صاحب‌خبر -

به گزارش اقتصادنیوز، در جهانی که رمزارزها قرار بود نماد آزادی مالی و فرصت برابر باشند، روایت تازه‌ای از دل بازار بیرون آمده است؛ روایتی که در آن برند سیاسی و خانوادگی ترامپ به یک موتور عظیم جذب سرمایه تبدیل شده، اما ریسک واقعی تقریباً به صفر نزدیک شده است.

بر اساس بررسی گسترده رویترز از داده‌های بلاکچین، اسناد شرکتی و گفت‌وگو با فعالان بازار، مجموعه‌ای از پروژه‌های کریپتویی مرتبط با خانواده ترامپ به الگویی تکرارشونده رسیده‌اند: سودهای کلان برای بنیان‌گذاران، و زیان‌های سنگین برای خریداران خرد.

با به‌خطر انداختن اندک سرمایه شخصی خود، رئیس‌جمهور ایالات متحده و پسرانش دست‌کم ۲.۳ میلیارد دلار به ثروت خانوادگی خود از محل اصلی‌ترین پروژه‌های رمزارزی‌شان افزوده‌اند، در حالی‌که سرمایه‌گذارانی که جذب آن‌ها شده‌اند، طبق بررسی خبرگزاری Reuters، مجموعاً ۲.۳ میلیارد دلار زیان کرده‌اند.

ژانویه ۲۰۲۵ بود؛ تب رمزارزها در اوج قرار داشت و Donald J. Trump در حال آماده شدن برای بازگشت به کاخ سفید بود. در همین زمان، الرگداوی به او درباره یک پیام آنلاین از سوی رئیس‌جمهور منتخب آمریکا گفت که در آن از راه‌اندازی رمزارز خود با عبارت «GET YOUR $TRUMP NOW» تبلیغ شده بود. او به یاد می‌آورد که با خود فکر کرده بود: «خدای من، این فوق‌العاده است.»

اگر ترامپ پشت این پروژه باشد، الرگداوی فکر کرده بود که «حتماً یک سرمایه‌گذاری معتبر است».

این مهندس پروژه نرم‌افزار ۲۹ ساله در سانتا باربارای کالیفرنیا، ۲۰۰۰ دلار از پس‌انداز خود را وارد میم‌کوین $TRUMP کرد؛ توکنی کاملاً سفته‌بازانه که ارزش آن معمولاً تحت تأثیر هیجانات شبکه‌های اجتماعی تعیین می‌شود. او تصور می‌کرد تنها باید صبر کند تا قیمت افزایش یابد.

اما نتیجه برعکس شد. تا پایان ماه مه، ارزش دارایی او در $TRUMP به کمتر از ۱۲۰ دلار سقوط کرد. در همین حال، خانواده ترامپ صدها میلیون دلار از فروش این توکن‌ها به دست آوردند، در حالی‌که سرمایه اولیه اندکی یا تقریباً هیچ سرمایه شخصی در پروژه نگذاشته بودند.

میم‌کوین $TRUMP یکی از چهار پروژه رمزارزی خانواده ترامپ است که به سود کلان برای ترامپ‌ها و زیان سنگین برای خریدارانی مانند الرگداوی تبدیل شده است. اگرچه این پروژه‌ها از نظر اندازه و ساختار متفاوت‌اند، اما همگی از یک الگوی مشترک پیروی می‌کنند: خانواده ترامپ در ابتدا ریسک مالی اندکی می‌پذیرد، اعضای خانواده ـ به‌ویژه پسران بزرگ رئیس‌جمهور، اریک ترامپ و دونالد ترامپ جونیور ـ پروژه را تبلیغ و پررنگ می‌کنند، سرمایه‌گذاران با موج ورود مواجه می‌شوند و در نهایت با سقوط قیمت دارایی‌های رمزارزی مرتبط با ترامپ، زیان سنگینی متحمل می‌شوند.

بررسی رویترز نشان می‌دهد خانواده ترامپ از این الگو استفاده کرده‌اند تا از زمان بازگشت ترامپ به ریاست‌جمهوری، دست‌کم ۲.۳ میلیارد دلار سود از سرمایه‌گذاران به دست آورند. در سوی دیگر این سود کلان برای خانواده اول آمریکا، بیش از یک میلیون سرمایه‌گذار قرار دارند که مجموع زیان خالص آن‌ها تا پایان آوریل به ۲.۳ میلیارد دلار رسیده است، طبق تحلیل رویترز. این سرمایه‌گذاران شامل خریداران خرد رمزارز، خریداران سهام مرتبط با رمزارز و همچنین افرادی هستند که به‌طور غیرمستقیم از طریق صندوق‌هایی مانند ETFها در معرض رمزارزهای مرتبط با ترامپ قرار داشته‌اند. این رقم زیان، شامل زیان‌های دفتری (تحقق‌نیافته) دارایی‌های فروخته‌نشده نیز می‌شود.

تحلیل رویترز از سودهای رمزارزی ترامپ و زیان سرمایه‌گذاران بر پایه بررسی موارد زیر انجام شده است: سوابق بلاکچین ـ که در واقع نوعی پایگاه داده از تراکنش‌های رمزارزی است ـ هزاران صفحه از اسناد و اظهارنامه‌های شرکتی، افشاگری‌های آنلاین شرکت‌های مرتبط با ترامپ، اظهارات عمومی ترامپ و مدیران پروژه‌های او، و همچنین مصاحبه با مدیران صنعت رمزارز. این یافته‌ها توسط بیش از دوازده کارشناس حسابداری و رمزارز بررسی شده و همگی ارزیابی کرده‌اند که برآوردهای رویترز و تحلیل زیربنایی آن درباره کسب‌وکارهای ترامپ، معقول و قابل اتکا است.

چهار کسب‌وکاری که در این تحلیل بررسی شده‌اند شامل «World Liberty Financial» است؛ مهم‌ترین پروژه رمزارزی خانواده ترامپ. این پروژه بیش از ۱.۴ میلیارد دلار برای خانواده از محل فروش توکن‌های حکمرانی درآمد ایجاد کرده است، بر اساس وعده‌ای مداوم برای «ساخت و دموکراتیک‌سازی یک سیستم مالی جدید به نفع میلیون‌ها نفر»، همان‌طور که در یکی از پست‌های اولیه در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده بود. این توکن‌ها که به دارندگان حق رأی در برخی تصمیم‌های حاکمیتی می‌دهند، به‌شدت سقوط کرده‌اند.

