شناسهٔ خبر: 78525505 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

احیای عمارت کلاه فرنگی تبریز؛ بنایی که در دوره پهلوی تخریب شد

تبریز- ایرنا- عمارت تاریخی «کلاه‌فرنگی» باغشمال تبریز به عنوان یکی از شاخص‌ترین نمادهای هویتی و معماری این شهر که حدود یک قرن پیش در جریان بازساززی شهری دوره پهلوی تخریب شده بود، پس از بازآفرینی و احیا، با حضور گسترده شهروندان و گردشگران افتتاح شد.

صاحب‌خبر -

به گزارش ایرنا، این روزها از خیابان‌های دور و اطراف شهر تبریز به سمت ابتدای خیابان ارتش از سمت خیابان آزادی که نگاهی بیندازیم، گوشه‌ای از یک بنا در میان سرسبزی‌های پارک معروف باغشمال، زیبایی بی وصفی به دیدگان می‌دهد.

عمارتی زیبا که یکی از صفحات دفتر کهنه و زرین تاریخ تبریز است، در این گوشه مرکزی شهر، پس از یک قرن خاموشی، سر برافراشته و از مردم و مسافران پذیرایی می‌کند.

عمارت کلاه فرنگی تبریز، تاریخی به قدمت ۴۰۰ سال دارد و به دستور یعقوب آق قویونلو ساخته شده و سراهای دیگری در دوره‌های صفویه و قاجاریه به آن افزوده شده و گواهی بر عظمت تاریخ این شهر است.

این بنای قدیمی و تاریخی که رازها و خاطرات دیرینه‌ای از سه سده داشته، در اوایل دهه ۱۳۰۰ شمسی به همراه تعدادی بنای تاریخی دیگر به دستور رضا شاه پهلوی تخریب شد که نشانه ارادت خاص و دهن کجی بزرگ خاندان پهلوی به تاریخ و تمدن ایران است و بهانه این تخریب‌ها نیز اجرای طرح‌های عمرانی و بازسازی شهری عنوان شد.

این بنا، سال‌ها در مجموعه شازدا باغی (باغشمال)، بخشی از هویت بصری و تاریخی تبریز را شکل داده و جایگاه ویژه‌ای در باغشهر تبریز داشته است، اما همچون دیگر نشانه‌های باغشهر بودن تبریز، نابود شد و تا سال ۱۴۰۳، به جز محققان و تاریخ شناسان، تقریبا هیچکسی نامی از این عمارت هم نشنیده بود و پارک باغشمال نیز فقط تلی از خاک بود.

با آغاز بازسازی پارک باغشمال تبریز، رفته رفته جلوه زیبایی در این منطقه از شهر ایجاد شد و نام عمارت کلاه فرنگی به میان آمد که در وسط این پارک، در روزگار خود، سالیان سال خودنمایی می‌کرد و شهرداری تبریز در سال ۱۴۰۳ کلید بازآفرینی این عمارت را زد.

عمارتی که از آن فقط خاطره‌ای در دل صفحات تاریخ باقی مانده بود، امروز پس از حدود یک قرن به دست از خاکستر خود متولد شد.

در این ۲ سال، به رغم وضعیت‌ نامساعد اقتصادی و جنگی، عملیات عمرانی این بنا ادامه یافت و در نهایت عمارتی با ساختمان، ستون‌ها، شیشه‌های رنگی و نورپردازی ویژه در دل شهر تبریز قد برافراشته کرد و به مقصد جدیدی برای گذراندن اوقات خوش برای شهروندان و حتی مسافران تبدیل شد.

افتتاح دوباره عمارت کلاه‌ فرنگی، فراتر از بهره‌ برداری از یک ساختمان، رویدادی برای بازگشت به حافظه تاریخی باغشهر تبریز است که امروز از آن فقط ذراتی از خاک و خاکستر باقی مانده است.

