شناسهٔ خبر: 78519550 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

چالش‌های محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری؛ بحران پسماند و تهدید آتش‌سوزی

شهرکرد - ایرنا - پسماند، گردو غبار، آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی، پیامدهای زیست‌محیطی فعالیت معادن و ضرورت حفاظت از تالاب‌ها و حیات وحش، مهمترین چالش‌های محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری به شمار می‌رود؛ مواردی که مدیریت آن‌ها نیازمند توسعه زیرساخت‌های زیست‌محیطی، تامین اعتبارات و مشارکت جدی مردم و دستگاه‌های اجرایی است.

صاحب‌خبر -

به گزارش ایرنا، چهارمحال و بختیاری به واسطه برخوردار از تالاب‌های بین‌المللی، جنگل‌های بلوط، مناطق حفاظت‌شده و تنوع ارزشمند گونه‌های گیاهی و جانوری از استان‌های دارای ظرفیت‌های کم‌نظیر زیست محیطی در کشور به شمار می‌رود.

با این حال چالش‌هایی همچون مدیریت پسماند، تداوم خشکسالی، شکل‌گیری کانون‌های گرد و غبار، خطر آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع و پیامدهای فعالیت‌های معدنی، حفاظت از این سرمایه‌های طبیعی را با دشواری‌هایی روبرو کرده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری مدیریت پسماند را مهمترین چالش زیست‌محیطی استان عنوان کرد و از برنامه‌های در دست اجرا برای توسعه زیرساخت‌های بازیافت، حفاظت از تالاب‌ها و حیات وحش، مقابله با آتش سوزی‌ها، کنترل کانون‌های گرد و غبار و ارتقای شاخص‌های زیست محیطی استان سخن گفت.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

پسماند؛ چالش ریشه‌ای محیط زیست استان

محسن کریمی با اشاره به وضعیت مدیریت پسماند در استان گفت: بزرگ‌ترین چالش کنونی محیط‌زیست استان، نبود مدیریت اصولی پسماند و دفن نامناسب آن است؛ مساله‌ای که نه‌تنها در چهارمحال و بختیاری و کشور، بلکه در بسیاری از نقاط جهان نیز به‌درستی حل نشده است.

وی با تاکید بر ریشه فرهنگی این مساله افزود: مدیریت پسماند موضوعی فرهنگی است و تا زمانی که تولیدکنندگان پسماند شامل خانوارها، صنایع، واحدهای خدماتی و معدنی، تفکیک را از مبدأ جدی نگیرند، مدیریت پسماند به شکل اصولی امکان‌پذیر نخواهد بود.

تفکیک از مبدأ؛ نقطه آغاز مدیریت اصولی

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: زیرساخت اصلی مدیریت پسماند، تفکیک از مبدأ است. اگر این اقدام به‌درستی انجام شود، پسماند به یک سرمایه اقتصادی تبدیل خواهد شد؛ همان «طلای کثیف» که می‌تواند از هدررفت منابع جلوگیری کرد و به حفظ محیط زیست کمک کند.

وی ادامه داد: در استان، طرح‌های جامع و تفصیلی مدیریت پسماند برای شهرستان‌های شهرکرد، بروجن، بن و سامان در کارگروه استانی تصویب شده و در سایر شهرستان‌ها نیز در حال بررسی و تصویب است.

کریمی با اشاره به برنامه‌های اجرایی گفت: در طرح‌های جامع، نخستین گام پس از تأمین اعتبار، اجرای تفکیک از مبدأ توسط تولیدکنندگان پسماند است. سپس انتقال و در نهایت مدیریت نهایی پسماند در کارخانه‌های کمپوست، بازیافت و سایر روش‌های نوین انجام می‌شود.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

به گفته وی، شهرداری شهرکرد با پیگیری‌های انجام‌شده در حال احداث کارخانه کمپوست و بازیافت است و بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، این پروژه تا سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری خواهد رسید.

کریمی همچنین از تخصیص چهار هزار و ۸۵۰ میلیارد ریال تسهیلات از صندوق ملی محیط‌زیست برای تکمیل این پروژه خبر داد و افزود: تاکنون هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال از این اعتبار نهایی شده و پیگیری برای تخصیص باقی آن ادامه دارد.