برادران ترامپ همچنین از دو شرکت بورسی یاد کرده‌اند؛ American Bitcoin و ALT5 Sigma (که تا ماه آوریل با نام ALT5 Sigma شناخته می‌شد) به‌عنوان راهی آسان برای دسترسی غیرمستقیم به رمزارز از طریق خرید سهام. با این حال، قیمت سهام این شرکت‌ها نیز به‌شدت سقوط کرده است. در کنار آن، توکن $TRUMP قرار دارد که عملکرد ضعیف آن نمونه‌ای کلاسیک از میم‌کوین‌هاست؛ دارایی‌هایی که ارزش آن‌ها به میزان محبوبیت ترندهای اینترنتی یا افراد مشهور مرتبط با آن‌ها وابسته است.

رویترز پیش‌تر نیز صدها میلیون دلار درآمد حاصل از رمزارز را برای خانواده ترامپ مستندسازی کرده بود. اما این گزارش نخستین موردی است که نشان می‌دهد خانواده ترامپ نه‌تنها به شکلی بی‌سابقه ـ در مقایسه با هر رئیس‌جمهور فعلی آمریکا و خانواده‌اش ـ ثروت‌اندوزی کرده‌اند، بلکه این کار را از طریق معاملاتی انجام داده‌اند که برای خودشان تقریباً بدون ریسک نزولی بوده، در حالی که برای سرمایه‌گذاران خرد به زیان‌های سنگین منجر شده است.

از زمان انتخابات نوامبر ۲۰۲۴، رئیس‌جمهور و خانواده‌اش سهم بسیار بزرگی از بازار فروش توکن‌های رمزارزی را تصاحب کرده‌اند. طبق تحلیل داده‌های صنعت توسط رویترز، دو مورد از چهار پروژه ترامپ از نظر ارزش فروش، مجموعاً بیشتر از هر پروژه رمزارزی دیگری به جز یکی، توکن فروخته‌اند. همچنین از زمان انتخابات ۲۰۲۴، خانواده ترامپ در مجموع بیشترین سود رمزارزی را نسبت به هر شرکت بورسی در ایالات متحده ایجاد کرده‌اند، بر اساس داده‌های شرکتی و اطلاعات صنعت.

سخنگوی کاخ سفید، Anna Kelly، به‌طور مستقیم درباره یافته‌های رویترز و تجربه سرمایه‌گذارانی که در محصولات رمزارزی ترامپ پول از دست داده‌اند اظهار نظر نکرد. او در یک بیانیه ایمیلی گفت: «تمام اقدامات رئیس‌جمهور ترامپ و دولت او در راستای بهترین منافع مردم آمریکا انجام می‌شود.»

اریک ترامپ و دونالد ترامپ جویور نیز به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

«پشیمانی، خشم و شرمندگی»

از میان ۲۷ سرمایه‌گذار فردی که برای این گزارش مصاحبه شده‌اند، به‌جز سه نفر، همگی گفته‌اند که از سابقه ورشکستگی‌های Donald J. Trump، عدم پرداخت به پیمانکاران و شکست در کسب‌وکارها آگاه بودند. با این حال، اکثر آن‌ها گفته‌اند که تصور می‌کردند موقعیت او در بالاترین سطح قدرت سیاسی آمریکا و آنچه آن‌ها مهارت تجاری او می‌دانستند، بازدهی سودآور برای سرمایه‌گذاری‌شان تضمین می‌کند.

بسیاری اذعان کرده‌اند که بررسی دقیق یا هیچ بررسی لازم (due diligence) انجام نداده‌اند. برخی گفته‌اند هنوز امیدوارند ترامپ شرایط را اصلاح کند. برخی دیگر نیز از «پشیمانی، خشم و شرمندگی» سخن گفته‌اند.

این سرمایه‌گذاران طیف گسترده‌ای را شامل می‌شوند: از یک مهندس نرم‌افزار در مینه‌سوتا که گفته ۶۰ هزار دلار از پس‌اندازش را از دست داده، تا مدیر یک هتل در ویتنام که معادل چند سال درآمدش زیان کرده است. همچنین شامل مالک یک کسب‌وکار واردات و صادرات در تگزاس، یک مدیر حوزه مهمان‌داری در واشنگتن دی‌سی، و یک بازنشسته در نیویورک نیز می‌شود.

الرگداوی گفته است اکنون برایش روشن شده که «دیگر هیچ امیدی باقی نمانده» برای سرمایه‌گذاری‌اش در میم‌کوین $TRUMP. او گفته اکنون فکر می‌کند «این فقط یک طرح پامپ و دامپ بوده است»؛ یعنی حالتی که فروشندگان یک دارایی ابتدا با تبلیغ، قیمت آن را بالا می‌برند و سپس پیش از سقوط، آن را با سود می‌فروشند.

با این حال، او گفته خود را در مقایسه با دیگر خریداران $TRUMP خوش‌شانس می‌داند؛ کسانی که در گروه‌های گفت‌وگوی آنلاین از زیان‌های بسیار سنگین‌تری شکایت می‌کنند، در حالی که ارزش این میم‌کوین از اوج ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون ۹۷ درصد سقوط کرده است.

الرگداوی یکی از تنها هفت سرمایه‌گذار خرد در حوزه رمزارزهای مرتبط با ترامپ بود که با افشای هویت خود برای این گزارش موافقت کرد. سایر افراد به‌دلایل مختلف درخواست ناشناس ماندن داشتند؛ از جمله نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی و ترس از افشای هویت (doxxing) یا اقدامات تلافی‌جویانه، از جمله از سوی رئیس‌جمهور و حامیان او.

«مت»، یک مکانیک ۴۵ ساله در ایالت ایندیانا، گفت که در سپتامبر گذشته، با هدف جبران زیان‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌اش، ۴۰ هزار دلار ـ معادل ۳۰ درصد از پرتفوی رمزارز و سهام خود در آن زمان ـ را در سهام ALT5 Sigma سرمایه‌گذاری کرده است. او گفت: «وقتی یک سهم به نوعی حمایت ریاست‌جمهوری دارد ـ حداقل از طرف پسرانش ـ فکر می‌کنی باید رشد کند.»

