بازار؛ گروه آب و انرژی: ۱۵ درصد از ظرفیت تولید گاز از دست رفته به شبکه بازگشته است. آنگونه که آمارهای غیر رسمی نشان می دهد چیزی حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور بر اثر حملات دشمت در جنگ اخیر از دست رفته که حالا طبق اعلام مسئولین شرکت گاز حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب آن احیا شده است.

هر چند که مسئولین شرکت گاز اعلام این روند در ماه های آینده هم ادامه خواهد داشت اما کارشناسان امیدی به احیای ظرفیت از دست رفته حداقل در کوتاه مدت ندارند.

کسری گاز امسال به چقدر می رسد؟

مرتضی بهروزی فر کارشناس انرژی که معتقد به تشدید ناترازی در زمستان امسال است، به بازار می گوید: در سال های گذشته مقدار ناترازی در اوج بار به حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب می رسید. امسال با توجه به حملات اخیر آمریکا و اسراییل به پارس جنوبی و از دست رفتن حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید، پیش بینی می شود که مقدار ناترازی در پیک مصرف حتی به ۵۰۰ میلیون مترمکعب هم برسد.

او ادامه داد: با توجه به اینکه مقدار تولید ما در برخی از روزها به یک میلیارد بشکه نیز می رسید، می تواند ادعا کرد که معادل نصف ظرفیت تولید گاز امسال ناترازی خواهیم داشت.

افزایش ظرفیت تولید گاز ایران در کوتاه مدت شدنی نیست. قطر که دچار تحریم های بین المللی نبوده و محدودیتی در تامین منابع مالی خود ندارد، اعلام کرده که جبران خسارت های وارده و بازگشت به حالت قبل به ۲ الی ۵ سال نیاز دارد

عضو موسسه مطالعات بین المللی انرژی در پاسخ به این سوال که احیای ظرفیت از دست رفته تولید گاز چقدر زمان خواهد برد، گفت: افزایش ظرفیت تولید گاز ایران در کوتاه مدت شدنی نیست. قطر که دچار تحریم های بین المللی نبوده و محدودیتی در تامین منابع مالی خود ندارد، اعلام کرده که جبران خسارت های وارده و بازگشت به حالت قبل به ۲ الی ۵ سال نیاز دارد. از آنجاییکه ما دچار تحریم ها بوده، دسترسی چندانی به سرمایه گذاران خارجی و غول های برتر این حوزه نداریم، بازگشت به ظرفیت قبل در ایران زمانی زیادی خواهد برد.

او در بخش دیگری از سخنان خود درباره راه های جبران این کسری هم گفت: باید از همین حالا به فکر ذخایر سوخت های مایع باشیم تا در ایام پیک زمستان با جایگزینی سوخت های مایع با گاز در نیروگاه ها یا حتی صنایع بخشی از این کسری را جبران کنیم.

کمبود ۵۰۰ میلیون مترمکعبی را نمی توان با اصلاح اقتصاد گاز جبران کرد

بهروزی فر در پاسخ به این سوال که آیا افزایش قیمت ها می تواند به مدیریت مصرف انرژی در کشور کمک کند، گفت: کمبود ۳۰۰ الی ۵۰۰ میلیون مترمکعبی را نمی توان با اصلاح اقتصاد انرژی و اصلاح قیمت ها جبران کرد.

این کارشناس انرژی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که نمی توان بحران گازی موجود را از طریق واردات جبران کرد، ادامه داد: ظرفیت واردات گاز به کشور بسیار محدود و حدود ۲۰ میلیون مترمکعب است. در حال حاضر فقط از دو کشور ترکمنستان و آذربایجان امکان واردات داریم.

واردات گاز از این کشور یک پروژه محمل بوده و شدنی نیست. چرا که ایران خود دارنده دومین ذخایر گازی بوده و منطقی نیست که بخواهد دَه ها میلیارد دلار برای ایجاد خطوط لوله از این کشور سرمایه گذاری کند. ضمن اینکه یک عدم اطمینان طولانی نسبت به روس ها و همکاری های مشترک دو کشور طی سال های گذشته شکل گرفته و به همین دلیل نمی توانیم برای حب بحران گازیمان روی آنها تکیه کنیم

او درباره واردات گاز از روسیه نیز گفت: واردات گاز از این کشور یک پروژه محمل بوده و شدنی نیست. چرا که ایران خود دارنده دومین ذخایر گازی بوده و منطقی نیست که بخواهد دَه ها میلیارد دلار برای ایجاد خطوط لوله از این کشور سرمایه گذاری کند. بدون شک در صورت لغو تحریم ها و فراهم شدن موقعیت های مناسب بین المللی شرکت‌های بزرگ نفت و گاز دنیا برای همکاری با کشور ما می‌آیند و دیگر نیازی به واردات گاز از روسیه نخواهد بود. ضمن اینکه یک عدم اطمینان طولانی نسبت به روس ها و همکاری های مشترک دو کشور طی سال های گذشته شکل گرفته و به همین دلیل نمی توانیم برای حب بحران گازیمان روی آنها تکیه کنیم.

عضو موسسه مطالعات بین المللی انرژی اظهار داشت: گاز وارداتی یا باید از مسیر آذربایجان وارد ایران شود که آذربایجان بنا به دلایل ژئوپلیتیک در برابر آن مقاومت می‌کند، چون در حال همکاری با اسرائیل و ترکیه است؛ یا باید از مسیر ارمنستان و گرجستان عبور کند که آن هم به علت ارتباط نامناسب این دو کشور با روسیه و ایران به نظر ممکن نیست؛ یا از کف دریای خزر لوله‌کشی شود که نیاز به چندین سال زمان و البته حدود شش میلیارد دلار سرمایه‌ دارد و این یعنی از صرفه اقتصادی خارج است.

گفتنی است که وزیر نفت ایران حدود ۳ ماه پیش از نهایی شدن تفاهم واردات گاز از روسیه خبر داده بود. تفاهم نامه ای که بر اساس آن قرار بود سالانه ۵۵ میلیارد مترمکعب گاز از روسیه به ایران انتقال داده شود. البته این اولین بار نیست که صحبت از واردات گاز از روسیه می شود. وزیر پیشین نفت در روزهای واپسین کار خود از امضای سند توافق‌نامه انتقال گاز روسیه به ایران از مسیر دریای خزر خبر داد. اوجی گفته بود: «با اجرای این طرح روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز از روسیه وارد کشور می‌شود و هزینه احداث خط لوله کف دریا را هم روسیه متقبل شده است».