وی با اشاره به وضعیت سایر شهرستان‌ها اظهار کرد: در سه شهرستان جنوبی استان شامل لردگان، فلارد و خانمیرزا، مجوز تأسیس کارخانه کمپوست و بازیافت صادر شده و سرمایه‌گذار در حال دریافت تسهیلات است.

در شهرستان‌های کیار، اردل، کوهرنگ و فارسان نیز طرح جامع در دست بررسی است و قرار است در کارگروه مدیریت پسماند استان تصویب شود.

برای شهرستان کیار نیز احداث کارخانه بازیافت و استفاده از روش پیرولیز برای تبدیل پسماندهای پلاستیکی به هیدروکربن‌های سبک و سنگین در دستور کار قرار دارد.

برنامه‌ریزی برای چهار کارخانه اصلی در استان

کریمی با اشاره به مدل سرمایه‌گذاری در استان گفت: بر اساس ارزیابی‌ها، چهار مجموعه اصلی برای مدیریت پسماند در استان شکل می‌گیرد؛ شامل شهرداری شهرکرد برای چهار شهرستان، یک سرمایه‌گذار برای شهرستان بروجن، یک سرمایه‌گذار برای سه شهرستان جنوبی و یک سرمایه‌گذار دیگر برای چهار شهرستان غربی استان است.

وی تاکید کرد: اگر ظرفیت کارخانه‌های پسماند کمتر از ۱۰۰ تن در روز باشد، توجیه اقتصادی نخواهد داشت و احتمال شکست طرح‌ها وجود دارد.

نقش کلیدی مردم در موفقیت طرح‌ها

مدیرکل محیط‌زیست استان مهم‌ترین عامل موفقیت طرح‌های پسماند را مشارکت مردم دانست و گفت: تفکیک از مبدأ می‌تواند تا ۸۰ درصد فرآیند مدیریت پسماند را حل کند.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

وی با بیان اینکه پسماند خشک قابلیت بازیافت و بازگشت به چرخه اقتصادی دارد و پسماند تَر نیز می‌تواند به کود کمپوست تبدیل شود افزود : در صورت اجرای کامل طرح‌ها، چهارمحال و بختیاری می‌تواند در زمره استان‌های پیشرو کشور در مدیریت پسماند قرار گیرد.

دفن پسماند؛ پیامدهای زیست‌محیطی جدی

کریمی با انتقاد از دفن غیراصولی پسماند گفت: دفن پسماندهای تفکیک‌نشده منجر به تولید شیرآبه، آلودگی آب‌های زیرزمینی، تخریب خاک، انتشار بیماری و حتی آتش‌سوزی می‌شود و در واقع یک «بمب آلاینده» در محیط زیست ایجاد می‌کند.

وی تأکید کرد: محیط زیست با دفن پسماند مخالف است، اما به دلیل نبود زیرساخت، این روش همچنان اجرا می‌شود. در سال ۱۴۰۳ در استان ۱۶۸ شهردار و دهیار به دلیل تخلفات مرتبط با پسماند به مراجع قضایی معرفی شدند.

کریمی در بخش دیگری از سخنان خود به مدیریت پسماندهای صنعتی، ویژه و پزشکی اشاره کرد و گفت: همه پسماندهای صنعتی باید در سامانه جامع محیط‌زیست ثبت شوند و واحدهای متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهند شد.

وی افزود: بانک اطلاعاتی پسماند پزشکی استان نیز در حال تکمیل است و دانشگاه علوم پزشکی موظف شده ظرف یک ماه این اطلاعات را جمع‌آوری کند.همچنین دستگاه‌های مرتبط مانند صمت و جهاد کشاورزی باید اطلاعات پسماند صنعتی و کشاورزی را تکمیل کنند.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اظهار داشت: روزانه حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ تن پسماند خانگی در استان تولید می‌شود و با تکمیل بانک‌های اطلاعاتی و اجرای طرح‌های جامع، امکان مدیریت اصولی و هدفمند این حجم از پسماند فراهم می‌شود.

وی تأکید کرد: همه پسماندهای پزشکی و عفونی در مراکز مجاز بی‌خطرسازی شده و سپس به شهرداری‌ها تحویل داده می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص پسماند حاشیه زاینده‌رود گفت: در حاشیه زاینده‌رود طی سال گذشته تاکنون ۸۸ مورد پاکسازی انجام شده است، اما پاک‌سازی‌های مقطعی از سوی مردم و تشکل‌ها به‌تنهایی راه‌حل نهایی نیست و باید فرهنگ مدیریت پسماند و تفکیک از مبدأ به‌صورت اصولی نهادینه شود.