به گفته او، ارزش سهامش از زمان خرید تاکنون ۷۹ درصد کاهش یافته و حدود ۳۲٬۷۰۰ دلار زیان داده است. او با این حال همچنان سهم‌هایش را نگه داشته، چون معتقد است این سهم کمتر از ارزش واقعی قیمت‌گذاری شده است. او گفت: «خودم را بازنده می‌دانم، اما هنوز تسلیم نشده‌ام.»

او گفت خانواده ترامپ را مقصر نمی‌داند و معتقد است دموکرات‌ها و سرمایه‌گذاران ضدترامپ در حال گرفتن موقعیت فروش استقراضی (short position) هستند؛ یعنی شرط‌بندی روی کاهش قیمت دارایی در پروژه‌های رمزارزی این خانواده.

او گفت: «این بخش تاریک ماجراست. می‌دانم همه این جهانی‌گراها دچار TDS هستند و فقط می‌خواهند روی آن شورت بگیرند.» او از اصطلاح «Trump Derangement Syndrome» استفاده کرد؛ عبارتی که حامیان ترامپ برای توصیف واکنش‌های به‌زعم آن‌ها غیرمنطقی منفی نسبت به رئیس‌جمهور به کار می‌برند. او درخواست کرد نام خانوادگی‌اش منتشر نشود تا از واکنش‌های سیاسی در فضای آنلاین و جامعه محل زندگی‌اش در امان بماند.

یک تاجر ۴۵ ساله اهل تگزاس نیز گفت که ۵۰۰۰ دلار در American Bitcoin سرمایه‌گذاری کرده بود و دلیل خریدش این بود که «فقط حس می‌کردم ترامپ از تجارت سر در می‌آورد.»

او گفت سهام را با میانگین قیمت ۴.۱۹ دلار در پاییز گذشته خریده و در دسامبر همه آن را حدود ۳.۵۰ دلار فروخته و در مجموع حدود ۸۰۰ دلار زیان کرده است.

او افزود که رئیس‌جمهور را مسئول این زیان نمی‌داند: «الان کل بازار رمزارز پایین است، بنابراین نمی‌توان همه چیز را مستقیماً به ترامپ نسبت داد.» او همچنین گفت انتظار دارد بازار رمزارز دوباره رشد کند و اخیراً دوباره شروع به خرید سهام American Bitcoin کرده، این‌بار با قیمت ۱.۱۳ دلار.

فقط پنج نفر از سرمایه‌گذاران اعلام کردند که سود کرده‌اند. چهار نفر از آن‌ها توکن‌های World Liberty Financial را در مراحل اولیه فروش با قیمت‌های بسیار ناچیز خریداری کرده بودند و سپس زمانی که ۲۰ درصد از توکن‌هایشان قابل معامله در صرافی‌های رمزارزی شد، بخش قابل فروش را سریعاً فروختند. با این حال، آن‌ها به‌صورت فرضی همچنان روی ۸۰ درصد باقی‌مانده دارایی خود در سود قرار دارند، اما تا سال ۲۰۳۰، زمانی که توکن‌های World Liberty به‌طور کامل آزاد (unlock) شوند، امکان نقد کردن آن را نخواهند داشت. نفر پنجم نیز از طریق معاملات روزانه (day trading) روی میم‌کوین سود کسب کرده است.

John Paul Rollert، که حوزه پژوهشی‌اش در مدرسه کسب‌وکار بوث دانشگاه شیکاگو شامل تاریخ سرمایه‌داری و اخلاق رهبری کسب‌وکار است، گفته است سرمایه‌گذاران خرد باید پیش از ورود به این پروژه‌ها از خود می‌پرسیدند آیا خانواده ترامپ حتی در صورت شکست پروژه‌های رمزارزی نیز همچنان درآمد کسب می‌کنند یا نه. او گفته است اگر پاسخ مثبت باشد، «شما اکنون به چیزی نزدیک می‌شوید که شبیه یک کلاهبرداری به نظر می‌رسد.»

او افزوده است که World Liberty Financial در ریز متن (fine print) پایین وب‌سایت خود و سایر بخش‌ها افشا کرده است که خانواده ترامپ بخش عمده درآمد حاصل از فروش توکن‌ها را دریافت می‌کند. همچنین در مواد بازاریابی این پروژه تأکید شده که توکن‌ها «سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شوند» و خریداران نباید انتظار سود داشته باشند. وب‌سایت میم‌کوین $TRUMP نیز هشدارهای مشابهی را شامل می‌شود.

به‌طور کلی‌تر، نهادهای نظارتی مالی ایالات متحده سال‌هاست به سرمایه‌گذاران، چه بزرگ و چه خرد، هشدار داده‌اند که بازار رمزارز بسیار پرنوسان و مستعد کلاهبرداری است. هرچند این هشدارها از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید کاهش یافته، اما نهادهای مالی در بسیاری از کشورهای دیگر همچنان همین پیام را تکرار می‌کنند.

«این موضوع به خودشان مربوط است»

سرمایه‌گذار شناخته‌شده Wilbur Ross، که در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ وزیر بازرگانی آمریکا بود، گفته است که همانند سایر سیاستمداران آمریکایی و خانواده‌هایشان، خانواده ترامپ حق دارد درآمد کسب کند. او گفته است در مورد سرمایه‌گذاران خرد: «اگر مردم چیزی کاملاً سفته‌بازانه می‌خرند، باید آگاه باشند که ریسک وجود دارد.»

او افزوده است: «اگر آن‌ها تصمیم بگیرند همچنان نگه دارند و امیدوار باشند قیمت بالاتر برود، این دیگر به خودشان مربوط است.» راس گفته است در هیچ‌یک از پروژه‌های رمزارزی ترامپ سرمایه‌گذاری نکرده است.

سرمایه‌گذاران در حالی پول خود را وارد پروژه‌های خانواده ترامپ کردند که بازار گسترده رمزارز در وضعیت صعودی قرار داشت؛ رشدی که با این تصور تقویت شده بود که یک دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ می‌تواند ورود این دارایی نوظهور به نظام مالی سنتی را تسریع کند.

