به گزارش خبرنگار ورزشی ایسکانیوز، بازی اول جام جهانی معمولاً بیش از کیفیت فوتبالیاش دیده میشود. افتتاحیه، هم مسابقه است، هم مراسم، هم تصویر رسمی میزبان از خودش. تا قبل از سوت آغاز، همه چیز در قاب برنامهریزی، تبلیغات، پخش تلویزیونی، ورود مهمانان رسمی، اجرای مراسم و پیشبینیهاست. از لحظه شروع بازی، این قاب به زمین منتقل میشود. در جام جهانی ۲۰۲۶، این انتقال از مکزیکوسیتی اتفاق میافتد؛ شهری که فوتبال برایش فقط یک رویداد وارداتی نیست.
مکزیک و آفریقای جنوبی، پنجشنبه ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، برابر با ۲۱ خرداد ۱۴۰۵، در بازی شماره یک جام جهانی مقابل هم قرار میگیرند. مسابقه در ورزشگاه آزتکا برگزار میشود؛ ورزشگاهی که فیفا در اسناد رسمیاش برای این دوره با عنوان Mexico City Stadium از آن یاد میکند. همین تفاوت نامگذاری رسمی و حافظه عمومی هم بخشی از جذابیت ماجراست. برای فوتبالدوستان، این ورزشگاه همچنان آزتکاست؛ جایی که جام جهانی ۱۹۷۰ و ۱۹۸۶ را به خاطر میآورد، نه فقط یک محل برگزاری در تقویم جدید فیفا.
آزتکا بیشتر از هر ورزشگاه دیگری در تاریخ جم جهانی دیده؛ مثلا فینال ۱۹۷۰ میان برزیل و ایتالیا، و فینال ۱۹۸۶ میان آرژانتین و آلمان غربی. این ورزشگاه همچنین میزبان دو افتتاحیه بوده و با بازی ۲۰۲۶، به نخستین ورزشگاهی تبدیل میشود که سه بار بازی افتتاحیه جام جهانی را برگزار کرده است. این عددها برای گزارش افتتاحیه مهماند، چون وزن صحنه را نشان میدهند. مکزیک بازی اول را در یک ورزشگاه معمولی آغاز نمیکند؛ در جایی شروع میکند که هر نمای تلویزیونیاش به گذشته وصل است.
همین گذشته، فشار را بیشتر میکند. افتتاحیه در خانه، برای مکزیک یک امتیاز روشن دارد: ورزشگاه پر، حمایت تماشاگر و فضایی که از قبل به سود میزبان طراحی شده است. اما افتتاحیه همیشه روی دیگر هم دارد. میزبان باید هم جشن را کامل کند، هم مسابقه را خراب نکند. مکزیک در این بازی فقط دنبال سه امتیاز نیست؛ باید از همان روز اول نشان دهد سهمش در این جام فقط میزبانی نیست.
آزتکا؛ تاریخ روی آنتن زنده
افتتاحیه جام جهانی، یکی از پربینندهترین قابهای تلویزیونی فوتبال است. در چنین روزی، کارگردان تلویزیونی فقط بازی را نشان نمیدهد؛ ورزشگاه، شهر، هواداران، چهرههای رسمی، مراسم و نشانههای فرهنگی میزبان را هم میفروشد. آزتکا برای چنین نمایشی آماده است، چون خودش داستان دارد. بسیاری از ورزشگاهها برای معرفی نیاز به توضیح دارند؛ آزتکا برای بخش بزرگی از فوتبال جهان از قبل شناختهشده است.
در روز افتتاحیه، دوربینها فقط دنبال بازیکنان مکزیک و آفریقای جنوبی نخواهند بود. نماهای بیرونی ورزشگاه، ورود هواداران، رنگ سبز پیراهنهای مکزیک، پرچمها، سکوهای فشرده و ارجاعهای تاریخی به ۱۹۷۰ و ۱۹۸۶، بخشی از روایت رسمی مسابقه خواهد بود. افتتاحیههای جام جهانی همیشه همین کار را میکنند: قبل از آنکه فوتبال شروع شود، میزبان را به جهان معرفی میکنند.
برای مکزیکوسیتی، روز بازی فقط یک روز فوتبالی نیست. افتتاحیه جام جهانی به معنی محدودیتهای شهری، رفتوآمد سنگین، حضور رسانههای بینالمللی، برنامههای امنیتی و تغییر ریتم عادی شهر است. مقامهای مکزیکی برای روز افتتاحیه، تصمیمهایی مثل دورکاری بخشی از کارکنان دولتی و تعطیلی مدارس در پایتخت را در دستور قرار دادهاند تا فشار ترافیکی و اجرایی روز بازی کمتر شود. این جزئیات نشان میدهد افتتاحیه فقط در ورزشگاه برگزار نمیشود؛ شهر هم درگیر آن است.
از نظر رسانهای، بازی اول برای فیفا هم اهمیت ویژه دارد. جام ۲۰۲۶ بزرگترین دوره تاریخ مسابقات است؛ با ۴۸ تیم و برنامهای طولانیتر از قبل. افتتاحیه باید برای چنین تورنمنتی قاب قابل دفاعی بسازد. اگر مراسم کشدار شود، بازی بیرمق باشد یا تصویر اجرایی شهر به مشکل بخورد، همان روز اول، نقدها شروع میشود. اگر همه چیز درست پیش برود، مکزیکوسیتی میتواند امضای اولیه جام را بزند.
