معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا به بیان روایت یک تحول ۱۷ ماهه در موضوع پسماند مهدیشهر پرداخت و گفت: مهدیشهر در کمتر از ۲ سال، یکی از چالشهای شهری را از یک ساختار پراکنده و غیررسمی به مدلی قانونمند، دادهمحور و در آستانه هوشمندسازی تبدیل کرد؛ مسیری که با ساماندهی شبکههای غیرمجاز، توسعه زیرساختها، جلب مشارکت مردمی و آغاز تحول دیجیتال در مدیریت پسماند همراه بوده است.
محمدعلی احمدی با بیان اینکه طی سالهای گذشته بخش قابل توجهی از فرآیند جمعآوری و گردش پسماندهای قابل بازیافت در مهدیشهر خارج از چرخه رسمی مدیریت شهری انجام میشد، گفت: وضعیتی که علاوه بر پیامدهای بهداشتی، زیستمحیطی و اجتماعی، بخشی مهم از ظرفیت اقتصادی پسماند را از دسترس مدیریت شهری خارج کرده بود. اکنون پس از گذشت بیش از ۱۷ ماه از آغاز همکاری شهرداری مهدیشهر و تعاونی توسعه و عمران شهرستان، تحولی ساختاری در این حوزه محقق شد.
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر، با تشریح دستاوردهای این همکاری مشترک اضافه کرد: از ابتدای دی ۱۴۰۳ و با حمایت شورای اسلامی شهر، بخشی از برنامههای ساماندهی، فرهنگسازی و مدیریت پسماند به تعاونی توسعه و عمران شهرستان واگذار شد تا با استفاده از ظرفیتهای اجرایی موجود، زمینه اصلاح ساختارهای موجود و ایجاد یک نظام منسجم در حوزه مدیریت پسماند فراهم شود.
کوتاهشدن دست غیرمجازها
وی افزود: در زمان آغاز اجرای طرح، بخشی مهم از پسماندهای قابل بازیافت توسط شبکههای غیررسمی، زبالهگردها، خودروهای فاقد مجوز، سهچرخهها و مراکز غیرمجاز جمعآوری میشد که این موضوع مشکلات متعددی برای شهر ایجاد کرده بود.
احمدی گفت: سیاستگذاری، برنامهریزی، هماهنگی بین دستگاهی، برگزاری جلسات تخصصی، پیگیری مصوبات، تشکیل گشتهای مشترک و فراهمسازی بسترهای قانونی برای برخورد با متخلفان از جمله اقداماتی بود که در طول اجرای طرح بهصورت مستمر دنبال شد.
نقش موثر فرمانداری در ایجاد همافزایی بین دستگاهها
وی با قدردانی از حمایتهای فرمانداری شهرستان افزود: در نتیجه نشستهای منظم کارگروه مدیریت پسماند و کمیته تخصصی پسماند، با نظارت فرمانداری مهدیشهر، اقدامات مهمی از جمله ساماندهی مراکز غیرمجاز جمعآوری ضایعات، پلمب ۲ انبار فعال در بافت شهری، تشدید نظارت بر فعالیتهای غیرقانونی و برنامهریزی برای توزیع مخازن تفکیک پسماند خشک در مدارس و ادارات شهرستان به تصویب رسید و اجرایی شد.
به گفته وی، پایان فعالیت گسترده شبکههای غیرمجاز یکی از مهمترین دستاوردهای این رویکرد، کاهش چشمگیر فعالیتهای غیرقانونی در حوزه پسماند را در پس داشت و با اجرای برنامههای نظارتی و عملیاتی، فعالیت بخش عمدهای از سهچرخههای غیرمجاز، زبالهگردها و مراکز غیررسمی جمعآوری ضایعات متوقف شد.
احمدی خاطرنشان کرد: شناسایی انبارهای غیرمجاز، صدور اخطارهای قانونی، نصب بنرهای هشدار و انجام اقدامات حقوقی موجب شد بخش قابل توجهی از پسماندهای قابل بازیافت به چرخه رسمی مدیریت شهری بازگردد.
شکلگیری شبکه رسمی جمعآوری پسماند خشک
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به ساماندهی ناوگان جمعآوری پسماند گفت: در قالب این طرح، ۱۴ دستگاه خودروی دارای مجوز با رانندگان مشخص و اطلاعات ثبتشده وارد شبکه رسمی جمعآوری پسماند شدند.
