جعفری اظهار کرد: تبلیغ دینی به عنوان کارویژه اصلی و ماموریت ذاتی روحانیت شیعه، سابقهای به قدمت تاریخ اسلام و مکتب اهل بیت (ع) دارد و همواره پیشران تحولات فرهنگی بوده است.
وی افزود: با پیروزی انقلاب اسلامی، این ماموریت تحولات بنیادینی را در بخشهای سازمانی، محتوایی و کارکردهای اجتماعی خود تجربه کرد، اما در سالهای اخیر و با توجه به پیچیدگیهای جامعه مدرن و ظهور رسانههای نوین، نیاز به اندیشهورزی دقیق و مطالعات عمیق در عرصه تبلیغ بیش از پیش احساس میشد.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانههای نوین دفتر تبلیغات اسلامی تصریح کرد: در همین راستا، دفتر تبلیغات اسلامی به عنوان نخستین نهاد تبلیغی کشور، اقدام به تأسیس «اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی» کرد تا با ارتقای نظام تبلیغی اعم از سازماندهی، برنامهریزی، آموزش مبلغان و فعالان فرهنگی، و همچنین بهبود کنشهای فرهنگی و تبلیغی با نگاهی کاملاً دانشمحور و پژوهشبنیان، بتواند تأثیری هوشمندانهتر، عمیقتر و ماندگارتر بر مخاطبان و ساختار جامعه داشته باشد.
وی در ادامه با اشاره به رویکرد کلان این اداره کل بیان کرد: این نهاد با ماهیتی ستادی و ساماندهنده، متکفل مطالعه، تحلیل، هدایت و بازطراحی جامع نظام تبلیغ است و ماموریتهای آن فراتر از یک فعالیت پژوهشی صرف است.
جعفری ادامه داد: ماموریتهای راهبردی این اداره شامل راهبری معرفتی و نظریهپردازیهای بنیادین برای تعریف چارچوبهای فکری تبلیغ در عصر حاضر، مسئلهشناسی روشمند و اولویتبندی دقیق مسائل فرهنگی، جهتدهی راهبردی در بزنگاهها و بحرانهای اجتماعی، و همچنین پایش مستمر و هشدار هوشمند نسبت به وضعیت فرهنگی و نسبت آن با فعالیتهای تبلیغی است.
وی افزود: علاوه بر این، آیندهنگاری تمدنی و ترسیم سناریوهای محتمل از آینده نهاد دین، روحانیت، تربیت و تبلیغ، و همچنین انجام مطالعات راهبردی و کاربردی در حوزۀ آموزش مبلغان، از ارکان اصلی فعالیتهای این اداره کل است که طراحی و بازبینی الگوهای حل مسائل فرهنگی با بهرهمندی از تجارب میدانی را نیز در بر میگیرد تا نظریهها با واقعیتهای عرصه عمل همسو شوند.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی در تشریح ساختار سازمانی این نهاد اظهار داشت: اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی برای پوشش دادن این حجم از ماموریتها، در دو بخش اصلی و پنج اداره تخصصی طراحی شده است.
وی توضیح داد: بخش مطالعاتی که شامل سه اداره «مطالعات راهبردی»، «مطالعات کاربردی» و «اداره پایش و تحلیل وضعیت و فعالیتهای فرهنگی تبلیغی» میباشد، هسته مرکزی تولید دانش و تحلیلهای کلان را در دست دارد.
جعفری افزود: در کنار آن، بخش تولید محتوا و نشریات که شامل دو اداره «نشریات فرهنگی» و «اداره تولید محتوای تبلیغی و نشریات تبلیغی» است، مسئولیت تبدیل این دانش به محصولات رسانهای و محتوایی قابل عرضه به جامعه را بر عهده دارد و این تفکیک ساختاری نشاندهنده درک صحیح از زنجیره ارزش در فرآیند تولید و توزیع محتواست.
وی با اشاره به سابقه دیرینه بحث مطالعات در دفتر تبلیغات اسلامی بیان کرد: تا پیش از این، این فعالیتها به صورت پراکنده و بدون یک مجموعه مستقل و ساختاریافته انجام میشد و برنامههای خاصی به صورت متمرکز برای آن تعریف نشده بود.
جعفری ادامه داد: با توجه به تازهتاسیس بودن این اداره کل، عمده فعالیتها در ششماهه اول سال ۱۴۰۵ حول محور تأسیس، سنگبنای نهادسازی و تعیین دقیق حیطهها و ماموریتها خواهد بود.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی تصریح کرد: در این راستا، قلمروهای موضوعی، مسائل و روشهای مورد نیاز برای مطالعات احصا شده و به تصویب مسئولین دفتر و معاونت خواهد رسید تا نقشه راه دقیقی برای آینده ترسیم شود و این اقدام گامی مؤثر در جهت نهادینهسازی فرهنگ پژوهش در بدنه تبلیغی کشور است.
جعفری در خصوص اولویتهای اجرایی سال جاری اظهار داشت: یکی از اولویتهای اصلی که در این مدت باید به آن پرداخته شود، ارتباطگیری، همافزایی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای پژوهشی حوزه فرهنگی در کل کشور است.