آمادگی محیط‌زیست برای مقابله با آتش‌سوزی‌های احتمالی

در کنار چالش پسماند، حفاظت از عرصه‌های طبیعی و مقابله با آتش‌سوزی‌های احتمالی نیز از مهمترین دغدغه‌های محیط‌زیست استان در ماه‌های گرم سال به شمار می‌رود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به شرایط طبیعی استان گفت: وجود جنگل‌های متراکم بلوط، مراتع گسترده و زیرآشکوب‌های جنگلی در کنار بارش‌های مناسب سال جاری موجب رشد مطلوب پوشش گیاهی شده است، اما با ورود به فصل خشک، این شرایط می‌تواند به یک تهدید جدی و زمینه‌ساز آتش‌سوزی تبدیل شود.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

وی افزود: در همین راستا از ابتدای خردادماه، مدیریت چرای دام در مراتع با هدف کنترل فشار بر پوشش گیاهی و کمک به پیشگیری از حریق به‌صورت مدیریت‌شده در حال انجام است.

استقرار نیروهای آتش‌بان و تقویت تجهیزات

به گفته وی، از سال گذشته تاکنون حدود ۲۰ آتش‌بان مجهز در مناطق حفاظت‌شده و تالاب‌ها مستقر شده‌اند تا در کنار یگان حفاظت محیط زیست، مأموریت پشتیبانی در عملیات اطفای حریق را بر عهده داشته باشند.

وی ادامه داد: همچنین ناوگان عملیاتی محیط زیست استان نوسازی شده و ۱۳ دستگاه خودروی جدید شامل ۱۰ خودروی عملیاتی صحرایی و سه خودروی سواری به مجموعه اضافه شده است که بخشی از آن‌ها توسط اداره‌کل و بخشی از طریق خرید و تأمین تجهیزات عملیاتی تهیه شده‌اند.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان با اشاره به اقدامات زیرساختی گفت: سه ایستگاه اطفای حریق در استان راه‌اندازی و تجهیز شده که از این میان، دو ایستگاه در تالاب گندمان و منطقه هلن در هفته محیط‌زیست به بهره‌برداری می‌رسد و ایستگاه سبزکوه نیز در حال تکمیل و تجهیز است.

وی خاطرنشان کرد: بیشترین آمار آتش‌سوزی‌ها در سال‌های اخیر مربوط به مناطق جنگلی هلن و سبزکوه و همچنین تالاب گندمان است و تلاش شده متناسب با هر منطقه، تجهیزات و نیروهای پشتیبان مستقر شوند.

وی با تأکید بر مشارکت مردمی در حفاظت از منابع طبیعی گفت: آموزش جوامع محلی و استفاده از ظرفیت همیاران طبیعت در حوزه‌هایی مانند پیشگیری از آتش‌سوزی، مقابله با شکار غیرمجاز و کنترل بیماری‌های حیات‌وحش در دستور کار قرار دارد و برای این افراد کارت همیار صادر می‌شود.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان با اشاره به سختی دسترسی به مناطق مرتفع و سخت‌گذر(صعب‌العبور) گفت: با وجود منابع آبی در استان، بیشتر آتش‌سوزی‌ها در ارتفاعات رخ می‌دهد و همین موضوع عملیات اطفا را دشوار می‌کند.

وی افزود: در سال گذشته در پنج مورد حریق از ظرفیت بالگردهای هلال‌احمر و دستگاه‌های نظامی استفاده شد که هزینه‌بر و محدود بود. به همین دلیل نیاز به استقرار بالگرد چندمنظوره اطفای حریق، امداد و نجات و جابه‌جایی نیرو در استان به‌طور جدی احساس می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری گفت: با وجود پیگیری‌های انجام‌شده و طرح موضوع در سفر رییس سازمان محیط زیست و همچنین سازمان برنامه و بودجه، تاکنون بالگرد اطفای حریق در استان مستقر نشده است.

وی افزود: بر اساس اعلام مسوولان ملی، چهارمحال و بختیاری به عنوان استان معین برای استقرار بالگرد اطفای حریق معرفی شده و استاندار نیز پیگیری‌های لازم را انجام داده است، اما این موضوع همچنان در مرحله پیگیری و تأمین اعتبار قرار دارد.

