان برنامه جدید ملی توسعه گردشگری یاد کرد که با همکاری دولت و سازمان برنامه و بودجه در دست اجراست. به گفته صالحی امیری، این رویکرد بر بازتعریف روایت ایران در عرصه جهانی شکل گرفته و تلاش می کند «تصویری جامع، جذاب و واقعی از ظرفیت های گردشگری کشور» ارائه دهد.

وزیر میراث فرهنگی با اشاره به مزیت های همزمان ایران در گردشگری طبیعی، میراث فرهنگی، تمدنی، مذهبی، سلامت و تجربه های فرهنگی، تأکید کرد: «این مزیت های کم نظیر باید در قالب یک روایت ملی و بین المللی منسجم به جهان معرفی شوند.» او همچنین توسعه گردشگری دریامحور را از اولویت های راهبردی دولت چهاردهم برشمرد و نوید داد: «سواحل و مناطق جنوبی کشور از جمله هرمزگان، خوزستان و آبادان در سال های آینده به یکی از محورهای مهم سرمایه گذاری تبدیل خواهند شد.»
دیپلماسی گردشگری؛ اولویت ایران در تعاملات بین المللی
انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، در حاشیه این اجلاس با تأکید بر نقش راهبردی دیپلماسی گردشگری گفت: «جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر ظرفیت های کم نظیر تاریخی، فرهنگی، طبیعی، زیارتی و سلامت، آماده گسترش همکاری های گردشگری با کشورهای جهان است.» وی حضور در مجامع تخصصی بین المللی را فرصتی برای معرفی ظرفیت های ایران و تبیین سیاست های مبتنی بر «صلح و گفت وگو» دانست و خاطرنشان کرد: «ما در این نشست ها تلاش می کنیم تصویری واقعی، دقیق و مبتنی بر واقعیت های ایران را به جامعه جهانی ارائه دهیم.»
به گفته معاون وزیر، توسعه بازارهای هدف منطقه ای و بین المللی – به ویژه چین، هند، روسیه و پاکستان – با جدیت دنبال می شود و «بهره گیری حداکثری از ظرفیت سازمان های بین المللی، زمینه ساز ارتقای جایگاه ایران در معادلات گردشگری جهان خواهد بود.»

توسعه همکاری با همسایگان؛ تفاهم ایران و جمهوری آذربایجان
در یکی از مهم ترین دیدارهای دوجانبه، محسنی بندپی با جلیل مالیکوف، معاون آژانس فدرال گردشگری جمهوری آذربایجان، بر ضرورت گسترش همکاری های مشترک تأکید کرد. طرفین بر تسهیل تبادلات گردشگری، طراحی مسیرهای مشترک، افزایش همکاری بخش خصوصی و تبادل تجربیات تخصصی توافق کردند. مالیکوف با استقبال از گسترش روابط، گفت: «تقویت تعاملات مشترک می تواند به افزایش رفت وآمد گردشگران و تعمیق روابط فرهنگی میان دو کشور کمک کند.» این دیدار با حضور مشاور عالی وزیر میراث فرهنگی برگزار شد و راهکارهای اجرایی همکاری بررسی گردید.

چش مانداز همکاری با آفریقا؛ دیدار وزیر ایران با همتای نیجریه ای
صالحی امیری در دیدار با هاناتو موسی موسوا، وزیر هنر، گردشگری، فرهنگ و اقتصاد خلاق نیجریه، توسعه روابط با قاره آفریقا را «اولویت راهبردی دولت ایران» خواند و نیجریه را شریکی مهم در غرب آفریقا دانست. وزیر میراث فرهنگی با اشاره به خسارت ۱۴۹ اثر تاریخی ایران در جریان جنگ تحمیلی اخیر، گفت: «حفاظت و بازسازی این آثار نیازمند همبستگی جامعه جهانی است.» او از وزیر نیجریه خواست زمینه حضور اینفلوئنسرها و فعالان رسانه ای آن کشور در ایران را فراهم کنند تا ظرفیت های گردشگری دو کشور معرفی شود.
در مقابل، وزیر نیجریه ضمن تمجید از تمدن کهن ایران، تأکید کرد: «هرگونه آسیب به میراث فرهنگی ایران، خسارتی برای جامعه جهانی محسوب می شود.» دو طرف بر تسریع اجرای تفاهم نامه موجود و برگزاری نمایشگاه های مشترک فرهنگی و تبادل هیئت های تخصصی توافق کردند.

