ربات حملبار «تنب» که محصول دانشبنیان شرکت توسعه نرمافزار تنب است، با قابلیت تشخیص موانع، مسیریابی خودکار و ارائه پیشنهادهای هوشمند برای بهینهسازی فرآیندهای انبارداری، میتواند نقش مهمی در کاهش هزینهها، صرفهجویی انرژی و افزایش بهرهوری واحدهای صنعتی ایفا کند.
وحید محراب، مدیرعامل این شرکت دانشبنیان، در گفتوگو با آناتک درباره روند شکلگیری این شرکت و توسعه محصولات دانشبنیان آن اظهار کرد: «فعالیت ما از سال ۱۴۰۱ آغاز شد، اما پیشینه مجموعه به سال ۱۳۹۲ بازمیگردد؛ زمانی که در قالب یک تیم دانشجویی در دانشگاه صنعتی امیرکبیر فعالیت خود را شروع کردیم.»
از انبارهای تاریک تا ربات خودران ایرانی
وی با اشاره به دلیل توسعه این محصول گفت: «از آنجایی که دنیا به سمت انبارها و کارخانههای تاریک، کممصرف و با حداقل نیروی انسانی حرکت میکند، تصمیم گرفتیم محصولی را توسعه دهیم که بتواند هم به کاهش مصرف انرژی و هم به خودکارسازی فرآیندهای اتوماسیون در خطوط تولید و انبارها کمک کند.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان ادامه داد: «در مرحله نخست موفق شدیم این محصول را در کلاس ۶۰۰ کیلوگرمی توسعه دهیم و در سال ۱۴۰۳ به بهرهبرداری برسانیم. اکنون نیز روی نسخه دو تنی و همچنین نسخه یک تنی آن در حال کار هستیم.»
وی درباره سازوکار عملکرد این ربات اظهار کرد: «این سامانه مشابه یک خودروی خودران عمل میکند. در کارخانهها و انبارهای بزرگ، مجموعهای از این رباتها مستقر میشوند و وظایف مختلف از طریق سیستم مرکزی به آنها واگذار میشود. رباتها بهصورت مستقل مسیر خود را پیدا میکنند، بار را از محل موردنظر تحویل میگیرند و به مقصد تعیینشده منتقل میکنند.»
محراب افزود: «این رباتها بهطور مستقل محل بارگیری، مسیر حرکت و محل تحویل را تشخیص میدهند و در سطح بالاتر نیز نرمافزار مدیریت ناوگان وظیفه تقسیم مأموریتها و مدیریت عملیات را بر عهده دارد.»
ناوبری هوشمند؛ مهمترین چالش فنی پروژه
وی درباره نحوه تشخیص محیط و موانع توسط این ربات گفت: «این محصول به سنسورهای پیشرفته لیزری و دوربینهای عمقسنج مجهز است و میتواند موانع را تا فاصله ۲۰ متری تشخیص دهد. دادههای حاصل از این حسگرها در کنار اطلاعات سایر سنسورها و انکدرها پردازش و تلفیق میشوند تا فرآیند مسیریابی انجام شود.»
به گفته مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، مهمترین ویژگی این محصول نرمافزار ناوبری آن است که عملکردی مشابه خودروهای خودران دارد.
وی درباره میزان داخلیسازی این فناوری نیز اظهار کرد: «تمامی بخشهای نرمافزاری از صفر تا صد در داخل کشور توسعه یافتهاند. تمامی طراحیهای مکانیکی، الکترونیکی و مدارهای مورد نیاز نیز در داخل کشور انجام شده است. تنها برخی اقلام که امکان تأمین آنها در کشور وجود نداشته، از جمله موتورهای سروو، باتری و رایانه صنعتی، از خارج کشور تهیه شدهاند.»