تالاب گندمان؛ از زیرساخت‌های آبرسانی تا تقویت حفاظت

تالاب‌های گندمان و چغاخور به‌عنوان مهمترین زیست‌بوم‌های آبی استان، بخش دیگری از گفت وگوی مدیرکل محیط زیست چهارمحال و بختیاری را به خود اختصاص دادند.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت تالاب بین‌المللی گندمان گفت: این تالاب یکی از ۲۷ تالاب بین‌المللی کشور است و در کنار تالاب چغاخور، از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های آبی استان به شمار می‌رود که مدیریت آن با استفاده از ظرفیت اعتبارات ملی و بین‌المللی در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: در ضلع جنوبی تالاب گندمان، پاسگاه محیط‌بانی این تالاب در سال‌های گذشته احداث شده و برای تأمین آب شرب آن، یک حلقه چاه در دامنه کوه کلار با اعتباری حدود ۵۰۰ میلیون تومان حفر شده که از آبدهی مناسبی برخوردار است.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

تقویت برق پایدار و پایش تالاب

مدیرکل محیط‌زیست استان با اشاره به زیرساخت‌های انرژی گفت: بخشی از برق تالاب گندمان از طریق نیروگاه خورشیدی تأمین می‌شود، اما تجربه نشان داده در برخی شرایط، استفاده از برق پایدار ضروری است.

وی ادامه داد: در مجموع ۱۵ پاسگاه محیط‌بانی استان به سامانه‌های خورشیدی به‌روز تجهیز شده‌اند که برای این بخش حدود ۱.۵ میلیارد تومان هزینه شده است. همچنین سال گذشته حدود پنج میلیارد تومان از محل مسوولیت‌های اجتماعی برای تأمین برق پایدار تالاب گندمان، تجهیزات پایش آنلاین، چاه آب و تقویت پاسگاه هزینه شد.

به گفته وی، تالاب گندمان و چغاخور در فهرست تالاب‌های بین‌المللی قرار دارند و علاوه بر آن، محدوده‌هایی مانند دامنه کوه کلار، قزل‌گون و مناطق شکارممنوع گندمان نیز به‌عنوان زیستگاه‌های مهم حیات‌وحش تحت حفاظت قرار گرفته‌اند.

کریمی با اشاره به وضعیت پایش تالاب‌های استان افزود: تالاب‌های گندمان و چغاخور به سیستم دوربین‌های پایش آنلاین مجهز شده‌اند، اما سایر تالاب‌ها به دلیل محدودیت زیرساختی، دسترسی به برق و تجهیزات هنوز به این سامانه متصل نشده‌اند و این موضوع در برنامه‌های توسعه‌ای استان قرار دارد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری درباره تالاب سولقان نیز توضیح داد: انتقال آب پایدار به این تالاب موضوعی بسیار مهم است؛ در سال‌های گذشته با تلاش تشکل‌ها بخشی از آب به‌صورت پمپاژ تأمین شده، اما این تالاب نیازمند تعریف یک برنامه جامع مدیریت منابع و مصارف است تا حقابه آن به‌طور مستمر رعایت شود.

وی افزود: با توجه به فصلی بودن این تالاب و تبخیر بالا، در سال‌های گذشته در فصل تابستان خشک می‌شد و در صورت تامین منبع آبی پایدار می‌توان از خشکی آن جلوگیری کرد.

مخالفت با قطع درختان در پروژه پُل بروجن

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان در ادامه به موضوع احداث پل در بروجن اشاره کرد و گفت: در جلسات متعدد با حضور رییس سازمان حفاظت محیط زیست، مخالفت صریح با اجرای طرح در صورت منجر شدن به قطع درختان کهنسال اعلام شده است.

وی افزود: تاکید ما این است که ابتدا ضرورت اجرای پروژه در شورای شهر و شهرداری بررسی شود و در صورت تأیید، باید با اصلاح طرح و استفاده از روش‌های مهندسی، از قطع درختان جلوگیری شود.

به گفته وی، تصاویر منتشرشده در فضای مجازی مربوط به سال‌های گذشته بود و ارتباطی با وضعیت فعلی ندارد.

حیات وحش؛ نشانه‌های بهبود در زیستگاه

وضعیت حیات وحش و برنامه‌های حفاظتی نیز از دیگر محورهای این گفت وگو بود؛ موضوعی که به گفته مسوولان محیطزیست استان در سال‌های اخیر روندی امیدوارکننده داشته است.

