همشهری آنلاین – گروه سیاسی: دونالد ترامپ در حالی میکوشد از عقبنشینیها و شکستهای راهبردیاش در برابر ایران «پیروزی» بسازد که «حقیقت ماجرا» روایتی دیگر است؛ روایتی که نشاندهنده بازگشت رئیسجمهور آمریکا به سرخط تفاهمی است که با متن پیشنهادی اخیر ایران، تفاوت معناداری ندارد.
براساس اعلام منابع خبری، تفاهم احتمالی ایران و آمریکا پس از آن یک گام دیگر به امضاء نزدیک شد که واشنگتن از طریق واسطه قطری، به تهران اعلام کرد که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا نیست؛ موضوعی که نشان میدهد با وجود افشای بیاثر بودن هفتهها تهدید، تنش و درگیری ازسوی محور واشنگتن و تلآویو، کاخسفید همچنان میکوشد در پازل «شکست ایران» روایتسازی کند تا راهبرد «فشارحداکثری» بر ایران را «موثر» و «راهگشا» جلوه دهد.
همه اینها در حالی است که بررسی تحولات میدانی و دیپلماتیک روزها و هفتههای اخیر گویای این نکته راهبردی است که تهران نه تنها در برابر تهدیدها و ضربات واشنگتن عقب ننشست، بلکه این آمریکا بود که در نهایت «توقف حملات» و همچنین «بازگشت به میز مذاکره» را اعلام کرد.
۲۰ کوچکتر تر از ۲۱
ماجرای درگیریهای اخیر ایران و آمریکا و تحولات پیامد آن، روایتی از ناکامی واشنگتن در معادله «تهدید – مذاکره» علیه تهران است.
۱
حمله به بهانه سقوط آپاچی
- زمان: بامداد چهارشنبه
- اقدام آمریکا: حمله به ۲۰ هدف در داخل ایران، از جمله هدف قرار دادن تاسیسات آبرسانی در مناطق جنوبی ایران
- پاسخ ایران: حمله به ۲۱ هدف در ۳ پایگاه راهبردی آمریکا در منطقه:
- پایگاه الازرق اردن
- پایگاه علی السالم کویت
- پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین
- نتیجه:
- ارائه پاسخ محکمتر و بالاتر ازسوی ایران
- انهدام اهداف راهبردی، از جمله هدف قرار دادن آشیانههای جنگندههای F۳۵ در «الازرق» اردن
- اعلام سنتکام مبنی بر پایان دادن به حملات و تاکید بر نقض نشدن آتش بس
- اعلام جی. دی ونس مبنی بازگشت به مذاکره و نزدیک بودن در دستیابی به توافق
۲
سکانس دوم از حمله به ایران
- زمان: بامداد پنجشنبه
- اقدام آمریکا: حمله به چندین هدف از جمله واحدهای خدماتی و پاسگاههای ساحلی سپاه پاسداران و همچنین فرماندهی انتظامی و محوطه فرودگاه بندرعباس
- پاسخ ایران:
- مورد اصابت قرار دادن ۱۸ هدف متعلق به ارتش آمریکا طی دو موج، از جمله در پایگاههای هوایی علی السالم و احمدالجابر کویت و همچنین پایگاه هوایی شیخ عیسی در بحرین
- حمله پهپادی ارتش به پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین
- نتیجه:
- انهدام اهداف راهبردی در پایگاههای آمریکایی در منطقه
- اصابت به آنتنهای ارتباطی و تاسیسات راداری سامانه پاتریوت ناوگان پنجم
- بازتاب گسترده اصابت موشکها و پهپادهای ایرانی به اهداف مورد نظر و خسارتهای وارد شده
۳
میدان آتش در تنگه هرمز
- گزاره: یکی از تحولات روزهای اخیر، نبرد میدانی در تنگه هرمز با محوریت کنترل بر ترددها بودهاست.
- اقدام آمریکا: حمله به حداقل ۳ کشتی مرتبط با ایران و هند
- پاسخ ایران: متوقف کردن کامل ترددها در تنگههرمز و برخورد با کشتیهای متخلفی که قصد عبور ناامن از تنگههرمز را داشتند.
- نتیجه:
- اثبات دوباره تسلط راهبردی ایران بر تنگه هرمز با توقف کامل ترددها
- شکست روایت برساخته ترامپ و سنتکام مبنی بر باز بودن تنگه هرمز و عبور دادن تعداد زیادی کشتی بهصورت مخفیانه
ادعاها و تهدیدهای ترامپ
- گزاره: یکی از مهمترین دلایل توخالی بودن روایت آمریکایی از «شکست ایران»، واقعیت ماجرای تهدیدها و ادعاهای دونالد ترامپ در روز پنجشنبه بود.
- تهدیدها و ادعاهای ترامپ:
- امشب به ایران بهطور بسیار سخت و شدیدی حمله خواهیم کرد.