تکرار یک افتتاحیه بعد از شانزده سال
مکزیک و آفریقای جنوبی پیش از این هم بازی افتتاحیه جام جهانی را با هم برگزار کردهاند. ۱۱ ژوئن ۲۰۱۰، در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی میزبان برابر مکزیک قرار گرفت. آن مسابقه با تساوی یک بر یک تمام شد؛ گل سیفیو تشابالالا برای آفریقای جنوبی یکی از تصاویر ماندگار آن جام شد و رافائل مارکز برای مکزیک بازی را به تساوی کشاند. حالا همان تقابل، شانزده سال بعد و دوباره در ۱۱ ژوئن، این بار در خانه مکزیک تکرار میشود.
این تکرار، برای گزارش افتتاحیه فرصت خوبی است. در ۲۰۱۰ فشار میزبانی روی آفریقای جنوبی بود؛ تیمی که در خانه بازی میکرد و قرار بود نخستین جام جهانی قاره آفریقا را آغاز کند. در ۲۰۲۶، جای دو تیم عوض شده است. حالا مکزیک میزبان است و آفریقای جنوبی میتواند با نقش حریف کمتر زیر فشار وارد زمین شود. همین جابهجایی، بازی را از یک تقابل ساده گروهی جدا میکند.
پیشینه کلی دو تیم هم کوتاه، اما قابل اشاره است. مکزیک و آفریقای جنوبی پیش از افتتاحیه ۲۰۲۶ چهار بار برابر هم قرار گرفتهاند؛ مکزیک دو برد داشته، آفریقای جنوبی یک برد و یک بازی هم مساوی شده است. مجموع گلها هم به سود مکزیک است. این آمارها قرار نیست نتیجه بازی را پیشبینی کنند، اما نشان میدهند دو تیم کاملاً بیسابقه مقابل هم نیستند.
خود مکزیک در جام جهانی سابقهای طولانی دارد و برای مخاطب جهانی تیمی آشناست. این آشنایی گاهی به سود تیم است، چون نام و وزن میآورد؛ گاهی هم علیه آن کار میکند، چون توقع میسازد. آفریقای جنوبی اما با خاطره ۲۰۱۰ شناخته میشود؛ جامی که برای این کشور از نظر میزبانی تاریخی بود، اما از نظر نتیجه ورزشی با حذف در مرحله گروهی تمام شد. آفریقای جنوبی در ۲۰۲۶ دیگر میزبان نیست، اما دوباره در قاب افتتاحیه قرار گرفته است. همین بازگشت، برای این تیم اهمیت رسانهای دارد.
بازی اول، خبر اول
در افتتاحیه، هر اتفاقی بزرگتر از اندازه عادی دیده میشود. اولین گل جام، اولین اشتباه داوری، اولین صحنه بحثبرانگیز، اولین واکنش تماشاگران، حتی اولین مشکل اجرایی ورزشگاه میتواند تبدیل به خبر جهانی شود. به همین دلیل، مکزیک ـ آفریقای جنوبی فقط یک مسابقه در گروه A نیست. بازیای است که زیر نور بیش از حد برگزار میشود.
انتخاب داور هم در چنین مسابقهای بخشی از خبر است. فیفا برای افتتاحیه ۲۰۲۶ تیم داوری برزیلی به سرپرستی ویلتون سامپایو را انتخاب کرده است؛ داوری که تجربه حضور در جام جهانی ۲۰۲۲ را دارد و پیش از آن هم در ساختار VAR جام جهانی ۲۰۱۸ حضور داشته است. در بازی اول، داور هم زیر ذرهبین است، چون هر تصمیم او میتواند لحن رسانهای روز افتتاحیه را عوض کند.
روی نیمکت آفریقای جنوبی هم یک داستان رسانهای آماده وجود دارد. هوگو بروس، سرمربی این تیم، در جام جهانی ۱۹۸۶ بهعنوان بازیکن بلژیک در همین ورزشگاه مقابل مکزیک بازی کرده بود و حالا در ۲۰۲۶ بهعنوان مربی به آزتکا برمیگردد. این نوع جزئیات برای افتتاحیه مهماند؛ چون مسابقه اول همیشه به دنبال روایتهایی است که فراتر از ترکیب و نتیجه باشند. بروس همچنین اعلام کرده این تورنمنت میتواند پایان مسیر مربیگریاش باشد.
برای مکزیک، افتتاحیه در آزتکا فرصتی است برای ساختن شروعی که در حافظه بماند. برای آفریقای جنوبی، فرصتی است برای خراب کردن روایت آماده میزبان. برای فیفا، نخستین آزمون یک جام بزرگتر و پیچیدهتر است. و برای رسانهها، مسابقهای است که قبل از سوت آغاز هم سوژه دارد: ورزشگاه، تکرار تقابل ۲۰۱۰، فشار شهری مکزیکوسیتی، داور، مراسم، تاریخ و حاشیه.
جام جهانی ۲۰۲۶ از آزتکا شروع میشود؛ از جایی که زمین مسابقه و تاریخ فوتبال روی هم میافتند. نتیجه بازی مهم است، اما افتتاحیه فقط با نتیجه خوانده نمیشود. اولین روز جام، صحنهای است که در آن میزبان باید خودش را نشان دهد، فیفا باید فرمت تازهاش را عرضه کند و دو تیم باید از زیر حجم سنگین تصویر و صدا، فوتبال خودشان را بازی کنند.
انتهای پیام/