مدیرکل محیط‌زیست استان با اشاره به شرایط حیات وحش گفت: وضعیت جمعیت حیات وحش در استان مطلوب است و پدیده‌هایی مانند دوقلوزایی، سه‌قلوزایی و حتی چهارقلوزایی در بز وحشی در مناطق مختلف استان مشاهده شده که از نظر زیستی بسیار نادر است.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

وی افزود: این شرایط حاصل امنیت زیستگاه‌ها، وجود منابع غذایی مناسب، آب کافی و کاهش تنش در زیستگاه‌هاست و گونه‌هایی مانند پلنگ، خرس و سایر جانداران ارزشمند در استان زیست می‌کنند.

زیستگاه‌های مهم و چالش‌های حفاظتی

وی با اشاره به مناطق تحت حفاظت استان گفت: زیستگاه‌هایی مانند تنگه صیاد، سبزکوه، هلن، قیصری و زردکوه از مهم‌ترین مناطق حفاظت‌شده استان هستند که وضعیت جمعیتی گونه‌ها در آن‌ها متناسب با شرایط حفاظت متفاوت است.

کریمی افزود: مهم‌ترین هدف، جلوگیری از شکار غیرمجاز و کنترل بیماری‌های حیات وحش است؛ چرا که ورود دام‌های اهلی و عشایر به برخی مناطق می‌تواند زمینه‌ساز شیوع بیماری و تلفات گسترده شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت مناطق حفاظت‌شده استان گفت: در مناطقی همچون سبزکوه، هلن، خداآفرین،تنگ صیاد و شیدا، عرصه‌های جنگلی و مرتعی ارزشمندی وجود دارد که از تنوع بالای حیات‌وحش برخوردارند و با مشارکت مردم و مسوولان، تلاش می‌شود این تنوع زیستی روزبه‌روز ارتقا یابد.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

کریمی در ادامه به احکام قضایی صادرشده در حوزه شکار و صید اشاره کرد و گفت: در یکی از پرونده‌ها برای متخلفان شکار و صید احکام سنگینی از جمله ۴۰ سال، ۲۱ سال، ۱۷ سال و یک سال حبس صادر شده است.

وی با بیان اینکه درگیری‌ها و تخلفات در حوزه شکار غیرمجاز همچنان در استان وجود دارد افزود: در برخی موارد حتی درگیری‌های مسلحانه و تهدید علیه محیط‌بانان رخ می‌دهد، اما یگان حفاظت با تمام توان در حال کنترل وضعیت و مقابله با متخلفان است.

کنترل بیماری‌ها و همکاری جوامع محلی

مدیرکل محیط‌زیست استان ادامه داد: با فعالیت قرارگاه زیستی استان، ورود دام‌ها به مناطق حساس کنترل شده و در صورت مشاهده دام آلوده، اقدامات قرنطینه‌ای انجام می‌شود. همچنین آبشخورها به‌صورت مستمر ضدعفونی می‌شوند.

وی تأکید کرد: همکاری عشایر و دامداران در واکسیناسیون دام و رعایت اصول بهداشتی نقش مهمی در پیشگیری از بحران‌های زیستی دارد.

گرد و غبار؛ میراث خشکسالی و برداشت بی‌رویه آب

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری در ادامه به موضوع آلودگی هوا و کانون‌های گرد وغبار پرداخت؛ پدیده‌ای که در سال‌های اخیر برخی دشت‌های استان را تحت تاثیر قرار داده است.

کریمی گفت: تداوم خشکسالی‌ها و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آب در سال‌های اخیر موجب شکل‌گیری کانون‌های خیزش گرد و غبار در برخی دشت‌های استان شده است.

وی افزود: دشت‌های خانمیرزا، بروجن، فرادنبه، سفیددشت و شهرکرد از جمله کانون‌های خیزش گرد و غبار در چهارمحال و بختیاری به شمار می‌روند؛ هرچند بارش‌های مناسب سال آبی جاری موجب بهبود پوشش گیاهی در این مناطق شده است، اما خشکسالی‌های متوالی و برداشت‌های بی‌رویه آب طی سال‌های گذشته زمینه تبدیل این دشت‌ها به کانون‌های گرد و غبار را فراهم کرده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت پایش کیفیت هوا در استان اظهار داشت: سه ایستگاه سنجش آلودگی هوا در شهرهای شهرکرد، بروجن و لردگان فعال است و بخش عمده آلودگی هوای استان منشأ برون‌استانی و حتی برون‌مرزی دارد.