تهران و پکن در مسیر نقشه راه مشترک گردشگری
صالحی امیری در نشست با گائو ژنگ، معاون وزیر گردشگری چین، با اشاره به دیدار اخیر رؤسای جمهور دو کشور، خواستار تدوین «نقشه راه مشترک برای توسعه همکاری های گردشگری» شد و گفت: «فصل جدیدی از مناسبات تهران و پکن آغاز شده و ضروری است روابط گردشگری نیز به سطح همکاری های سیاسی و اقتصادی نزدیک شود.» وزیر چین نیز با اشاره به پشتوانه تمدنی دو ملت، از استقبال گسترده شهروندان چین از برنامه های فرهنگی ایران خبر داد و گفت: «رسانه ها، فعالان گردشگری و بخش خصوصی می توانند نقش تعیین کننده ای در گسترش روابط ایفا کنند.» در پایان این دیدار، دو طرف بر تسریع اجرای برنامه های مشترک و بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی و تمدنی تأکید کردند.

پیشنهاد «گردشگری فلسفی» به یونان؛ استقبال آتن
در دیداری دیگر، صالحی امیری با اولگا کفالوجیانی، وزیر گردشگری یونان، ایده «گردشگری فلسفی» را مطرح کرد. وزیر ایران گفت: «ایران و یونان از خاستگاه های مهم اندیشه و حکمت در تاریخ بشریت هستند و می توان از این ظرفیت برای طراحی برنامه های مشترک میان نخبگان دو کشور بهره گرفت.» وی همچنین بر بهره مندی از تجربیات یونان در گردشگری دریایی، طبیعت محور و ماجراجویانه تأکید کرد.
وزیر گردشگری یونان ضمن استقبال ویژه از این پیشنهاد، فرش و صنایع دستی ایران را «یک برند جهانی و نماد هویت ایرانی» خواند و ساختار سه گانه وزارت میراث فرهنگی ایران را الگویی ارزشمند توصیف کرد. دو طرف بر تدوین یک «بسته همکاری مشترک» در حوزه های آموزش، سرمایه گذاری، اکوتوریسم و میراث فرهنگی توافق کردند.

پیام ایران در مجمع گردشگری مسکو؛ «آتش و بمب در برابر تمدن ناتوان است»
همزمان با نشست اسپانیا، حجت الله ایوبی، رئیس هیئت ایرانی در ششمین مجمع گردشگری بین المللی روسیه، در نشست تخصصی «گردشگری ملی؛ ظرفیت راهبردی برای همکاری بین المللی» با اشاره به تجاوز نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: «ملت ایران نشان داد که آتش و بمب در برابر تاریخ و تمدن حقیر است و ناتوان.» ایوبی با بیان اینکه امروز بیش از یک میلیارد نفر در جهان سفر می کنند، خاطرنشان کرد: «مسافر امروز می خواهد ریشه ها را بشناسد، فرهنگ ها را لمس کند و با روایت های واقعی ملت ها آشنا شود.» این پیام در جمع معاون وزیر توسعه اقتصادی روسیه و مقاماتی از چین، بلاروس، نیکاراگوئه، میانمار و قرقیزستان ارائه شد.
در مجموع، ایران در این سفر بین المللی با دو رویکرد «تدوین نقشه راه داخلی» (برنامه «ایران؛ آغاز یک داستان») و «امضای تفاهم نامه و توافقات راهبردی» با پنج کشور (آذربایجان، نیجریه، چین، یونان و روسیه)، گام عملی برای افزایش سهم خود از بازار جهانی گردشگری برداشت. تأکید بر گردشگری تاب آور، دیپلماسی تمدنی و اولویت دوران پساجنگ، خط مشی اصلی گزارش شده از سوی هیئت ایرانی بود.