پس از ورود به کاخ سفید، ترامپ مجموعه‌ای از سیاست‌ها و ابتکارات را به اجرا گذاشت که از نگاه فعالان صنعت، به نفع این بخش تلقی می‌شد؛ از جمله تدوین مقررات فدرال برای استیبل‌کوین‌ها و کاهش نظارت و پیگرد این صنعت توسط وزارت دادگستری آمریکا و کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC).

هشت کارشناس اخلاق در دولت که توسط خبرگزاری Reuters مصاحبه شده‌اند، گفته‌اند که ثروتمند شدن خانواده ترامپ از صنعتی که دولت رئیس‌جمهور آن را تنظیم و قانون‌گذاری می‌کند ـ و خود رئیس‌جمهور نیز از آن حمایت کرده است ـ نوعی تضاد منافع محسوب می‌شود که در تاریخ معاصر آمریکا بی‌سابقه است. با این حال، آن‌ها تأکید کرده‌اند که اگرچه این فاصله گرفتن از هنجارهای تثبیت‌شده غیراخلاقی و بی‌سابقه است، اما از نظر حقوقی قانونی محسوب می‌شود، به شرط آن‌که خانواده ترامپ در ازای منافع مالی، دسترسی به رئیس‌جمهور یا امتیازات نظارتی ارائه یا دریافت نکرده باشد.

در بیانیه‌ای، سخنگوی کاخ سفید، Anna Kelly، گفته است: «نه رئیس‌جمهور و نه خانواده او هرگز در تضاد منافع دخیل نبوده‌اند ـ و هرگز نیز نخواهند بود. رئیس‌جمهور ترامپ با افتخار، ایالات متحده را از طریق اقدامات اجرایی به پایتخت رمزارز جهان تبدیل کرده است.»

«قراردادهای لایسنسینگ (حق امتیاز) بهترین نوع قراردادها هستند چون هیچ ریسکی ندارند. این قراردادها بهترند چون شما هیچ سرمایه‌ای وارد نمی‌کنید.»  Donald J. Trump، ۲۰۱۶

David Wachsman، سخنگوی شرکت World Liberty Financial، در پاسخ ایمیلی به درخواست اظهارنظر رویترز گفته است: «World Liberty Financial یک شرکت خصوصی فناوری مالی آمریکایی است، نه یک سازمان سیاسی، و صادقانه غیرآمریکایی است اگر گفته شود یک شرکت خصوصی در ایالات متحده نباید فعالیت تجاری انجام دهد.»

خانواده ترامپ در مجموع حدود ۲.۳ میلیارد دلار از پروژه‌های رمزارزی خود به دست آورده‌اند؛ آن هم از طریق یک مدل کسب‌وکار آزموده‌شده که Donald J. Trump پیش‌تر در حوزه املاک نیز به کار گرفته بود: واگذاری استفاده از نام خانوادگی به یک پروژه، به جای سرمایه‌گذاری مستقیم پول شخصی.

ترامپ در سال ۲۰۱۶ به رویترز گفته بود:

«قراردادهای لایسنسینگ بهترین نوع قراردادها هستند چون هیچ ریسکی ندارند. قراردادهای لایسنسینگ بهترند چون شما هیچ سرمایه‌ای وارد نمی‌کنید.»

ماشین پول‌سازی رمزارزی

در طول یک سال و نیم گذشته، رئیس‌جمهور و پسرانش، اریک و دونالد جونیور، این رویکرد را به‌شدت تقویت کرده‌اند و با بهره‌گیری از نفوذ گسترده رسانه‌ای خود، کسب‌وکارهای رمزارزی خانواده را به یک «ماشین پول‌سازی رمزارزی جهانی» تبدیل کرده‌اند.

مهم‌ترین بخش این ماشین، شرکت World Liberty Financial است. در اکتبر ۲۰۲۴، این پروژه که از جمله بنیان‌گذاران آن ترامپ‌ها و چند شریک قدیمی آن‌ها هستند، فروش توکن‌های رمزارزی را آغاز کرد و دو پسر ترامپ به‌عنوان چهره‌های اصلی تبلیغاتی آن نقش‌آفرینی کردند. آن‌ها برای تقویت پیام این پروژه که هدف آن «دموکراتیک‌کردن امور مالی» اعلام شده بود، به نقاط مختلف جهان سفر کردند؛ پیامی که بر اساس آن، افراد می‌توانند از سیستم بانکی سنتی که آن را محدودکننده و ناعادلانه توصیف می‌کردند، عبور کنند.

این پروژه تبلیغات خود را متوجه سرمایه‌گذاران بالقوه، چه خرد و چه بزرگ، از جمله سرمایه‌گذاران معتبر آمریکایی کرد—یعنی افرادی که طبق مقررات ایالات متحده شرایط مشخصی از نظر درآمد و دارایی خالص دارند. هر توکن به قیمت ۱.۵ سنت فروخته می‌شد و خریداران تنها حقوق محدودی برای رأی‌دادن در برخی تصمیم‌های کلیدی پلتفرم داشتند، اما هیچ سهمی از سود به آن‌ها تعلق نمی‌گرفت.

درست پیش از آغاز فروش توکن‌ها، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی X از میلیون‌ها دنبال‌کننده خود خواست این توکن را خریداری کنند و نوشت:

«@WorldLibertyFi در حال برنامه‌ریزی است تا به آمریکا کمک کند به پایتخت رمزارزی جهان تبدیل شود! فهرست افراد واجد شرایط به‌طور رسمی باز شده است—این فرصت شماست تا بخشی از این لحظه تاریخی باشید.»

بسیاری از سرمایه‌گذاران اولیه تصور می‌کردند پس از آغاز معامله توکن‌ها در صرافی‌های رمزارزی، سود قابل توجهی کسب خواهند کرد. اما World Liberty به آن‌ها اجازه نداد بیش از ۲۰ درصد دارایی خود را بفروشند؛ اقدامی که شرکت اعلام کرد برای تضمین «مشارکت گسترده در اکوسیستم و رشد پایدار هم‌زمان با ورود تدریجی توکن‌ها به چرخه بازار» انجام شده است.

