فرارو- مجلس نمایندگان آمریکا در ۴ ژوئن به قطعنامه اختیارات جنگی رای مثبت داد و سنا در ۱۹ مه، در یک رایگیری رویهای، قطعنامهای جداگانه اما مشابه را پیش برد، چراکه تعداد انگشتشماری از جمهوریخواهان از رهبری حزب جدا شدند.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، کنگره در سال ۱۹۷۳ و در واکنش به جنگ نامحبوب ویتنام، قطعنامه اختیارات جنگی را تصویب کرد و سندی جدید که با نام قانون اختیارات جنگی نیز شناخته میشود را بهعنوان ابزاری برای نظارت بر قدرت رئیسجمهور به تصویب رساند.
بر اساس این قانون، رئیسجمهور موظف است ظرف ۴۸ ساعت از آغاز درگیریها کنگره را مطلع کند و همچنین تصریح میکند اقدام نظامیای که بدون تأیید کنگره آغاز شده باشد باید ظرف ۶۰ روز پایان یابد، مگر آنکه شرایط اضطراری پیش آید.
در مورد ایران، این مهلت ۶۰ روزه اوایل ماه مه به پایان رسید؛ با این حال، ترامپ اعلام کرد که با وجود ادامه حملات و محاصره بنادر ایران، درگیریها با یک آتشبس «پایان یافته» تلقی میشود. کارشناسان حقوقی معتقدند این استدلال ممکن است در برابر بررسی قضایی دوام نیاورد.
این قانون همچنین سازوکارهایی برای کنگره تعریف میکند تا درباره قطعنامههای اختیارات جنگی برای پایان دادن به درگیریهایی که توسط قوه مقننه مجاز نشدهاند رأیگیری کند. این قطعنامهها از امتیاز ویژه برخوردارند، به این معنا که میتوانند حتی بدون تأیید رهبران مجلس نمایندگان و سنا نیز برای رأیگیری مطرح شوند.
سنا ۷ قطعنامه و مجلس نمایندگان ۴ قطعنامه مرتبط با جنگ ایران را از زمان آغاز بمباران توسط نیروهای آمریکایی و اسرائیلی بیش از ۱۰۰ روز پیش مورد بررسی قرار دادهاند.
این قطعنامهها با چه موانعی روبهرو هستند؟
هر دو قطعنامه با موانع جدی مواجهاند.
اقدام سنا تنها از یک رأیگیری رویهای عبور کرده و هنوز به تصویب نهایی نرسیده است. حتی در صورت تصویب، برای اجرایی شدن باید از مجلس نمایندگان نیز عبور کند؛ موضوعی که بعید است رهبران جمهوریخواه اجازه طرح آن برای رأیگیری را بدهند.
از سوی دیگر، انتظار میرود ترامپ هر مصوبهای را وتو کند و برای بیاثر کردن این وتو نیز به آرای دوسوم هر دو مجلس نیاز است؛ امری که در شرایط کنونی دور از دسترس به نظر میرسد.
طرح جداگانهای که این ماه در مجلس نمایندگان تصویب شده نیز باید در سنا بررسی شود؛ جایی که دستیاران اعلام کردهاند در انتظار تصمیم مجلس درباره این هستند که آیا این طرح «امتیاز ویژه» محسوب میشود یا خیر. در غیر این صورت، احتمال نمیرود جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه که بهندرت با ترامپ اختلاف دارد، اجازه رأیگیری آن را صادر کند.
اما
قانون اساسی ایالات متحده تصریح میکند که تنها کنگره، نه رئیسجمهور، اختیار مجاز دانستن استفاده از نیروی نظامی را دارد؛ مگر در عملیاتهای کوتاهمدت یا برای مقابله با تهدید فوری.
حامیان این قطعنامهها بر این باورند که تصویب دوحزبی آنها پیامی مهم ارسال میکند مبنی بر اینکه قانونگذاران در تلاشاند قدرت خود را در زمینه اعلام جنگ بازپس گیرند و اختیارات کاخ سفید ترامپ را مهار کنند.
کاترین یون ابرایت، کارشناس اختیارات جنگی در مرکز عدالت برنان دانشگاه نیویورک، گفته است: «قطعنامه اختیارات جنگی که در مجلس نمایندگان تصویب شد، پیام روشنی به رئیسجمهور میدهد که قانونگذاران در سراسر کنگره معتقدند این جنگ بیش از حد ادامه یافته و هم قانون اختیارات جنگی و هم قانون اساسی را نقض میکند.»
او همچنین گفته است که به نظر میرسد ترامپ این رأی را جدی گرفته است.
این جنگ که محبوبیت چندانی ندارد، میتواند بر انتخابات نوامبر تأثیر بگذارد؛ انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا جمهوریخواهان حامی ترامپ کنترل کنگره را حفظ میکنند یا خیر. بر اساس نظرسنجی اخیر رویترز، تنها ۳۶ درصد از آمریکاییها حملات ایالات متحده به ایران را تأیید کردهاند و فقط ۲۵ درصد معتقدند این حملات ارزش هزینهها را داشته است.