این مجموعه از این پس در کنار کارکرد تاریخی و فرهنگی، به عنوان یکی از مقاصد گردشگری و تفریحی تبریز مورد استفاده قرار می‌گیرد و با قرار گرفتن در فضای سرسبز باغشمال، ظرفیت تازه‌ای برای جذب گردشگران، برگزاری رویدادهای فرهنگی و آشنایی نسل جوان با تاریخ و هویت این شهر فراهم خواهد کرد.

مراسم افتتاح این عمارت، با حضور ویژه و استقبال بی نظیر مردم شهر تبریز همراه شد. خیابان‌های منتهی به این عمارت، مملو از خودروهای شهروندان بود و حتی جای نشستن در پارک باغشمال هم پیدا نمی‌شد.

خانواده‌هایی که در مسافت دورتر از عمارت بودند، با فلاسک و زیرانداز به همراه، بر روی چمن‌های این پارک اتراق کرده و برخی دیگر برای دیدن صحنه و گروه‌های موسیقی برنامه، روی نوک پا در صف و بین مردم، می‌ایستادند. از همین امروز نیز مشخص است که عمارت کلاه فرنگی یک هدیه ویژه برای مردم تبریز است که به همراه خانواده خود بتوانند ساعتی را در این مجموعه در دل تاریخ غرق شوند و شور و نشاط را به جمع خانواده خود میهمان کنند.

احیای عمارت کلاه فرنگی تبریز؛ بنایی که در دوره پهلوی تخریب شد

احیای کلاه‌فرنگی باغشمال گامی در راستای بازگرداندن هویت تاریخی شهر تبریز است

طراح و معمار پروژه بازآفرینی عمارت کلاه فرنگی، شبنم نامدار است که با اجرای یک اثر فاخر و زیبای بصری، نشان داد که بانوان هنرمند کشور و شهرمان می‌توانند همچون روح لطیف و ظریف شان، آثاری ظریف و به بلندای تاریخ کشورمان بسازند و قدم در راه اقتدار کشورمان بردارند.

یعقوب هوشیار، شهردار تبریز در آیین افتتاح عمارت کلاه‌فرنگی باغشمال با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی این شهر، تبریز را شهری برخوردار از ذخایر عظیم مفاخر، شعرا، ادبا، هنرمندان و شخصیت‌های اثرگذار دانست و گفت: تبریز با پیشینه تاریخی غنی، بازار سرپوشیده جهانی، مقبره‌الشعرا، جاده ابریشم و ظرفیت‌های اقتصادی، فرهنگی و هنری، همواره یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران بوده است.

وی با بیان این‌که مهم‌ترین سرمایه تبریز، مردم این شهر هستند، افزود: عمارت اصلی ما مردم هستند. مردمی که با نشاط، پویایی و مشارکت خود، حیات و بالندگی شهر را رقم می‌زنند.

وی با اشاره به تاریخچه عمارت کلاه‌فرنگی باغشمال، اظهار کرد: این بنا در دوره پهلوی تخریب شده بود اما امروز به همت جوانان هنرمند، مهندسان و متخصصان ایرانی بازآفرینی و احیا شده است.

شهردار تبریز با قدردانی از عوامل اجرایی پروژه، احیای کلاه‌فرنگی باغشمال را گامی در راستای بازگرداندن هویت تاریخی شهر دانست و گفت: این مجموعه از این پس به عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم فرهنگی، گردشگری و تفریحی تبریز در اختیار شهروندان و گردشگران قرار خواهد گرفت.

وی همچنین با گرامیداشت یاد شهدا و جانفشانی‌های ملت ایران در دفاع از تمامیت ارضی کشور، تصریح کرد: جوانان این سرزمین در مقاطع مختلف تاریخی اجازه نداده‌اند کوچک‌ترین خدشه‌ای به استقلال و تمامیت ارضی ایران وارد شود و برای حفظ این خاک از جان خود گذشته‌اند.

وی تاکید کرد: ملت ایران همواره در برابر تهدیدها و زیاده‌خواهی‌ها ایستاده و ثابت کرده است که در دفاع از سرزمین، هویت و ارزش‌های خودتوار خواهد ماند.