- جزیره خارک و دیگر نقاط زیرساختی نفتی را نیز تحت کنترل خواهیم گرفت.
- کنترل کامل بازارهای نفت و گاز آنها را در دست خواهیم گرفت.
- با ایران همان کاری را میکنیم که با ونزوئلا کردیم.
- گزینه من تصرف کردن جزیره خارک است.
- آنها میتوانند پرچم سفید تسلیم را تکان دهند. آنها میتوانند بگویند ما تسلیم شدیم و کارمان تمام است.
- ما داریم نابودشون میکنیم. داریم نابودشون میکنیم.
- پلها و نیروگاهها اهداف بعدی ما هستند.
- واکنش ایران:
- سپاه پاسداران: دست بر ماشه آماده پاسخگویی پشیمانکننده به هرگونه خطای محاسباتی دشمن هستیم.
- سرلشکر علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا(ص) : یا صادرات نفت و گاز برای همه است و یا برای هیچکس.
- محمدباقر قالیباف، رئیس هیات مذاکرهکننده ایران: راهبردهای اشتباه و تصمیمهای شتابزده، معادلات را به زیان همه طرفها تغییر خواهد داد، زیرساختهای انرژی و بازارها را دچار آشفتگی میکند و باتلاقی بیپایان به وجود میآورد که سالها در آن گرفتار خواهید شد.
- محمد مخبر، مشاور رهبر معظم انقلاب: ایران به هرگونه حمله احتمالی آمریکا «شدیدتر» و «سنگینتر» پاسخ خواهد داد.
- امیرسعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل: ایران هرگز تسلیم فشار نمیشود.
عقبنشینی دوباره پس از تهدید
- گزاره: رئیسجمهور آمریکا ساعاتی پس از تهدید ایران به انجام حملات سخت و شدید، برای سیونهمین بار از امضای توافق میان تهران و واشنگتن صحبت به میان آورد.
- راهبرد ترامپ: رئیسجمهور آمریکا با طرح این ادعا که حمله بزرگی را علیه ایران لغو کردهاست، کوشید روایتی وارونه از اصل ماجرا ارائه دهد.
- روایت آمریکایی:
- ایران پس از تهدیدهای ترامپ مبنی بر «حمله شدید» به میز مذاکره بازگشته است.
- فشار نظامی و اقتصادی بر ایران کارساز بوده و تهران خواستار مذاکره و توافق شدهاست.
- رهبری ارشد ایران با توافق موافقت کردهاست.
- واقعیت ماجرا:
- براساس اعلام مقامهای رسمی ایران، تاکنون تفاهم احتمالی با آمریکا هنوز در مراجعذی صلاح ایران به تایید نهایی نرسیدهاست.
- گمانهزنیها درباره زمان و مکان امضای تفاهم ایران و آمریکا بیشتر اقدامی در راستای القای روایت آمریکایی از مذاکرات بودهاست.
ماجرای تسلیم شدن ایران
- گزاره: روایت آمریکایی از تفاهم احتمالی بر «تسلیم ایران» و «پذیرش شروط آمریکا» مبتنی است.
- واقعیت ماجرا:
- آمریکا روز چهارشنبه در متن توافق امتیاز قابلتوجهی داده و آن را از طریق میانجی قطری به ایران ارائه کردهاست.
- با وجود عقبنشینی محسوس آمریکاییها، واشنگتن و ترامپ با به راه انداختن یک کارزار رسانهای و تهدیدمحور، تلاش کردند اینگونه القا کنند که ایران پس از تهدید بمباران از مواضع پیشین خود عقب نشسته است.
- واشنگتن همان متنی را که دوهفته پیش مطرح شده بود، پذیرفته است و منتظر تأیید نهایی ازسوی مقامهای ایرانی است.
اعتراف جهانی به شکست راهبرد تهدید
در روزهای اخیر رسانهها و کارشناسان بینالمللی نیز به واکنشهای راهبردی ایران به تهدیدها، اشاره کردهاند:
- تاکر کارلسون، تحلیلگر سرشناس آمریکایی: ناوهای ۱۲۰ میلیارد دلاری هم نتوانستند مسیر تنگه هرمز را باز کنند.
- یوسی یهوشع، تحلیلگر نظامی اسرائیلی: ایرانیها فقط تهدید نمیکنند، بلکه تهدیدهایشان را عملی میکنند. درحالی که ما فقط به دو مقر و دو آپارتمان در لبنان حمله کردیم، آنها بیش از ۲۰موشک بهسمت اسرائیل شلیک کردند.
- استیو هانکه، استاد اقتصاد دانشگاه «جان هاپکینز» آمریکا: عملکرد دونالد ترامپ در قبال ایران، ناشیانه بودهاست.
- شبکه آمریکایی سی. ان. ان: ترامپ برای انکار شکست در مقابل ایران از جملههای جنجالی استفاده میکند.
- آی ۲۴ نیوز عبری: ایران تاکنون در مذاکرات هیچ امتیازی نداده است.