به گزارش خبرنگار ایرنا، امید آسیابان چهارشنبه شب در میز گفتوگوی دانشگاهیان و مردم در بیرجند با موضوع موانع و امکانات شکلگیری توافق میان ایران و امریکا و همچنین بررسی تحولات افزود: از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ، بحث توافق با ایران همواره از سوی مقامات آمریکایی مطرح شده اما آنچه دولت ترامپ دنبال میکند، تفاوت اساسی با توافق هستهای برجام دارد.
وی بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، هویت و اصول مشخصی را در سیاست خارجی خود تعریف کرده و به همین دلیل امکان دستیابی به توافقی که به عادیسازی کامل روابط با آمریکا منجر شود، بسیار محدود است.
دکترای روابط بینالملل و مدرس دانشگاه بیرجند با اشاره به مذاکرات هستهای سالهای اخیر گفت: از ابتدای آغاز دور جدید مذاکرات، پیشبینی من این بود که توافقی جامع میان ایران و آمریکا شکل نخواهد گرفت، زیرا خواستههای مطرح شده از سوی تیم ترامپ با اصول و امنیت هویتی جمهوری اسلامی ایران سازگار نیست.
وی اظهار کرد: دولت ترامپ صرفاً به دنبال محدودسازی برنامه هستهای ایران نیست، بلکه موضوعاتی همچون توقف کامل غنیسازی، محدودیتهای موشکی و کاهش نفوذ منطقهای ایران را نیز دنبال میکند و پذیرش چنین شروطی از سوی جمهوری اسلامی ایران به معنای عبور از بخش مهمی از مؤلفههای هویتی و امنیتی کشور خواهد بود.
آسیابان با اشاره به توافق برجام تصریح کرد: برجام توافقی بود که هر دو طرف در آن منافعی به دست آوردند اما دولت ترامپ با این استدلال که برجام توافق مطلوبی برای آمریکا نیست، از آن خارج شد و سیاست فشار حداکثری را علیه ایران در پیش گرفت.
وی افزود: برجام علاوه بر محدودیتهای هستهای، امکان نظارت و دسترسی گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی به برنامه هستهای ایران را فراهم کرد و از نگاه برخی منتقدان، اطلاعات مهمی از زیرساختهای هستهای کشور در اختیار طرفهای غربی قرار گرفت.
این استاد دانشگاه با اشاره به قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: روند فعلی نشان میدهد کشورهای غربی همچنان در تلاش برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران هستند و امکان ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد وجود دارد.
وی بیان کرد: نگرانی اصلی این است که از طریق سازوکارهای پیشبینی شده در توافقات و قطعنامههای بینالمللی، زمینه برای افزایش فشارهای سیاسی و حتی طرح گزینههای سختتر علیه ایران فراهم شود.
آسیابان همچنین با اشاره به سیاست خارجی آمریکا پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اظهار کرد: ایالات متحده آمریکا طی سه دهه گذشته تلاش کرده نظم بینالمللی را بر مبنای منافع خود مدیریت کند و در حوزههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی نفوذ گستردهای داشته باشد.
وی ادامه داد: اختلاف جمهوری اسلامی ایران با آمریکا صرفاً یک اختلاف مقطعی یا مربوط به یک دولت خاص نیست بلکه ریشه در تفاوتهای بنیادین دو طرف درباره نظم منطقهای و بینالمللی دارد.
دکترای روابط بینالملل افزود: تفاوت دولتهای دموکرات و جمهوریخواه آمریکا بیشتر در روش اعمال فشار است؛ دموکراتها معمولاً از ابزارهای دیپلماتیک، حقوق بشری و اقتصادی استفاده میکنند اما جمهوریخواهان به ویژه تیم کنونی ترامپ گرایش بیشتری به استفاده از قدرت نظامی و تهدید دارند.
وی با اشاره به داراییهای بلوکه شده ایران نیز گفت: در شرایط کنونی چشمانداز روشنی برای آزادسازی این داراییها وجود ندارد و حتی برخی اظهارات مطرح شده در آمریکا درباره نحوه استفاده از این منابع، نگرانیهایی را برای ایران ایجاد کرده است.
آسیابان همچنین درباره معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) اظهار کرد: عضویت در این معاهده برای کشورها تعهداتی ایجاد میکند و از طریق آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت نظارت قرار میگیرند.
وی افزود: برخی صاحبنظران معتقدند با توجه به تهدیدها و حملات صورت گرفته علیه تأسیسات هستهای ایران، باید درباره میزان منافع و هزینههای استمرار عضویت در این معاهده بحثهای کارشناسی بیشتری صورت گیرد.
مدرس دانشگاه بیرجند گفت: به اعتقاد من تیم حاکم بر کاخ سفید به دنبال پذیرش حتی حداقل میزان غنیسازی از سوی ایران نیست و تا زمانی که این نگاه وجود داشته باشد، دستیابی به توافقی پایدار و جامع میان تهران و واشنگتن دور از دسترس خواهد بود.
وی تاکید کرد: پرونده هستهای ایران وارد مرحلهای حساس شده و تصمیمات آینده در حوزه دیپلماسی و امنیت ملی میتواند تأثیر تعیینکنندهای بر روند تحولات کشور داشته باشد.