وی افزود: تعیین محدوده فعالیت، زمانبندی مشخص، اخذ تضامین لازم و آغاز فرآیند اتصال خودروها به سامانه هوشمند، موجب شد ساختار جمعآوری پسماند از وضعیت سنتی خارج شد و به سمت یک نظام سازمانیافته و قابل کنترل حرکت کند.
توقیف ۱۸ خودروی و شناسایی خانههای محل دپوی ضایعات
این مسوول با اشاره به برخورد با ناوگان فاقد مجوز اظهار کرد: طی بازدیدهای میدانی و گشتهای مشترک، ۱۸ دستگاه خودروی غیرمجاز شناسایی و از چرخه فعالیت خارج شدند. این اقدام نقشی مهم در کاهش فعالیتهای غیررسمی، افزایش نظارتپذیری و ارتقای بهداشت شهری ایفا کرده است.
احمدی همچنین از شناسایی، ساماندهی و پلمب مراکز و انبارهای غیرمجاز جمعآوری ضایعات خبر داد و افزود: تعدادی از منازل مسکونی که به محل دپوی ضایعات تبدیل شده بودند نیز با هماهنگی دستگاههای مسوول تخلیه و ساماندهی شدند.
وی گفت: آنچه امروز در حوزه مدیریت پسماند مهدیشهر شکل گرفت، آغاز فعالیت یک نظام نوین مبتنی بر قانونمندی، مشارکت مردمی، حفاظت از محیط زیست و بهرهگیری از فناوریهای نوین است.
ساماندهی سهچرخهها، گاریها و مراکز غیرمجاز ضایعات
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با بیان اینکه فعالیت سهچرخهها و گاریهای غیرمجاز یکی از معضلات قدیمی شهر بود، گفت: این وسایل نقلیه با جستوجو در مخازن زباله، موجب پراکندگی پسماند و نازیبایی شهری میشدند که با اجرای طرح ساماندهی، بخش عمده فعالیت آنها متوقف شد.
احمدی اضافه کرد: اگرچه طی ماههای اخیر برخی محدودیتهای ناشی از شرایط خاص کشور، تعطیلی مراکز آموزشی، دورکاری بخشی از ادارات و اختلال در برخی سامانههای موقعیتیابی، روند اجرای برخی برنامهها را با کندی مواجه کرد، اما طرح متوقف نشد و برنامههای پیشبینیشده همچنان در حال اجرا است.
اجرای گشتهای مشترک با مشارکت چنددستگاه
وی از گشتهای مشترک چنددستگاهی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی طرح نام برد و گفت: این گشتها با حضور نمایندگان شهرداری، محیط زیست، شبکه بهداشت، پلیس اماکن و سایر نهادهای مسئول برگزار شد.
احمدی افزود: این بازدیدها ضمن افزایش هماهنگی بین دستگاهها، زمینه شناسایی سریعتر تخلفات و اجرای مؤثرتر قوانین حوزه مدیریت پسماند را فراهم کرد.
ایجاد بانک اطلاعات مکانی مخازن شهری
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به اقدامات زیرساختی انجامشده اظهار کرد: برای نخستین بار تمامی مخازن جمعآوری زباله سطح شهر شناسایی، نشانهگذاری، تصویربرداری و موقعیتیابی شدند.
وی ادامه داد: ایجاد این بانک اطلاعاتی امکان برنامهریزی دقیقتر برای جانمایی مخازن، توزیع تجهیزات و بهینهسازی مسیرهای جمعآوری پسماند را فراهم کرده است.
ساماندهی زیرساختهای مرکز دفن پسماند
احمدی با تشریح اقدامات انجامشده در سایت دفن پسماند مهدیشهر گفت: حصارکشی کامل محیط سایت، استقرار کانکس نگهبانی، جذب نیروی نگهبان، احداث سرویس بهداشتی، نصب صفحه خورشیدی سیار، اجرای مستمر آهکپاشی و سمپاشی و همچنین انجام دفن اصولی با استفاده از ماشینآلات راهسازی از جمله مهمترین اقدامات انجام شده در این مرکز بوده است.
