در طول یک سال، دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم. این یک واقعیت است، پس از جنگ دوازده روزه به نظر من، آنها فکر کردند که شاید تجهیزات را به اندازه کافی آماده نکرده بودند، شاید فکر میکردند که نقطه قوت ما که انسجام اجتماعی است را باید اول هدف قرار میدادند. یک تمهیداتی را چیدند و خودشان را آماده کردند برای یک جنگ بزرگتر و در این فاصله ما آن وقایع ۱۸دی ماه را داشتیم و بعد با جنگ ۴۰ روزه مواجه شدیم که تصور میکردند که این بار دیگر میتوانند کار را، به خیال واهی خودشان، به اصطلاح تمام بکنند، ولی با یک مقاومت بسیار جانانه و سرسختانه از سوی ایران، نیروهای مسلح ایران و مردم ایران مواجه شدند.
کلمه «سرسخت» را که استفاده میکنم، همین یکی دو روز پیش یکی از مقامات غربی گفته بود که ما باورمان نبود که مردم ایران یا ایران اینقدر سرسخت باشد و سرسختانه مقاومت بکند.
این سرسختی و مقاومتی که در طول ۴۰ روز جنگ و بعد از آن در زمان آتشبس تا الان صورت گرفته، در وهله اول مدیون نیروهای مسلح ماست که جانفشانی کردند. به اندازه کافی گفته شده؛ واقعاً تکتک ما، مدیون نیروهای مسلحمان، شهدای نیروهای مسلحمان هستیم که جانفشانی کردند.
همینطور ما مدیون مردمی هستیم که در این مدت یک لحظه نیروهای مسلح و مسئولین را و کل کشور را تنها نگذاشتند و هر شب در خیابانها و هر روز در صحنهها بودند.، در مقابل کمبودها، در مقابل سختیها مقاومت و پایداری کردند، کردند و در صحنه حضور داشتند که به درستی حرف از برانگیختگی و به نوعی بعثت شد.
و از همه اینها کوچکتر دیپلماسی و دیپلمات های ما هستند که دیپلماتهای ما در این مدت تلاش کردند اولا صدای بر حق مردم ایران در عرصه جهانی باشند، از منافع مردم ایران دفاع کنند و در عین حال یار و همراه نیروهای مسلح در مقاومت و اقداماتی که صورت میگیرد، باشند.
بحث میدان و دیپلماسی همیشه بسیار جدی مطرح بوده است. من همیشه گفته ام که واقعاً هیچ دوگانگی بین اینها وجود ندارد. بعضیها میگویند وحدت اینها، من میگویم وحدت نه، بلکه یگانگی بین این دو باید باشد. این دو در یک راستا حرکت میکنند، هر یک از درون سنگری متفاوت.
همیشه معتقد بودم که ضلع سوم هم دارد که آن رسانه است. یعنی میدان، دیپلماسی و رسانه با هم حرکت میکنند. اما این بار یک ضلع چهارمی هم اضافه شد که خیابان است، حالا خیابان تجلی حضور مردمی است و این چهار رکن با یکدیگر حرکت کردند.
وظیفه دیپلماسی پشتیبانی میدان و تثبیت دستاوردهای میدان است.
فکر میکنم فرماندهان و پوستان ما در نیروهای مسلح در خصوص نزدیکی و ارتباط نزدیک وزارت امور خارجه و نیروهای مسلح شهادت خواهند داد. ما همراه با آنها حرکت کردیم. مذاکره و مذاکره کننده متکی به قدرت میدانی است. مذاکره بدون قدرت میدان به نتیجه نمیرسد.
واقعا جمهوری اسلامی ایران پیروز میدان است و ایران در این عرصه سنگین پیروز بیرون آمده است. الان دنیا ایران و مردم ایران را به عنوان یک قهرمان و شگفتی میبیند.
