همزمان با هفتمین روز هفته ملی محیط زیست با شعار «فرهنگ محیط زیست؛ مشارکت ملی، محیط زیست سالم»، موضوع آموزش و فرهنگسازی زیستمحیطی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری از تخریب محیط زیست مورد توجه قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند بسیاری از بحرانهای زیستمحیطی امروز ریشه در ضعف آگاهی عمومی و کمرنگ بودن فرهنگ تعامل صحیح با طبیعت دارد و رفع این چالشها بدون مشارکت مردم و آموزش مستمر امکانپذیر نیست.
علی خانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در طول دهههای اخیر بروز و گسترش بحرانهای مختلف زیستمحیطی، نگرانیهای فزایندهای را نسبت به امنیت زیستی انسان به وجود آورده است. بخش عمدهای از این معضلات ریشه در فقدان آگاهیهای لازم و ضعف فرهنگی در زمینه ارتباط انسان و طبیعت دارد و در واقع نوعی مشکل فرهنگی محسوب میشود؛ از این رو تقویت فرهنگ حفاظت از محیط زیست نیازمند عزم ملی و حتی بینالمللی است.
وی افزود: آموزش همگانی محیط زیست، کلید رویارویی با این مشکل فرهنگی و رویکردی پیشگیرانه و اثربخش در جهت ارتقای آگاهیهای زیستمحیطی جامعه است. همچنین با توجه به تصریح اصل پنجاهم قانون اساسی مبنی بر اینکه حفاظت از محیط زیست یک وظیفه عمومی است و از سوی دیگر آموزش یکی از اثرگذارترین مؤلفههای توسعه پایدار هر کشور به شمار میرود، انجام اقدامات گسترده، مستمر و فراگیر در زمینه افزایش آگاهیهای زیستمحیطی جامعه ضرورتی انکارناپذیر است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی ادامه داد: رکن اصلی آموزش، توانمندسازی افراد برای تصمیمگیری صحیح، تغییر رفتار و استفاده درست از منابع است. هرچه آگاهی مردم نسبت به محیط زیست بیشتر شود، اجرای قوانین و میزان رضایتمندی آنان نیز افزایش مییابد و هرچه احساس مسئولیت افراد در قبال محیط زیست تقویت شود، انگیزه درونی و مشارکت آنان نیز بیشتر خواهد شد.
وی تصریح کرد: برای پیشگیری از تخریب محیط زیست لازم است برنامهریزی منظم و مبتنی بر اولویتها انجام شود و سازمانهای مسئول نیز با توجه به وظایف خود، موضوع آموزش و فرهنگسازی را در برنامههای کاری قرار دهند.
خانی با اشاره به نقش دستگاههای مختلف در این حوزه گفت: وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان صدا و سیما، سازمان تبلیغات اسلامی، حوزههای علمیه، تشکلهای مردمنهاد و سازمان حفاظت محیط زیست از جمله نهادهای اثرگذار در ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست هستند و هر یک باید به سهم خود در این زمینه اقدامات اصولی و ریشهای انجام دهند.
وی افزود: آموزش و پرورش باید آموزشهای محیط زیستی را از مقاطع ابتدایی و از طریق کتابهای درسی، فعالیتهای عملی و مشاهدات عینی آغاز کند تا این مفاهیم در رفتار دانشآموزان نهادینه شود. همچنین وزارت علوم میتواند با گنجاندن واحدهای درسی مرتبط با محیط زیست، دانش و حساسیت دانشجویان را نسبت به این موضوع افزایش دهد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی ادامه داد: صدا و سیما نیز نقش مهمی در اطلاعرسانی، افزایش سطح آگاهی عمومی و فرهنگسازی زیستمحیطی دارد و لازم است برنامههای آموزشی مستمر در این زمینه تولید و پخش شود. همچنین حوزههای علمیه و سازمان تبلیغات اسلامی میتوانند با بهرهگیری از آموزههای دینی مرتبط با حفظ طبیعت و منابع خدادادی، نقش مؤثری در ارتقای فرهنگ محیط زیست ایفا کنند.
وی با تأکید بر نقش تشکلهای مردمنهاد اظهار کرد: این تشکلها میتوانند با اجرای برنامههای عمومی و قابل فهم برای همه اقشار جامعه، در افزایش آگاهی و حساسیت مردم نسبت به مسائل زیستمحیطی نقش مهمی داشته باشند.
خانی با بیان اینکه فرهنگسازی فرآیندی زمانبر است، افزود: نهادینه شدن فرهنگ در هر جامعه مستلزم تکرار، آموزش و آگاهیبخشی مستمر است و باید از امروز برای فرهنگسازی عمیق و ریشهای در حوزه محیط زیست برنامهریزی کرد تا حفاظت از محیط زیست به یک رفتار عمومی تبدیل شود.
وی با اشاره به اقدامات انجام شده توسط ادارهکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت: اجرای طرح پرچمداری محیط زیست و آموزش محیط زیستی نیروهای مسلح در استان به عنوان پایلوت کشوری، برگزاری دورههای آموزشی مشاغل سازگار با محیط زیست از جمله پخلبافی، پرورش قارچ، حولهبافی و ساخت عروسکهای سنتی در ۹ روستای حاشیه تالاب برای بانوان، خرید تجهیزات مورد نیاز این دورهها و حمایت از ایجاد معیشت پایدار از جمله اقدامات انجام شده است.
انتهای پیام