وی تصریح کرد: بخشی از گرد و غبار از کشورهای منطقه به ویژه عراق و برخی کانون‌های شرقی وارد کشور می‌شود و بخش دیگر نیز ناشی از کانون‌های داخلی است که در اثر خشکسالی، وزش باد، تغییر کاربری‌های غیراصولی، چرای بی‌رویه و فعالیت برخی صنایع آلاینده ایجاد می‌شود.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

وی افزود: در برخورد با صنایع آلاینده سخت‌گیری‌های لازم انجام می‌شود و در سال‌های اخیر با پیگیری‌های صورت گرفته، وضعیت تعدادی از واحدهای کاشی و سرامیک استان مدیریت و کنترل شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری گفت: از ابتدای بهار ۱۴۰۵ تا ۲۰ خردادماه، در ایستگاه شهرکرد ۳۲ روز پاک، ۴۶ روز قابل قبول، سه روز ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز ناسالم برای همه گروه‌ها ثبت شده است.

وی ادامه داد: در همین مدت در ایستگاه بروجن ۲۶ روز پاک، ۵۳ روز قابل قبول و سه روز ناسالم برای گروه‌های حساس ثبت شد و روز ناسالم برای همه گروه‌ها گزارش نشده است. همچنین به دلیل بروز مشکلات فنی در ایستگاه لردگان، بخشی از اطلاعات این ایستگاه در دسترس نیست.

کریمی تاکید کرد: چهارمحال و بختیاری در مقایسه با بسیاری از استان‌های کشور از هوای پاک‌تری برخوردار است، اما ورود سامانه‌های گرد و غبار فرامرزی، پدیده‌ای است که بخش وسیعی از کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

توسعه پوشش گیاهی، تامین حقابه‌های زیست‌محیطی و مدیریت برداشت از منابع آب می‌تواند نقش مهمی در کنترل کانون‌های داخلی گرد و غبار داشته باشد.

معادن و سنگ‌شکن‌ها از عوامل موثر در آلودگی و تخریب محیط زیست

فعالیت‌های معدنی و آثار زیست‌محیطی آن‌ها از دیگر موضوعات مطرح شده در این گفت وگو بود؛ بخشی که به گفته کارشناسان نیازمند موازنه میان توسعه و حفاظت از طبیعت است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت معادن و سنگ‌شکن‌ها در استان گفت: سازمان حفاظت محیط زیست در صدور مجوز، جانمایی و استقرار معادن نقش مستقیمی ندارد و براساس قانون معادن، در مراحل اولیه استعلامی از این سازمان اخذ نمی‌شود.

وی افزود: تنها در مناطق تحت مدیریت سازمان محیط زیست امکان اظهارنظر درباره فعالیت‌های معدنی وجود دارد و این موضوع از چالش‌های جدی حوزه محیط زیست به شمار می‌رود.

وی اظهار داشت: پیگیری‌های متعددی برای اصلاح این روند انجام شده و سازمان حفاظت محیط زیست در تلاش است تا با جلب موافقت مجلس شورای اسلامی، به جمع دستگاه‌های موثر در فرآیند جانمایی و استقرار معادن اضافه شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری گفت: در مناطقی همچون تنگ خراجی، پردنجان، خروجی سامان و شمال شهرکرد تعداد قابل توجهی معدن و سنگ‌شکن به ویژه در حوزه سنگ لاشه فعالیت می‌کنند.

وی با بیان اینکه ظرفیت استان در حوزه معادن سنگ لاشه اشباع شده است افزود: توسعه بی‌رویه معادن علاوه بر تخریب محیط زیست، موجب آسیب به چشم‌اندازهای طبیعی، ظرفیت‌های گردشگری، افزایش گرد و غبار و ترافیک می‌شود.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: با وجود نظارت‌های مستمر، معادن و سنگ‌شکن‌ها همچنان از کانون‌های تولید گرد و غبار در استان محسوب می‌شوند و ضرورت دارد صدور مجوزهای جدید با نگاه کارشناسی و ملاحظات زیست‌محیطی بیشتری انجام شود.

کریمی همچنین با بیان اینکه وضعیت واحدهای صنعتی آلاینده به‌صورت فصلی بررسی می‌شود گفت: در سال گذشته تا پایان پاییز، ۳۰۲ واحد صنعتی آلاینده در استان شناسایی شد که این واحدها ملزم به پرداخت نیم تا۱.۵ (یک و نیم) درصد از فروش سالانه خود به امور مالیاتی هستند تا این منابع در اختیار شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و بخشداری‌ها برای اجرای اقدامات زیست‌محیطی قرار گیرد.