ما پیروزی راهبردی به دیت آوردیم و طبیعی است که در این زمان است که جنگ باید براساس یک توافقی که پیروزی را تثبیت کند باید پایان یابد. بنابراین ما به عنوان یکی از ماموریت های اصلی خودمان به دنبال تفاهم و توافقی برای تثبیت پیروزی مردم ایران بوده این و راهگشایی کرده ایم. مسئولیت مذاکره به برادر بزرگوارم جناب آقای دکتر قالیباف سپرده شده و وزارت امور خارجه و سایر نهادها در خدمت ایشان هستند.و ما حرکتی را شروع کردیم که الان به انتهای خود نزدیک میشود و نتیجه آن یک یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای است.
در رسانهها در مورد این یادداشت تفاهم صحبت میشود اما من ترجیح می دهم جزئیات این یادداشت تا نهایی شدن آن اعلام نشود، چون که ممکن است تا لحظه آخر تغییراتی در آن صورت گیرد. پس از نهایی شدن، قول می دهم که جزئیات را برای مردم تشریح کنم.
در این مذاکرات که منجر به خاتمه جنگ شد، دو مرحله پیشبینی شده است؛ مرحله نخست امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا و سپس مرحله دوم مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی آغاز میشود . موضوع هسته ای به مرحله دوم و توافق نهایی موکول شده است.
در یادداشت تفاهم اسلام آباد خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان اعلام میشود. ما هیچ وقت در این جنگ لبنان را فراموش نکردهایم چرا که لبنان و حزب الله لبنان در این جنگ در کنار مردم ایران جنگیدند و هرگز آنها را تنها نخواهیم گذاشت. آتش بسی که اعلام شد آتشبس در همه جبههها از جمله لبنان بود .
براساس این تفاهم جنگ در همه جبههها خاتمه خواهد یافت از جمله در لبنان و تعهدی داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و زور استفاده نشود.
بحث تنگه هرمز هم در یادداشت تفاهم وجود دارد. رفع تحریمها و موضوع بازسازی در قالب یک طرح بازسازی و توسعه اقتصادی در این جا مطرح شده که سازوکارهای آن در طول مذاکرات بعدی توافق خواهد شد. پولهای مسدود شده ایران که سازوکاری برای آن مشخص شده است. اینها مواردی است که در یادداشت تفاهم است و در مرحله اول درباره آن توافق صورت میگیرد. وقتی نهایی و امضا شد حتما جزییات کامل و بند به بند و کلمه به کلمه را توضیح خواهم داد.
من باید صراحتاً عرض کنم که این توافق دشمنانی دارد که در رأس آنها رژیم صهیونیستی است و به دنبال مستمسکهایی هستند که این توافق را بهم بزنند.
در روزهای اخیر، متون مختلفی از سوی رسانهها و سایتها منتشر شده است و هر طرف، ادعاهای متفاوتی دارد. در منطقه نیز وضعیت مشابه است. بنابراین، هم آمریکاییها و هم ما اعلام کردهایم که هیچ یک از این متون اعتبار رسمی ندارد و گمانهزنیهای رسانهای را نمیتوان تأیید کرد. توصیه میکنم که اجازه دهیم آرامش روانی بر فضای کشور حاکم باشد تا بتوانیم به بهترین توافق ممکن دست یابیم.
وقتی به سمت توافق می رویم، مذاکره و توافق یک امر دو طرفه است وقتی به توافق میرسیم که دو طرف سطحی از رضایت را داشته باشند.
ما شاهد بودیم در ۷۲ ساعت گذشته تهدیداتی علیه ایران صورت گرفت و فضای فشار روانی و سیاسی سعی شد برای ایران ایجاد شود. ما بلافاصله با این موضوع برخورد کردیم؛ از طریق بیانیه وزارت امور خارجه، توییت رسمی، بیانیه نیروهای مسلح و پیامهای مستقیم و واسطهای. تجربه نشان داده است که تهدید نه تنها کارساز نیست، بلکه روند رسیدن به توافق احتمالی را به عقب میاندازد. بنابراین، تهدیدها باید متوقف شود و گفتگو با زبان احترام انجام شود تا بتوان به توافق رسید.