سپس در ماه آوریل سال جاری، این شرکت پیشنهادی ارائه کرد که بعداً توسط بزرگ‌ترین دارندگان توکن‌های World Liberty تأیید شد؛ بر اساس این طرح، دارندگان توکن‌ها تا سال ۲۰۳۰—پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ—امکان آزادسازی کامل دارایی‌های خود را نخواهند داشت. World Liberty اعلام کرد این اقدام برای تضمین مشارکت بلندمدت در پروژه و ایجاد تعادل در عرضه بازار توکن‌ها ضروری است.

این دوره قفل‌شدن (Lockup) بسیاری از سرمایه‌گذاران را دچار ناامیدی و خشم کرده است—نه به‌دلیل زیان‌ها، بلکه به این خاطر که نتوانسته‌اند سودهای رو به کاهش خود را، هم‌زمان با افت قیمت توکن، برداشت کنند.

یکی از این سرمایه‌گذاران، یک متخصص بازاریابی دیجیتال در اروپا است که در ژانویه ۲۰۲۵، مبلغ ۴۵ هزار دلار برای خرید ۳ میلیون توکن هزینه کرد. او زمانی که معاملات این توکن در صرافی‌ها در سپتامبر گذشته آغاز شد، ۲۰ درصد از دارایی خود را فروخت و ۸۳ هزار دلار سود به دست آورد. با این حال، اگر امکان فروش باقی‌مانده ۲.۴ میلیون توکن خود را داشت، می‌توانست حدود ۱۴۴ هزار دلار دیگر نیز کسب کند، اما چنین امکانی ندارد.

او گفت قفل شدن توکن‌ها «کاملاً یک فریب» است که هدف آن استخراج حداکثری پول از سرمایه‌گذاران پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ است. به گفته او، شرکت World Liberty به «اعلان رسمی اختلاف» و شکایات حقوقی او درباره این محدودیت‌ها پاسخی نداده و او در حال بررسی گزینه‌های حقوقی است. او افزود: «جامعه سرمایه‌گذاران در این موضوع کاملاً نادیده گرفته شده است.»

این سرمایه‌گذار اروپایی به دلیل نگرانی از آزار و فشارهای آنلاین، مسدود شدن دارایی‌هایش در World Liberty یا حتی محروم شدن از ورود به ایالات متحده، خواست نامش فاش نشود. او گفت: «می‌ترسم از سوی رئیس‌جمهور ایالات متحده هدف قرار بگیرم.» و افزود: «حامیان MAGA بارها نشان داده‌اند که در دفاع از رهبر محبوبشان تا چه حد می‌توانند بی‌وقفه و سرسخت باشند.»

در پاسخ به پرسش درباره تجربه سرمایه‌گذاران World Liberty، «دیوید واکسمن»، سخنگوی این شرکت، در ایمیلی اعلام کرد: «تیم World Liberty همواره به‌طور فعال با جامعه خود در ارتباط بوده است. ما به ارزش اکوسیستم خود اطمینان داریم و همواره دیدگاهی بلندمدت داشته‌ایم.» او افزود که بنیان‌گذاران، شرکا و سایر افراد داخلی شرکت تحت یک رژیم قفل‌گذاری (Lockup) سخت‌گیرانه‌تر برای دارایی‌های شخصی خود قرار دارند، در مقایسه با محدودیت‌هایی که برای عموم سرمایه‌گذاران اعمال شده است.

با این حال، افراد داخلی از جمله خانواده ترامپ، در تمام این مدت سهمی از صدها میلیون دلار توکن فروخته‌شده به سرمایه‌گذاران دریافت کرده‌اند.

«جاستین سان»، میلیاردر رمزارزی مقیم هنگ‌کنگ و یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران شناخته‌شده در توکن‌های World Liberty، در ماه آوریل این شرکت را در دادگاه فدرال آمریکا به طرح اتهام «اخاذی» متهم کرد. او مدعی شد شرکت او را برای سرمایه‌گذاری در یک استیبل‌کوین—توکنی جداگانه—تحت فشار قرار داده و سپس پس از امتناع او، دارایی‌هایش را مسدود کرده است.

در اوایل ماه مه، World Liberty نیز در مقابل، از سان در دادگاه ایالتی فلوریدا به اتهام افترا شکایت کرد و مدعی شد او یک «کمپین تخریب عمومی» علیه شرکت به راه انداخته است. همچنین ادعا کرد که او بخشی از توکن‌های خود را به‌طور نادرست به یک صرافی رمزارزی منتقل کرده و به‌طور جداگانه در چارچوب یک کمپین هماهنگ برای فشار بر قیمت بازار، هم‌زمان با آغاز معاملات عمومی، موقعیت‌های فروش استقراضی (Short Position) اتخاذ کرده است.

با وجود این نارضایتی‌ها، سرمایه‌گذاران اولیه World Liberty—که هر توکن را به قیمت ۱.۵ یا ۵ سنت خریداری کرده بودند—در وضعیت بهتری نسبت به بسیاری از کسانی قرار دارند که از طریق صرافی‌های رمزارزی وارد شده‌اند. زمانی که معاملات در اول سپتامبر آغاز شد، قیمت توکن از ۳۱ سنت به ۴۶ سنت جهش کرد، اما سپس وارد یک روند نزولی طولانی شد و در پایان آوریل به حدود ۶ سنت رسید؛ کاهشی معادل ۸۷ درصد.

برای ترامپ‌ها، پروژه World Liberty عملاً چیزی جز سود خالص نبوده است. بر اساس دوازده مصاحبه، همچنین اسناد نظارتی و اظهارات عمومی، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد خانواده ترامپ از سرمایه شخصی خود برای ایجاد این پروژه استفاده کرده‌اند. حتی در صورت وجود چنین سرمایه‌گذاری‌ای، مشاوران صنعت رمزارز و پژوهشگران گفته‌اند این پروژه می‌توانست با هزینه‌ای کمتر از یک میلیون دلار راه‌اندازی شود؛ رقمی که شامل هزینه‌هایی مانند توسعه کد و خدمات حقوقی است.

