به گزارش خبرگزاری تسنیم از سوادکوه، مراتع غنی مازندران این روزها قرقشان برای تعلیف دام شکسته شده و جذابیت کوچ دامها این نوستالژی پر تکرار و منظم بهاره تقریبا رو به پایان است و بخش اعظمی از دامداران سنتی، دامهای خود را وارد مراتع تحت بهرهبرداری خود کردهاند، دامهایی که غریزه سنتی در آنها نهفته و فصل کوچ را به زیبایی رقم میزنند و در نقاط شهری و روستایی، صحنههایی از عبور پر طرفدار خود به نمایش میگذارند، عبوری که هر ساله انتظاری برای دیدنشان وجود دارد و برای بسیاری خاطرات گذشته را تداعی میکند.
در شهرستان کوهستانی سوادکوه که از نظر وسعت و کیفیت مراتع جزء پنج شهرستان برتر استان به شمار میآید، فصل کوچ که میشود بسیاری انتظار میکشند تا عبور دام از قشلاق به ییلاق را ببینند، عبوری که در نقاط شهری نیز توجه علاقهمندان را به خود جلب میکند و دامها به همراه گوسالههای خود و اسبهایی که بار ییلاق بر خورجین دارند و صدای زنگولهای که بر گردنشان است همگان را برای دقایقی محو عبور خود میکنند، عبوری که پس از روزهای متوالی خود را به ییلاقات غنی سوادکوه میرسانند و قُرق سبز مراتع به روی چرای دام گشوده میشود، مراتعی غنی که ثروتی طبیعی در خود نهفته دارند و در فصول مختلف سال آن را بروز میدهند و علاوه بر رَستنیها، خاکشان نیز ثروتی محسوب میشود.
به دلیل شرایط توپوگرافی سوادکوه اختلاف ارتفاع بارزی در مراتع این شهرستان دیده میشود، مراتع مشجر و انبوه از درخت که از ارتفاع 500 متری آغاز میشوند و هر چه پیش میرویم به اوج قلل کوهستانی و به ارتفاع بیش از 2 هزار و 500 متری نیز میرسیم که همین افزایش ارتفاع بر تراکم پوشش جنگلی و نوع رستنیها تاثیر میگذارد و از این رو زمان ورود دام را نیز در تاریخهای متفاوتی رقم میزند با این حال ورود دامها به مراتع کوهستانی و ییلاقات بالادست نیز رو به پایان است.
غنی بودن مراتع سوادکوه و پهنه وسیعی که به خود اختصاص داده و همچنین همجواری با استانها و شهرستانهای دیگر باعث شده که علاوه بر اینکه مراتع سوادکوه مورد بهرهبرداری دامداران بومی این شهرستان قرار دارند، دامدارانی از سمنان، بابل و سوادکوه شمالی نیز هر ساله دامهای خود را جهت تعلیف وارد مراتع ییلاقی و بالادست سوادکوه میکنند.
ویژگیهای مراتع سوادکوه
فریاد پایدار رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سوادکوه در گفت و گو با خبرنگار تسنیم در سوادکوه درمورد ویژگیهای مراتع این شهرستان، گفت: در سوادکوه شرایط مراتع خوب است و جزء پنج شهر نخست استان از نظر وسعت و کیفیت مراتع هستیم و وضعیت مراتع از نظر کیفیت، سطح و پهنه در سوادکوه خوب است، تقریبا 200 سامانه مرتعی در سوادکوه وجود دارد و بالغ بر 2 هزار بهرهبردار در سطح شهرستان هستند که از مراتع انتفاع میکنند دامدارانی که دارای مجوز با پروانه بهرهبرداری و پروانه دام هستند.
وی، افزود: بالغ بر 50 هزار هکتار سطح مرتع در سطح شهرستان داریم که از این میزان 42 هزار هکتار مراتع ییلاقی و بالادستی و بقیه حدود 25 درصد مراتع مشجر ما است باتوجه به اینکه پهنه وسیعی در سوادکوه داریم.