استقرار بیش از ۶۰ هزار پرنده در تالاب‌های استان

بهبود شرایط تالاب‌های استان در پی بارش‌های مناسب سال‌جاری، زمینه حضور گسترده پرندگان مهاجر و بومی را فراهم کرده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت تالاب‌های استان گفت: بارش‌های مناسب امسال موجب بهبود شرایط اکثر تالاب‌های استان شده و زیستگاه‌های مناسبی برای پرندگان مهاجر و بومی فراهم کرده است.

چالش‌های محیط زیست چهارمحال و بختیاری؛ از بحران پسماند تا تهدید آتش‌سوزی

وی افزود: تالاب‌های چغاخور، گندمان، سولقان و علی‌آباد میزبان بخش قابل توجهی از جمعیت پرندگان استان هستند و برآوردها نشان می‌دهد حدود ۶۰ هزار قطعه پرنده در تالاب‌های چهارمحال و بختیاری حضور دارند که حدود ۳۵ هزار قطعه از آنها در تالاب‌های چغاخور، گندمان، سولقان و علی‌آباد زیست می‌کنند.

وی ادامه داد: هرچند سال گذشته به دلیل خشکسالی بسیاری از تالاب‌های کشور خشک شدند، اما تامین حقابه تالاب‌های چغاخور و گندمان سبب شد این مناطق همچنان زیستگاه مناسبی برای پرندگان مهاجر باشند.

بررسی ایجاد پاسگاه محیط‌بانی جدید در منطقه قیصری

در ادامه برنامه‌های حفاظتی، ایجاد یک پاسگاه محیط‌بانی جدید در منطقه ارزشمند قیصری نیز در دست بررسی قرار دارد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری همچنین از بررسی ایجاد پاسگاه جدید محیط‌بانی در منطقه حفاظت‌شده قیصری خبر داد و گفت: این منطقه حدود ۱۰ هزار هکتار وسعت دارد و یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های حیات وحش استان محسوب می‌شود.

وی افزود: منطقه قیصری به دلیل تنوع زیستی بالا و جمعیت قابل توجه خرس قهوه‌ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به نوعی بهشت گمشده حیات وحش استان به شمار می‌رود.

وی اظهار داشت: برنامه‌های مدیریتی لازم برای حفاظت از این منطقه در حال اجراست و در صورت تامین امکانات و اعتبارات مورد نیاز، ایجاد یک پاسگاه محیط‌بانی جدید در منطقه قیصری در دستور کار قرار خواهد گرفت.

رویکرد جدید؛ حفاظت مشارکتی با محوریت مردم

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری در بخش پایانی این گفت‌وگو با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد در شیوه‌های حفاظتی گفت: نگاه به محیط زیست باید از یک سیستم فقط نظارتی و حاکمیتی به سمت یک نظام مشارکتی و مردم‌محور تغییر کند.

وی افزود: در رویکرد جدید سازمان حفاظت محیط زیست در دولت جدید، محوریت بر «حفاظت مشارکتی» است؛ به‌گونه‌ای که مردم، جوامع محلی، اصحاب رسانه و سایر دستگاه‌های اجرایی در کنار مجموعه محیط زیست نقش‌آفرینی کنند.

کریمی با تاکید بر اهمیت ظرفیت‌های اجتماعی و محلی تصریح کرد: حفاظت مشارکتی، آموزش و آگاهی‌رسانی عمومی و بهره‌گیری از توان جوامع محلی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت برنامه‌های حفاظتی داشته باشد و بدون همراهی مردم، تحقق اهداف محیط زیستی امکان‌پذیر نخواهد بود.

به گزارش ایرنا، ۱۵ درصد مساحت چهارمحال و بختیاری جزء مناطق چهارگانه تحت مدیریت حفاظت محیط زیست استان قرار دارد که ۹ منطقه تحت مدیریت محیط زیست استان شامل ۶ منطقه حفاظت شده، یک اثر طبیعی ملی، یک پناهگاه حیات وحش و یک پارک ملی است.

در استان چهارمحال و بختیاری ۴۳۳ گونه جانوری و یکهزار و ۳۶۰ گونه گیاهی شناسایی شده است.