در همین حال، رئیس‌جمهور حق استفاده از نام و تصویر خود را به این شرکت واگذار کرده است؛ توافقی که بر اساس آن ۷۵ درصد از فروش توکن‌ها به نهادی به نام DT Marks DEFI LLC منتقل می‌شود. این شرکت ۷۰ درصد متعلق به «Donald J. Trump Revocable Trust» است—صندوقی که سرمایه‌گذاری‌های دونالد ترامپ را مدیریت می‌کند و تحت نظارت فرزندان او قرار دارد—و ۳۰ درصد دیگر آن متعلق به سایر اعضای خانواده ترامپ است.

بر اساس محاسبات رویترز، تاکنون World Liberty بیش از ۱.۶ میلیارد دلار به خانواده ترامپ منتقل کرده است؛ از این رقم، بیش از ۱.۴ میلیارد دلار از محل فروش توکن‌های حاکمیتی (Governance Tokens) و حدود ۲۳۰ میلیون دلار از سایر پروژه‌ها حاصل شده است.

در همین حال، مجموع زیان سرمایه‌گذاران—چه کسانی که توکن‌ها را مستقیماً از World Liberty خریداری کرده‌اند و چه آن‌هایی که از طریق صرافی‌های رمزارزی وارد شده‌اند—به ۶۷۴ میلیون دلار رسیده است؛ بر اساس برآوردهای رویترز که با اتکا به قیمت‌های اولیه فروش و قیمت‌های بازار آزاد تا تاریخ ۳۰ آوریل انجام شده است.

«واکسمن»، سخنگوی World Liberty، گفت توکن‌های حاکمیتی «یک ابزار سرمایه‌گذاری نیستند». او همچنین تأکید کرد که این‌که رویترز در محاسبه سود و زیان توکن‌های World Liberty «مرز میان زیان تحقق‌یافته و تحقق‌نیافته را مخدوش کرده»، نادرست است.

«دیگر نگاه صعودی وجود ندارد»

یکی از سرمایه‌گذاران اولیه در پروژه World Liberty، که خود از مدیران صنعت رمزارز است، گفت زمانی که در ژانویه ۲۰۲۵ وارد این سرمایه‌گذاری شد، نسبت به آن «نگاه صعودی» داشت؛ دلیل اصلی او حمایت‌های خانواده ترامپ و وعده‌های دولت ترامپ برای بازطراحی چارچوب‌های نظارتی به نفع صنعت رمزارز بود.

او بیش از ۱۴۰ هزار دلار در توکن‌های World Liberty با قیمت پیش‌فروش ۱.۵ سنت برای هر توکن سرمایه‌گذاری کرد. وی توانست در ماه سپتامبر، ۲۰ درصد از دارایی خود را با سودی معادل صدها هزار دلار بفروشد. با این حال، بخش باقی‌مانده دارایی‌های او همچنان قفل است. اگر امکان فروش آن‌ها را در شرایط فعلی داشت، ارزش آن‌ها نزدیک به نیم میلیون دلار می‌بود.

اما نگاه او به خانواده ترامپ و محصولات رمزارزی آن‌ها تغییر کرده است. او گفت: «این صرفاً راهی برای ثروتمند کردن ترامپ‌هاست، نه اینکه به کاربران کمک کند درباره رمزارز یاد بگیرند یا به آن دسترسی پیدا کنند.» او به دلیل نگرانی از تلافی‌جویی شرکت، رئیس‌جمهور و حامیانش، خواست نامش فاش نشود. به همان دلیل، از رویترز خواست جزئیات دقیق خریدهایش منتشر نشود، هرچند آدرس کیف پول رمزارزی خود را در اختیار خبرنگاران قرار داد که توسط رویترز بررسی شده است.

عملکرد این توکن‌ها اما از شدت تبلیغات پرشور برادران ترامپ درباره World Liberty به‌عنوان یک نیروی انقلابی در حوزه مالی نکاست. در ماه فوریه، آن‌ها یک نشست اختصاصی با عنوان World Liberty Forum در باشگاه مار-ا-لاگو (Mar-a-Lago) متعلق به رئیس‌جمهور در فلوریدا برگزار کردند. در سخنرانی اصلی این رویداد، «زک فولکمن»، مدیر ارشد عملیاتی World Liberty، در جمعی از مدیران وال‌استریت، سرمایه‌گذاران برجسته جهانی و برخی نهادهای نظارتی بازارهای مالی آمریکا گفت: «در تاریخ مالی شاید هرگز شرکتی مانند این وجود نداشته است.»

با وجود وعده‌های این شرکت برای متحول‌کردن نظام مالی، بیش از یک سال و نیم پس از آغاز فعالیت، وب‌سایت World Liberty عمدتاً به بستری برای دسترسی به ابزارهای مالی رمزارزی ساخته‌شده توسط شرکت‌های دیگر تبدیل شده است.

«واکسمن»، سخنگوی شرکت، این توصیف را رد کرد و گفت شرکت «در تحقق مأموریت خود همچنان موفق بوده است». او به استیبل‌کوین USD1 اشاره کرد که توسط World Liberty راه‌اندازی شده و ارزش بازار آن بیش از ۴.۵ میلیارد دلار است، همچنین به درخواست در حال بررسی این شرکت برای دریافت مجوز بانک در آمریکا و نیز ابزارها و خدمات شخص ثالثی که از طریق وب‌سایت ارائه می‌شود. او افزود: «ما به آنچه تاکنون به دست آورده‌ایم افتخار می‌کنیم، اما این فقط آغاز مسیر برای World Liberty و جامعه ماست.»

یک میم‌کوین مثل هر میم‌کوین دیگر

در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵، سه روز پیش از مراسم تحلیف دوم خود، دونالد ترامپ پیامی را در شبکه اجتماعی منتشر کرد که دوست الگرعاوی نیز آن را دیده بود—پیامی که در آن از مردم خواسته می‌شد توکن رمزارزی $TRUMP را خریداری کنند؛ یک طرح کاملاً سودمحور و جدا از پروژه World Liberty.

روز بعد، اریک ترامپ در شبکه X برای ۶ میلیون دنبال‌کننده خود نوشت که این توکن «داغ‌ترین میم دیجیتال روی زمین» است. یک روز بعد از آن، دونالد جونیور نیز پیام اریک را بازنشر کرد؛ در حالی که قیمت این کوین به بالاترین سطح تاریخی خود یعنی ۷۵.۳۵ دلار رسیده بود.