گستردگی پهنه و کیفیت مراتع سوادکوه
پایدار با بیان اینکه گستره مراتع شهرستان سوادکوه وسیع است، گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و پهنه جغرافیایی شهرستان از سمتی به آلاشت، مرز سوادکوه شمالی، از سمتی به بابل از یک سمت دیگر به سمنان و از یک سمت هم به تهران گستره خیلی خوبی داریم، سطح مراتع شهرستان سوادکوه از نظر جغرافیایی، فنوتیپ، گیاهان مرتعی، ژنوتیپ، مورفولوژی، فاکتورهای علمی و فنی، غنای خوبی وجود دارد.
عواید جانبی مراتع برای دامداران
وی، خاطرنشان کرد: سیاست دولت بر این بود که حداکثر توان را به کار ببریم تا این مراتع را دارای طرح کنیم، اگر مراتع طرح داشته باشند عواید جانبی از مرتع برای بهرهبرداران قابل وصول است، حدود 70 درصد مراتع ما در سطح شهرستان کتابچه طرح دارند، کتابچه طرح هم کتابچهای فنی و علمی است که در نهایت به نفع دامداران است، یک نفر از سوی آنان به عنوان نماینده معرفی میشود و در کنار بحث تعلیف دام و ارتزاق دام از رَستنیهای سطح مرتع، دامداران میتوانند از قابلیتهای ثانویه مرتع مثل پرورش گیاهان دارویی ازجمله گل گاوزبان، باریجه و موارد دیگر بهرهمند گردند که در این خصوص مهندسین مشاور میتوانند برنامهریزی کرده و این موارد را قرار دهند که به عنوان عایدی دوم برای بهرهبرداران از مرتع میتوانند داشته باشند.
اختلاف ارتفاع مراتع از 500 متر تا بیش از 2 هزار متر
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سوادکوه با اشاره به اختلاف ارتقاع مراتع در این شهرستان، اظهار داشت: در سوادکوه به دلیل موقعیت جغرافیایی اختلاف ارتفاع را در مراتع داریم بدین صورت که مراتع مشجر و جنگلی پایین دست ما از 500 متر شروع میشوند و به مراتع بالای 2هزار متر میرسیم که طبیعتا بالای دو هزار متر اقلیم، بارش و سایر فاکتورها متفاوت است و اثرگذاری بر روی رستنی، پوشش و یا گونههای علفی متفاوت میشود و برخی هم مشترک هستند در نهایت این تنوع اقلیم یکی از برتریهای شهرستان سوادکوه است که خیلی تنوع در سطح مرتع و کیفیت مراتع بوجود میآورد.
پراکندگی و تنوع مراتع
وی، افزود:از نطر پراکندگی هم خیلی خوب است و تنوع خوبی داریم بدین صورت که از سمت گدوک، از سمت دیگر سمت آلاشت و امام زاده حسن، سمت دیگر سمت ساری ،از سمت دیگر جاده خطیرکوه و سمنان میشود و مجاورت خوب و گستردهای با شهرستانها و استانهای دیگر دارد، در خود گدوک مراتع خیلی غنی وجود دارد ازجمله "چهل چشمه" و "مار بَمِرد"، درواقع میتوان گفت که هر آنچه از تنوع میخواهیم در شهرستان سوادکوه پیدا میشود.
انواع کوچ دام در سوادکوه
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سوادکوه با بیان اینکه سه نوع مرتع در سوادکوه داریم، گفت: با توجه به اینکه سه نوع مرتع داریم سه نوع سامانه تعلیف و سه پروانه داریم یا سه نوع مرتع که مراتع بهاره ، مراتع تابستانه و مراتع پاییزه را شامل میشود، تاریخ ورود دام به
مراتع بهاره از اردیبهشت شروع میشود، ورود دام به مراتع تابستانه از خردادماه و به مراتع پاییزه از اواخر تابستان شروع میشود که البته ورود دام به مراتع پاییزه خیلی محدود است و اصل ورود دام به مراتع تابستانه است که خیلی بیشتر است.
پایدار، یادآور شد: دامداران علاوه بر سوادکوه از سمنان، سوادکوه شمالی و بابل و دامهای خود را وارد مراتع سوادکوه میکنند و تاکنون بیش از 90 درصد دامداران دامهای خود را وارد مراتع کردهاند.
انتهای پیام/