محمدرضا مسجدی، دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات، در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره گسترش مصرف سیگارهای جدید و طعمدار اظهار کرد: طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته و همزمان با جدیتر شدن برنامههای مبارزه با دخانیات در کشورهای مختلف، شرکتهای دخانیاتی برای حفظ بازار و تضمین سود خود به سمت تولید فرآوردههای جدید حرکت کردند.
وی افزود: این شرکتها با استفاده از ترفندهای تبلیغاتی، محصولاتی را با عنوان کمک به ترک سیگار، کاهش وابستگی به نیکوتین یا کمخطر بودن نسبت به سیگارهای سنتی وارد بازار کردند. در همین راستا انواع ویپها، سیگارهای الکترونیکی و محصولات مشابه با تبلیغات گسترده در اختیار مصرفکنندگان قرار گرفت.
ادعاهای کمضرر بودن ویپها واقعیت ندارد
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات تصریح کرد: تمامی مطالعات و آزمایشهای معتبر در دنیا نشان دادهاند که ادعاهای مطرحشده درباره بیضرر بودن یا کمضرر بودن این محصولات واقعیت ندارد. بررسیهای آزمایشگاهی ثابت کردهاند که بسیاری از مواد سمی موجود در سیگارهای معمولی در این محصولات نیز وجود دارد و در برخی موارد حتی میزان آسیبزایی آنها بیشتر است.
مسجدی ادامه داد: برخی از عوارض ناشی از مصرف این فرآوردهها بسیار جدی است. یکی از شناختهشدهترین این عوارض، بیماری موسوم به ریه پاپکورنی است که در اثر مصرف برخی از سیگارهای الکترونیکی ایجاد میشود. در این بیماری بافت ریه دچار آسیب شدید شده و عملکرد طبیعی خود را از دست میدهد. این آسیبها در بسیاری از موارد برگشتناپذیر بوده و حتی میتواند منجر به مرگ شود.
هدف اصلی مافیای دخانیات افزایش مصرفکننده است
وی با اشاره به اهداف اقتصادی شرکتهای دخانیاتی گفت: هدف اصلی مافیای دخانیات حفظ و افزایش سود است و برای دستیابی به این هدف باید مصرفکنندگان جدید جذب شوند. به همین دلیل نوجوانان و جوانان از مهمترین گروههای هدف این صنعت محسوب میشوند.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات افزود: در سالهای اخیر دختران و زنان نیز به یکی از اهداف اصلی تبلیغات شرکتهای دخانیاتی تبدیل شدهاند، زیرا میزان مصرف دخانیات در میان زنان نسبت به مردان پایینتر بوده و این بازار ظرفیت بیشتری برای توسعه دارد.
وی تأکید کرد: آمارها نشان میدهد روند مصرف انواع دخانیات در میان جوانان کشور رو به افزایش است و مافیای دخانیات تلاش میکند هر روز بازار خود را گستردهتر کند.
قوانین وجود دارد، اما اجرای آنها با چالش مواجه است
مسجدی با اشاره به وضعیت عرضه محصولات دخانی در کشور اظهار کرد: وضعیت موجود برای همه مردم قابل مشاهده است. در سطح شهرها فروشگاههای متعددی با ظاهری کاملاً مدرن و جذاب به عرضه انواع محصولات دخانی مشغول هستند؛ در حالی که بخش قابل توجهی از این فعالیتها با قوانین موجود مغایرت دارد.
وی افزود: براساس قوانین کشور، تبلیغ مستقیم و غیرمستقیم دخانیات ممنوع است. همچنین فروش محصولات دخانی به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع بوده و عرضه برخی محصولات معطر و فریبنده نیز محدودیتهای قانونی دارد، اما در عمل شاهد تخلفات گسترده در این حوزه هستیم.
فضای مجازی به بستری برای ترویج مصرف دخانیات تبدیل شده است
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات یکی از مهمترین عوامل گسترش مصرف دخانیات را تبلیغات گسترده در فضای مجازی دانست و گفت: امروزه دسترسی به انواع سیگار، ویپ و محصولات دخانی از طریق فضای مجازی بسیار آسان شده است. در حالی که ممکن است برای تهیه بسیاری از کالاهای روزمره محدودیتهایی وجود داشته باشد، اما محصولات دخانی در کوتاهترین زمان ممکن در اختیار متقاضیان قرار میگیرد.
وی ادامه داد: علاوه بر فضای مجازی، در برخی اماکن عمومی، رستورانها و مراکز فرهنگی نیز شاهد مصرف یا تبلیغ غیرمستقیم دخانیات هستیم؛ در حالی که قوانین کشور محدودیتهای مشخصی را در این زمینه تعیین کردهاند.
نقش سینما و پلتفرمها در الگوسازی برای جوانان
مسجدی با انتقاد از نمایش گسترده مصرف دخانیات در آثار نمایشی گفت: یکی از نگرانیهای جدی ما نحوه نمایش مصرف سیگار و ویپ در فیلمها، سریالها و پلتفرمهای نمایش خانگی است. متأسفانه در بسیاری از آثار، شخصیتها در موقعیتهای مختلف از شادی و موفقیت گرفته تا غم، ناراحتی یا عصبانیت، از سیگار و سایر محصولات دخانی استفاده میکنند.
وی افزود: بازیگران، بهویژه هنرمندان محبوب و چهرههای جوان، برای نوجوانان و جوانان نقش الگو دارند و رفتار آنها میتواند بر نگرش و سبک زندگی مخاطبان تأثیر بگذارد. از این رو هنرمندان دارای مسئولیت اجتماعی هستند و باید نسبت به پیامدهای رفتاری که به مخاطبان منتقل میکنند آگاه باشند.
پیگیریهای قانونی علیه ترویج دخانیات در آثار نمایشی
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات اظهار کرد: این جمعیت در سالهای گذشته بارها موضوع نمایش مصرف دخانیات در آثار نمایشی را از طریق مراجع مختلف فرهنگی و قانونی پیگیری کرده است.
وی افزود: در این زمینه با سازمانهای فرهنگی و مسئولان مرتبط مکاتبات متعددی انجام شده و حتی در برخی موارد علیه تولیدکنندگان آثار و عوامل مرتبط شکایتهای قانونی مطرح شده است که منجر به صدور احکام محکومیت نیز شده است.
مسجدی تأکید کرد: امیدواریم این اقدامات در کاهش روند عادیسازی مصرف دخانیات در آثار نمایشی مؤثر باشد، اما این موضوع نباید رها شود و لازم است از تمامی ظرفیتهای فرهنگی، آموزشی و قانونی برای مقابله با آن استفاده شود.
مقابله با دخانیات نیازمند مطالبهگری عمومی است
وی در پایان با تأکید بر ضرورت مشارکت همه بخشهای جامعه در مبارزه با دخانیات گفت: مقابله با گسترش مصرف دخانیات تنها وظیفه یک دستگاه یا نهاد خاص نیست. حاکمیت، دستگاههای اجرایی، رسانهها، خانوادهها و خود مردم باید در این زمینه نقشآفرینی کنند.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات خاطرنشان کرد: خانوادهها باید نسبت به این موضوع حساس باشند و مطالبهگری کنند. همچنین هنرمندان و چهرههای شناختهشده باید بدانند که حق ندارند با رفتار یا نقشآفرینی خود، جوانان و نوجوانان را به سمت مصرف دخانیات و وابستگی به آن سوق دهند.
انتهای پیام/