اما سپس این میم‌کوین سقوطی ۸۰ درصدی را تجربه کرد، هم‌زمان با آنکه سرمایه‌گذاران اولیه شروع به برداشت سود کردند.

عملکرد این توکن از نظر رفتاری کاملاً مشابه سایر میم‌کوین‌ها بوده است. مطالعات دانشگاهی بر روی ده‌ها هزار عرضه نشان داده‌اند که این دارایی‌های دیجیتال معمولاً بلافاصله پس از ورود به بازار با جهش قیمت مواجه می‌شوند—اغلب به کمک تبلیغات ورزشکاران، سلبریتی‌ها یا اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی—اما سپس دچار سقوط می‌شوند. پژوهشگران این نوع توکن‌ها را بیشتر شبیه محصولات قمار توصیف می‌کنند تا سرمایه‌گذاری، و تأکید دارند که اکثر خریداران در نهایت متضرر می‌شوند.

برای خانواده ترامپ، این پروژه تقریباً هیچ ریسک مالی نداشت. وب‌سایت $TRUMP اعلام کرده است که دونالد ترامپ حق استفاده از نام و تصویر خود را برای این کوین واگذار کرده است. رویترز نتوانست مشخص کند که آیا او خود نیز پولی در این پروژه سرمایه‌گذاری کرده یا خیر. با این حال، اگر چنین هزینه‌ای هم وجود داشته باشد، بر اساس برآورد پژوهشگران حوزه رمزارز و مشاوران صنعت کریپتو، راه‌اندازی این پروژه احتمالاً کمتر از یک میلیون دلار—و شاید بسیار کمتر—هزینه داشته است؛ شامل توسعه، بازاریابی و هزینه‌های حقوقی.

تا امروز، این میم‌کوین حدود ۶۱۶ میلیون دلار برای خانواده ترامپ درآمد ایجاد کرده است، در حالی که خریداران بیش از ۷۰۰ میلیون دلار زیان دیده‌اند، بر اساس برآوردهای رویترز.

نه وب‌سایت این میم‌کوین و نه کسب‌وکار خانوادگی ترامپ‌ها که با نام Trump Organization شناخته می‌شود، به درخواست‌های اظهار نظر پاسخی نداده‌اند.

توکن‌ها از طریق بازار سهام

در ماه اوت سال گذشته، شرکت World Liberty Financial با یک شرکت کوچک و زیان‌دهِ فهرست‌شده در بورس نزدک به نام ALT5 Sigma وارد همکاری شد و توافقی امضا کرد که بر اساس آن ALT5 Sigma مبلغ ۷۵۰ میلیون دلار از طریق فروش سهام جدید جذب کرد و ۷۱۷ میلیون دلار از این مبلغ را برای خرید توکن‌های World Liberty اختصاص داد.

صبح روز بعد از نهایی شدن این معامله، اریک ترامپ و دونالد ترامپ جونیور در مراسم زنگ آغاز معاملات در بازار نزدک نیویورک حضور یافتند. اریک ترامپ در همان ماه در گفت‌وگو با شبکه Fox Business گفت این اقدام راهی برای «وارد کردن رمزارز به بازار مالی سنتی» است. دونالد ترامپ جونیور نیز در پستی در شبکه‌های اجتماعی در ۱۲ اوت، این معامله را «یک تحول واقعی» توصیف کرد.

در یک گزارش تحلیلی در ماه سپتامبر، شرکت سرمایه‌گذاری Kingswood Capital به مشتریان خود اعلام کرد که برای ALT5 Sigma، «ورود به کسب‌وکار با ترامپ و شرکا» یک مزیت روشن برای سهام شرکت است؛ زیرا باعث افزایش دیده‌شدن و جلب توجه سرمایه‌گذاران می‌شود. با این حال، این شرکت در ماه نوامبر اعلام کرد که به دلیل «تغییر در تمرکز پوشش صنعت»، تحلیل سهام ALT5 Sigma را متوقف می‌کند. Kingswood به درخواست‌های رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداد.

قیمت سهام ALT5 Sigma به‌زودی روند نزولی پیدا کرد و از اوج بالای ۹ دلار در اوت ۲۰۲۵ به ۷۵ سنت در آوریل ۲۰۲۶ رسید؛ یعنی زیانی حدود ۶۷۵ میلیون دلار برای سرمایه‌گذاران. این سقوط هم‌زمان با کاهش قیمت توکن World Liberty و همچنین افت کلی علاقه سرمایه‌گذاران به شرکت‌های موسوم به «خزانه‌داری دارایی دیجیتال» مانند ALT5 Sigma رخ داد.

با این حال، خانواده ترامپ همچنان در موقعیت سودآور قرار گرفتند. از ۷۱۷ میلیون دلاری که ALT5 Sigma برای خرید توکن‌های World Liberty هزینه کرد، بیش از ۵۰۰ میلیون دلار به خانواده ترامپ رسید؛ بر اساس ساختار تقسیم درآمد آن‌ها با World Liberty.

دو استاد مالی که رویترز با آن‌ها مصاحبه کرده است، با بررسی فهرست سهامداران اصلی در اسناد نظارتی و اظهارات عمومی، هیچ نشانه‌ای از سرمایه‌گذاری شخصی برادران ترامپ در ALT5 Sigma مشاهده نکردند. حتی اگر آن‌ها سهامی نیز در اختیار داشته باشند، ارزش مجموع آن کمتر از آستانه ۴۰ میلیون دلار برای افشای دارایی‌ها بوده است.

یکی از بازنشستگان نیویورکی گفت که پس از شنیدن گزارش‌های تلویزیونی درباره ارتباط این شرکت با ترامپ، ۶۰ هزار دلار از پس‌انداز بازنشستگی خود را در سهام ALT5 Sigma با قیمت ۷ دلار برای هر سهم سرمایه‌گذاری کرد. ارزش سرمایه‌گذاری او تا پایان ماه مه به حدود ۵۳۰۰ دلار کاهش یافت؛ یعنی افتی بیش از ۹۰ درصد. او به دلیل احساس شرم خواست نامش فاش نشود و گفت: «من فریب خوردم و شرمنده شدم.»