وی افزود: در توصیههای معاون محترم و ریاست دفتر تبلیغات اسلامی بر این موضوع تأکید شده که باید مراکز همسو و پژوهشی را که میتوانند در مطالعات راهبردی و کاربردی تبلیغ به ما کمک کنند، شناسایی نماییم.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی بیان کرد: هدف از این کار، بهرهگیری از تولیدات و خروجیهای این مراکز در حوزههایی است که اولویت مجموعه دفتر تبلیغات اسلامی است و همچنین استفاده از ظرفیتهای موجود برای برونسپاری پروژههای مطالعاتی است.
جعفری خاطرنشان کرد: بنابراین، اولویت اصلی در سال ۱۴۰۵ شامل شناسایی نظام مسائل تبلیغی مورد توجه دفتر، انتخاب دقیق مسائل برای مطالعات راهبردی و کاربردی، و همچنین شناسایی و ارتباطگیری با مراکز همسو در حوزه مطالعات فرهنگی و تبلیغی خواهد بود که این سه مورد به عنوان ماموریتهای اصلی و راهبردی این اداره کل در سال جاری تعریف شدهاند.
وی در ادامه درباره ابزارشناسی و مدیریت دانش گفت: در حوزه ابزارشناسی و مدیریت دانش، این اداره کل تلاش خواهد کرد تا ابزارهای متناسب با کار مطالعاتی را تهیه و پیادهسازی کند.
جعفری افزود: این ابزارها نه تنها در ساماندهی مطالعات فرهنگی و تبلیغی نقش دارند، بلکه در آرشیو کردن، عرضه و مدیریت دانش حاصل از کارهای مطالعاتی نیز کاربرد خواهند داشت تا از اتلاف وقت و تکرار مکررات جلوگیری شود.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی ادامه داد: همچنین در بخش پایش و بررسی سطح فرهنگی، دو بخش اصلی «پایش وضعیت فرهنگی کشور» و «پایش فعالیتهای فرهنگی خود دفتر و معاونت» به عنوان دو محور جدی در نظر گرفته شدهاند که این بخشها با تعامل بیشتر و تنگاتنگ با واحدهای عملیاتی اداره کل تبلیغ، اداره کل فضای مجازی، رسانه و هنر، و همچنین مرکز آموزشهای کاربردی، فعالیت خواهند کرد.
جعفری تأکید کرد: در حوزه پایش و تحلیل وضعیت فرهنگی، عمدتاً از تولیدات و دادههای سایر مراکز بهرهمند خواهیم شد و در همکاری با آنها، نیازهای مجموعه دفتر را برآورده خواهیم کرد.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی در بیان چشمانداز نهایی اظهار داشت: چشمانداز کلان این اداره کل این است که بتواند به عنوان یک بازوی فکری قوی، با پشتیبانی علمی و دانشی، تبلیغ را به سمت «تبلیغ دانشبنیان و دانشمحور» پیش ببرد.
وی افزود: این نهاد بر آن است تا سوگیریهای کلی و رویکردهای راهبردی تبلیغ و هم محتوا و ظرفیتهای عملیاتی، موجب ارتقای کیفیت تبلیغ شود.
جعفری تصریح کرد: برای تحقق این اهداف، برنامهویژهای برای استفاده از ظرفیت علمی خود دفتر نیز در نظر گرفته شده است. مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی توضیح داد: دفتر تبلیغات اسلامی با داشتن دانشگاه باقرالعلوم، مجموعه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلام و همچنین مجموعههای مستقلی مانند مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی و مؤسسات آموزش عالی حوزوی، ظرفیت بسیار خوبی در راستای پروژههای علمی و مطالعاتی دارد که انتظار میرود از آنها نیز بهرهبرداری شود تا دانش تولید شده در این مراکز، در خدمت راهبردهای کلان تبلیغی قرار گیرد.
جعفری در پایان با تأکید بر لزوم همافزایی میان نظریه و عمل بیان کرد: باید پرهیز کنیم که کار مطالعاتی را کاملاً از کار میدانی و عملیاتی جدا ببینیم و ما خود را موظف و مکلف میدانیم که به مسائل اولویتدار و نیازهای میدان پاسخ دهیم.
وی افزود: شایسته است مجموعههای عملیاتی خود معاونت، یعنی ادارات کل سهگانه آموزش، تبلیغ و رسانههای نوین و همچنین سایر مراکز تبلیغی نیز همکاری مطالعاتی جدی داشته باشند و در کاربست مطالعات و بهرهگیری از نتایج و خروجیهای مطالعاتی در فعالیتهای میدانی و عملیاتی ساعی و کوشا باشند.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی در جمعبندی صحبتهای خود خاطرنشان کرد: قطعاً هرگونه فعالیت مطالعاتی تنها و تنها با همکاری، مشارکت و همافزایی مجموعههای عملیاتی تبلیغ است که میتواند به سرانجامی خوب و توفیقآمیز برسد و در غیر این صورت، مطالعات صرفاً در حد کاغذ باقی خواهد ماند و اثرگذاری واقعی خود را از دست خواهد داد.