وی افزود: این اقدامات موجب ارتقای سطح ایمنی، بهداشت، نظارت و استانداردهای زیستمحیطی سایت دفن پسماند شده است.
تعیین محل جدید دفن نخالههای ساختمانی
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به یکی دیگر از برنامههای زیرساختی این رویکرد بیان کرد: فرآیند مکانیابی و آمادهسازی مرکز جدید تخلیه نخالههای ساختمانی با هدف جلوگیری از تخلیههای غیرمجاز و کاهش آسیبهای زیستمحیطی در دستور کار قرار گرفت.
وی گفت: این مرکز زمینه مدیریت اصولی پسماندهای ساختمانی و افزایش نظارت بر فعالیتهای عمرانی را فراهم خواهد کرد.
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت مردمی در موفقیت برنامههای مدیریت پسماند گفت: همزمان با اقدامات اجرایی، برنامههای گسترده آموزشی، فرهنگی و اطلاعرسانی در سطح شهرستان اجرا شد.
این مسوول افزود: برگزاری جلسات با آموزش و پرورش، مدارس، تشکلهای مردمی، فعالان اجتماعی و محیط زیست، تولید محتوای آموزشی، نصب بنرهای اطلاعرسانی و اجرای برنامههای ترویجی از جمله اقدامات انجامشده در این بخش بوده است.
راهاندازی سامانه جمعآوری پسماند خشک از درِ خانهها
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر از راهاندازی شماره اختصاصی خدمات پسماند خبر داد و گفت: شهروندان میتوانند از طریق این سامانه نسبت به ثبت درخواست جمعآوری پسماند خشک از درِخانه یا محل کار خود اقدام کنند.
وی افزود: این اقدام نقش مؤثری در توسعه تفکیک از مبدأ، افزایش مشارکت مردمی و هدایت پسماندهای قابل بازیافت به شبکه رسمی جمعآوری داشته است.
پیوند محیط زیست و هنر بومی در پویش نه به پلاستیک
احمدی با اشاره به اجرای پویش نه به پلاستیک افزود: در قالب این پویش، کیسههای پارچهای با بهرهگیری از هنر اصیل سوزندوزی مهدیشهر طراحی و تولید شد.
وی افزود: این طرح علاوه بر کاهش مصرف پلاستیکهای یکبار مصرف، زمینه معرفی ظرفیتهای فرهنگی و حمایت از هنرمندان بومی را نیز فراهم کرده است.
آغاز توزیع هزار مخزن تفکیک پسماند خشک
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر از تامین و آمادهسازی یکهزار مخزن تفکیک پسماند خشک خبر داد و گفت: فرآیند توزیع این مخازن در مدارس، ادارات و مراکز هدف آغاز شده است.
وی افزود: این اقدام یکی از مهمترین گامهای عملی برای استقرار نظام تفکیک از مبدأ در سطح شهرستان به شمار میرود.
«سامانه هوشمند بهروب» برای مدیریت هوشمند پسماند
احمدی مهمترین و ماندگارترین دستاورد این طرح را آغاز فرآیند استقرار «سامانه هوشمند بهروب» دانست و گفت: این سامانه زیرساخت لازم برای گذار مدیریت پسماند از روشهای سنتی به یک نظام هوشمند، دادهمحور و قابل ارزیابی را فراهم میکند.
وی افزود: پایش لحظهای ناوگان، مدیریت یکپارچه اطلاعات، تحلیل دادههای عملیاتی، ارزیابی عملکرد، افزایش شفافیت خدمات و بهینهسازی فرآیندها از مهمترین قابلیتهای این سامانه است.
چشماندازهای آینده
وی خاطرنشان کرد: توسعه تفکیک از مبدأ، گسترش خدمات هوشمند، افزایش مشارکت شهروندان و پیگیری احداث مجتمع تفکیک و بازیافت پسماند، از مهمترین برنامههای پیشروی این طرح خواهد بود.
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر تاکید کرد: دستاوردهای امروز حاصل همدلی و همکاری شورای اسلامی شهر، فرمانداری، دستگاههای اجرایی، تشکلهای مردمی، فعالان اجتماعی و مهمتر از همه شهروندان مسئولیتپذیر مهدیشهر است و تداوم این مسیر نیز بدون مشارکت مردم امکانپذیر نخواهد بود.