در ماه آوریل، ALT5 Sigma اعلام کرد نام خود را به AI Financial Corp. تغییر داده است؛ بخشی از حرکت به سمت «یک پلتفرم مالی گسترده‌تر». سخنگوی شرکت در ایمیلی به رویترز اعلام کرد که AI Financial همچنان توکن‌های World Liberty را در اختیار دارد و «با اطمینان کامل» به استیبل‌کوین این پروژه اعتقاد دارد.

بهره‌برداری از موج بیت‌کوین

یک ماه پس از معامله ALT5 Sigma، خانواده ترامپ بار دیگر به بازار نزدک بازگشتند؛ این‌بار با پروژه رمزارزی دیگری به نام American Bitcoin.

بر اساس این معامله پیچیده، شرکت زیرساخت انرژی Hut 8 بخش زیان‌ده استخراج بیت‌کوین خود را با شرکت American Data Centers—یک شرکت کوچک تحت حمایت برادران ترامپ—ادغام کرد. در این ساختار، Hut 8 در ازای تجهیزات استخراج رمزارز، ۸۰ درصد از سهام شرکت ادغام‌شده را که نام آن به American Bitcoin تغییر یافت، دریافت کرد. همچنین Hut 8 تعهدات خرید تجهیزات اضافی به ارزش ۳۲۰ میلیون دلار را نیز به این شرکت جدید منتقل کرد. برادران ترامپ و سهام‌داران American Data Centers در مجموع ۲۰ درصد باقی‌مانده را در اختیار گرفتند.

سپس American Bitcoin از طریق یک ادغام سهام‌محور با شرکت کوچک و زیان‌ده Gryphon Digital Mining موفق شد به‌طور غیرمستقیم وارد بورس نزدک شود. ترامپ‌ها شروع به تبلیغ سهام American Bitcoin کردند و تأکید داشتند که این شرکت می‌تواند با استخراج و خرید هوشمندانه، بیت‌کوین را با هزینه پایین انباشت کند. در بیانیه روز ورود شرکت به بازار بورس، دونالد ترامپ جونیور گفت: «با ورود به نزدک، این مأموریت را به سطح جهانی ارتقا می‌دهیم.»

دونالد ترامپ جونیور، اینجا در کنفرانس رمزنگاری TOKEN2049 در سنگاپور در اکتبر گذشته، به سراسر جهان سفر کرد تا فروش توکن‌های World Liberty را تبلیغ کند.

در آن زمان، بازار بیت‌کوین بسیار داغ بود؛ به‌طوری‌که قیمت آن در دو سال گذشته بیش از چهار برابر شده و به رکورد نزدیک ۱۲۶ هزار دلار رسیده بود. اریک ترامپ که به‌عنوان مدیر ارشد استراتژی این شرکت فعالیت می‌کند، در یک سمپوزیوم رمزارزی در وایومینگ خود را «حداکثرگرا یا Bitcoin Maxi» معرفی کرد و پیش‌بینی کرد این ارز دیجیتال به‌طور «توقف‌ناپذیر» تا یک میلیون دلار رشد خواهد کرد.

او همچنین در سپتامبر گذشته در یک پادکست ویدیویی در نیویورک پست گفت: «به لطف شرکت‌هایی مانند American Bitcoin، برای نخستین بار هر کسی که بتواند سهام بخرد—یا حتی در یک برنامه بازنشستگی 401(k) سرمایه‌گذاری کند—می‌تواند با مبلغی کوچک در دارایی‌ای سرمایه‌گذاری کند که طی سال‌ها رشد کاملاً انفجاری داشته است.» او در مصاحبه‌ها و ارائه‌های تحلیلی همواره تأکید داشت که این شرکت می‌تواند بیت‌کوین را با نصف قیمت بازار استخراج کند.

اما در واقع، پس از احتساب استهلاک و سایر هزینه‌ها، American Bitcoin در سال ۲۰۲۵ زیان‌ده بود و این زیان ادامه یافت، در حالی که قیمت بیت‌کوین نیز سقوط کرد—حدود ۵۰ درصد از اوج خود تا حدود ۶۰ هزار دلار در فوریه. قیمت سهام شرکت نیز از ۱۱ دلار در زمان عرضه در سپتامبر به حدود ۴.۲۰ دلار تا پایان نوامبر سقوط کرد. این روند در ماه بعد با آزاد شدن محدودیت فروش برای سرمایه‌گذاران اولیه مرتبط با ترامپ که سهام خود را با تخفیف خریده بودند، ۵۰ درصد دیگر کاهش یافت. در پایان آوریل، سهام شرکت در سطح ۱.۱۵ دلار بسته شد.

سخنگوی شرکت، «گوتیه لِمی‌زه-یانگ»، گفت: «American Bitcoin خود را متعهد به استانداردهای سخت‌گیرانه می‌داند. از روز نخست، ما یک چارچوب حکمرانی شفاف با نقش‌ها، مسئولیت‌ها و شرایط تجاری مشخص ایجاد کرده‌ایم.»

با وجود این افت قیمت، خانواده ترامپ همچنان در وضعیت سودده قرار داشتند. بر اساس اسناد ثبت‌شده، اریک ترامپ ۹ درصد از سهام American Bitcoin را در اختیار دارد. کارشناسانی که ترازنامه شرکت را بررسی کرده‌اند، هیچ نشانه‌ای از سرمایه‌گذاری مالی شخصی او در این پروژه نیافته‌اند. سهام اریک—که امکان فروش آن برای او محدود شده است—تا پایان آوریل بیش از ۷۰ میلیون دلار ارزش داشت. میزان سهام دونالد ترامپ جونیور اعلام نشده است. علاوه بر این، شرکت Hut 8 اندکی پس از شکل‌گیری American Bitcoin اقدام به خرید توکن‌های World Liberty کرد که در مجموع ۱۹ میلیون دلار به خانواده ترامپ منتقل کرد.

در مقابل، سرمایه‌گذاران خارجی در سهام American Bitcoin بیش از ۲۰۰ میلیون دلار زیان کرده‌اند.

∎​