ملت ایران نشان داده که هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد. اگر قرار بود تهدیدها و فشارها مؤثر واقع شوند، ایران پیش از این کوتاه آمده بود.
موضع ما روشن است اگر قرار بود به زور و فشار تن دهیم که زودتر تن داده بودیم. اینجا پیام های بسیار روشنی به طرف مقابل داده شد که تهدید اثر معکوس دارد. اگر خواهان تفاهم هستید، ادبیات خود را تغییر دهید؛ و اگر مسیر تهدید، فشار یا جنگ را انتخاب کنید، ایران آماده و توانمند برای پاسخ است.
برخی دوستان در مورد ضمانت اجرایی این توافق سوال میکنند یا نگرانی دارند من عرض کردم که اولاً معتقدم که جمهوری اسلامی ایران در این نبرد ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و بعد مقاومت در زمان آتشبس و مقابله با محاصره دریایی، با همه اینها به گونهای ظاهر شده و قدرت خودش را نشان داده که دیگر هیچوقت هیچکسی حتی فکر اینکه سر به سر مردم ایران بگذارد، سر به سر جمهوری اسلامیبگذارد، نخواهد کرد.
ما برای تضمین امنیت خودمان به هیچکسی متکی نیستیم، جز ذات لایزال الهی و مردم خود و توانمندی نیروهای مسلح خود. این را در عمل ثابت کردیم که مطمئنم برای سالها یک بازدارندگی کامل را برای خود ایجاد کردیم که دیگر کسی فکر اینکه به ایران تعرض بکند را نخواهد کرد.
تنگه هرمز الان به عنوان یکی از ابزارهای مهم بازدارندگی ما عمل میکند. عمل ما در سطح منطقه؛ هیچکسی فکر نمیکرد که ما اینگونه جنگ را در سطح منطقه گسترش بدهیم، البته در سطح منطقه که پایگاههای آمریکا گسترده است و نتوانند با ما مقابله بکنند.
بنابراین ما یک تضمین ذاتی برای خودمان ایجاد کردیم، برای امنیت خودمان و برای اینکه کسانی که با ما طرف هستند به تعهدات خودشان پایدار بمانند. اما در خصوص این یادداشت تفاهم خاص ما این موقعیت را داریم که چون بعد از این یادداشت مذاکرات ۶۰ روزه برای توافق اصلی و هسته آغاز میشود، اگر آنچه در یادداشت تفاهم آمده اجرایی نشود توافق اصلی هم پیش نخواهد بنابراین این خودش تضمینی ایجاد میکند که مواردی که در یادداشت تفاهم آمده توسط طرف مقابل رعایت شود.
تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است. محدوده تنگه هرمز در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و این دو کشور برای سالیان طولانی، امنیت و ایمنی عبور و مرور در تنگه هرمز را تأمین کردهاند، مسیرها را مشخص کردهاند، محیط زیست را حفظ کردهاند و خدمات امداد و نجات ارائه دادهاند.
تا کنون این خدمات رایگان بوده است، اما تصمیم قطعی جمهوری اسلامی ایران بر این است که آینده اداره تنگه هرمز با گذشته متفاوت خواهد بود. حاکمیت ایران همواره برقرار بوده، اکنون نیز برقرار است و در آینده نیز حفظ خواهد شد، اما مدیریت عبور و مرور و ارائه خدمات دیگر مانند گذشته نخواهد بود.»
در این زمینه، مشورتهای نزدیک با عمان به عنوان شریک اصلی انجام شده و به نتایج خوبی رسیدهایم. به زودی، برنامه مشترک و بیانیههای مشترکی اعلام خواهد شد. جلسات کارشناسی متعددی نیز با کشورهای منطقه و دیگر کشورهای ذینفع، از جمله چین، برگزار شده است. بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۴۰ درصد عبور و مرور کشتیها در این تنگه مرتبط با چین است که به دلیل اهمیت اقتصادی، مشورتهای لازم با این کشور نیز آغاز شده است.