محراب در پاسخ به این پرسش که دشوارترین بخش توسعه پروژه چه بوده است، گفت: «اساساً تمام بخشهای این پروژه دشوار هستند؛ زیرا این محصول در زمره فناوریهای پیشرفته روز دنیا قرار میگیرد. با این حال، بخش ناوبری خودران و توسعه نرمافزاری که بتواند یک تجهیز را بهصورت کامل و مستقل هدایت کند، بدون تردید مهمترین چالش فنی پروژه بوده است. این همان حوزهای است که امروز شرکتهای بزرگ دنیا نیز روی آن متمرکز هستند.»
وی درباره قابلیت یادگیری و بهبود عملکرد ربات در طول زمان نیز توضیح داد: «این ربات صرفاً بر اساس دستورات از پیش تعریفشده عمل نمیکند. وقتی از خودران بودن صحبت میکنیم، یعنی ربات توانایی تصمیمگیری در انتخاب مسیر را دارد و میتواند بهینهترین مسیر را بهصورت مستقل تشخیص دهد.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان ادامه داد:« در سطح بالاتر نیز نرمافزار مدیریت ناوگان، نحوه تخصیص مأموریتها و اولویتبندی وظایف را تعیین میکند. علاوه بر این، پس از مدتی فعالیت، سامانه با تحلیل دادههای انبار و الگوهای جابهجایی بار، پیشنهادهایی مبتنی بر هوش مصنوعی به کاربران ارائه میدهد تا بتوانند چیدمان انبار و مسیرهای حملونقل را بهینهتر کنند.»
وی افزود: «برای مثال، سیستم میتواند تشخیص دهد کالایی که نزدیک درب خروجی قرار گرفته، میزان جابهجایی کمتری نسبت به کالایی دارد که در نقطهای دورتر نگهداری میشود و بر همین اساس پیشنهادهایی برای اصلاح جانمایی کالاها ارائه کند.»
کاهش ۳۰ درصدی هزینه و انرژی با رباتهای خودران
محراب درباره آثار اقتصادی و عملیاتی این فناوری گفت: «بر اساس گزارشهای موجود، استفاده از این نوع رباتها میتواند بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش هزینه و ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش مصرف انرژی به همراه داشته باشد. همچنین افزایش بهرهوری در بازه ۱۵ تا ۲۵ درصد گزارش شده است. این ارقام میانگین نتایج ثبتشده در صنایع و فرآیندهای مختلف جهان هستند.»
وی در تشریح سازوکارهای ایمنی ربات اظهار کرد: «علاوه بر سیستمهای هشدار نوری و آلارمهای صوتی، سنسورهای لیزری با دقت یکدهم میلیمتر در این محصول به کار گرفته شدهاند.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان افزود: «حتی اگر فرض کنیم هشدارهای صوتی و نوری نادیده گرفته شوند و سنسورهای لیزری و دوربینها نیز به هر دلیلی از کار بیفتند، همچنان کلیدهای توقف اضطراری روی سیستم تعبیه شده است.»
وی ادامه داد: «علاوه بر آن، مکانیزمی به نام «بامپر» در جلوی بدنه ربات قرار دارد که عملکردی مشابه سپر خودرو دارد. در صورت برخورد با هر مانعی، مدار الکتریکی قطع شده و ربات بلافاصله متوقف میشود. البته احتمال وقوع چنین شرایطی کمتر از نیم درصد برآورد میشود.»
محراب در تشریح اهمیت این فناوری برای صنعت کشور اظهار کرد: «یکی از مهمترین چالشهای فعلی کشور، مصرف انرژی است. این رباتها به دلیل استفاده از موتورهای سروو، مصرف انرژی بسیار پایینی دارند و میتوانند زمینهساز شکلگیری مفهوم کارخانهها و انبارهای تاریک در کشور شوند؛ مفهومی که امروز در چین بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در پایان خاطرنشان کرد: «در کنار مسئله انرژی، افزایش بهرهوری نیز اهمیت بالایی دارد. در بسیاری از کارخانههای کشور بهرهوری پایین است و استفاده از ماشینآلات سنتی و وابستگی زیاد به نیروی انسانی از عوامل اصلی این مسئله محسوب میشود. استفاده از رباتهای خودران میتواند به بهبود این وضعیت کمک کند.»
انتهای پیام/