حضور نیروهای مسلح ایران در تنگه هرمز همیشه حفظ خواهد شد و تضمینکننده امنیت منطقه است. شمشیر ما همیشه بالای سر تنگه هرمز قرار خواهد داشت این مسلم است و با گذشته فرق خواهد کرد.
اما برای ما آنچه مهم است این است که نظام اداره تنگه هرمز معلوم باشد با چه طرفی است و اینکه هزینه خدمات دیگر مجانی نخواهد بود، مهم است که تثبیت شود. انشالله خواهید دید که در توافق تثبیت شده که خدمات در تنگه هرمز هزینه دارد و آینده اداره تنگه هرمز متفاوت از گذشته است ایران آن را انجام خواهد داد.
اولین موردی که در این توافق به آن اشاره شده رفع کامل محاصره دریایی آمریکاست.
داراییهای مسدود شده ایران طبق یادداشت تفاهم، آزاد خواهد شد و هیچ یک از داراییهای ما مجدد نمیتواند مسدود گردد.
برای بازسازی خساراتی که به ایران وارد شده نیز یک طرح اقتصادی پیشبینی شده در این توافقنامه وجود دارد و از آن موارد با جزئیات بیاید بحث بشود. امیدوار هستم که وقتی نهایی شد، صدا و سیما کارشناسان اقتصادی را دعوت بکند و جزئیات این را به اصطلاح به اطلاع مردم برساند که چه اتفاقی خواهد افتاد و چگونه از این طریق منابع قابل توجهی به اقتصاد ایران تزریق خواهد شد.
به محض اینکه دیگر آخرین مراحل مذاکرات ما انجام بشود، این توافق امضا میشود و اعلام میشود. این امضا در مرحله اول، به صورت، حالا معروف این روزها میگویند، دیجیتالی انجام میشود. از راه دور هر طرف امضا میکند و بعد اعلام خواهد شد که این تفاهمنامه به امضای دو طرف رسید، اعلام میشود و تمام میشود.
همانطور که در توییت امروزم خواهش کردم که رسانهها از گمانه زنیهایی که میتواند فضا را به مشوش کند که این فرصت را خدشه دار کند خودداری کنند چرا که بیشتر از همیشه به تفاهم نزدیکیم. یعنی ممکن است در یکی دو روز آینده اتفاق بیفتد، ممکن است در عرض چند روز آینده اتفاق بیفتد.
پیش شرط های آتش بس در بیانیه شعام در زمان خودش محقق شد. شورای عالی امنیت ملی بر آتش بس، مذاکرات و یادداشت تفاهم اشراف کامل دارد.
من به عنوان بخشی از روند مذاکره میتوانم این اطمینان را بدهم که در سطح وزارت امور خارجه، آن کارهایی که به ما محول شده بود با نهایت دقت، وسواس و احتیاط انجام شده است.
این یادداشت تفاهم، هرچند از لحاظ حجم دو صفحه یا یک صفحه و نیم است، بیش از دو ماه مورد مذاکره قرار گرفته و تمامیبندها و جملات آن بارها مورد بازبینی قرار گرفتهاند. گزارشها به موقع به شورای عالی امنیت ملی و نهادهای امنیتی ارائه شده و نیروهای نظامی نیز بر مباحث مهم، از جمله تنگه هرمز و خاتمه جنگ، نظارت داشتهاند.»
نتیجه این کار، نتیجه خوبی برای منافع مردم ایران است که پیروزیهای میدانی کشور را تثبیت میکند. این پیروزیها همچنین حضور و اقتدار جمهوری اسلامی ایران را در عرصه داخلی و بینالمللی تحکیم میکند.
https://www.iribnews.ir/00OQoI
∎