به گزارش ایرنا، صنعت گردشگری کوبا که در سالهای گذشته از ارکان اصلی اقتصاد و منابع ارزآوری این کشور حوزه کارائیب به شمار میرفت، اکنون زیر فشار تحریمهای فزاینده واشنگتن با یکی از دشوارترین دورههای تاریخ خود مواجه شده است.
آمارهای رسمی و گزارشهای منتشر شده از سوی رسانههای معتبر بینالمللی نشان میدهد محدودیتهای مالی، بانکی و انرژی آمریکا علیه هاوانا، به طور مستقیم صنعت توریسم کوبا را هدف قرار داده و موجب کاهش شدید درآمدهای ارزی این کشور شده است.
کوبا در فاصله سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری در منطقه کارائیب محسوب میشد و سالانه بین چهار تا ۴.۷ میلیون گردشگر خارجی جذب میکرد. رکورد تاریخی ورود گردشگران خارجی به این کشور در سال ۲۰۱۸ با ثبت حدود ۴.۷۵ میلیون نفر به ثبت رسید؛ دورهای که صنعت گردشگری سالانه بین ۲.۶ تا ۳.۳ میلیارد دلار درآمد ارزی برای دولت کوبا ایجاد میکرد و بخش مهمی از اقتصاد این کشور به فعالیت هتلها، رستورانها، حمل و نقل و خدمات وابسته به گردشگری متکی بود.
با این حال، دادههای منتشر شده از سوی اداره آمار ملی کوبا (ONEI) نشان میدهد شمار گردشگران خارجی این کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱.۸ میلیون نفر کاهش یافته که در مقایسه با رکورد سال ۲۰۱۸ بیش از ۶۲ درصد افت را نشان میدهد.
این روند نزولی در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته و گزارشها حاکی است تنها در سهماهه نخست سال جاری میلادی، ورود گردشگران خارجی به کوبا با ثبت حدود ۲۹۸ هزار نفر نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۴۸ درصد کاهش داشته است. در این میان، شمار گردشگران کانادایی به عنوان بزرگترین بازار گردشگری کوبا نیز بیش از ۵۴ درصد افت کرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند یکی از اصلیترین دلایل این سقوط کمسابقه، بازگشت و تشدید تحریمهای آمریکا علیه کوبا، بهویژه از دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، بوده است. دولت آمریکا طی سالهای اخیر محدودیتهای گستردهای علیه سفر شهروندان آمریکایی به کوبا اعمال کرده و همزمان سفر کشتیهای کروز، تراکنشهای بانکی و همکاری شرکتهای خارجی با نهادهای اقتصادی وابسته به دولت کوبا را هدف قرار داده است.
در تازهترین مرحله از فشارهای واشنگتن، شرکت «گائسا» (GAESA) بزرگترین هلدینگ اقتصادی وابسته به ارتش کوبا نیز تحت تحریم قرار گرفته است. این مجموعه کنترل بخش عمده زیرساختهای گردشگری کوبا از جمله دهها هتل، مراکز اقامتی و خدمات مرتبط با صنعت توریسم را در اختیار دارد. برآوردها نشان میدهد گائسا حدود ۱۱۰ هتل با بیش از ۵۰ هزار اتاق را مدیریت میکند و بخش قابل توجهی از درآمدهای گردشگری کوبا به فعالیت این مجموعه وابسته است.
تشدید فشارهای آمریکا اکنون به خروج تدریجی شرکتهای بزرگ هتلداری بینالمللی از کوبا نیز منجر شده است. خبرگزاری رویترز گزارش داده شرکت اسپانیایی «ملیا» (Meliá)، یکی از بزرگترین اپراتورهای هتلداری خارجی فعال در کوبا، تصمیم گرفته مدیریت و خدمات برندینگ ۱۵ هتل خود در این کشور را متوقف کند. این شرکت دلیل تصمیم خود را وخامت شرایط ژئوپلیتیک، حقوقی و اقتصادی کوبا عنوان کرده است. علاوه بر این، برخی برندهای بینالمللی دیگر از جمله «ایبروستار» و «بلو دایموند» نیز همکاریهای خود با کوبا را محدود یا متوقف کردهاند.
تحریمهای مرتبط با صادرات سوخت نیز فشار مضاعفی بر اقتصاد و صنعت گردشگری کوبا وارد کرده است. گزارشها نشان میدهد محدودیتهای آمریکا بر انتقال سوخت به کوبا موجب کمبود شدید بنزین، افزایش خاموشیها و اختلال در فعالیت بسیاری از هتلها و مراکز گردشگری شده است؛ وضعیتی که برخی مراکز اقامتی را ناچار به تعطیلی موقت کرده است.
همزمان شماری از خطوط هوایی بینالمللی از جمله «ایر کانادا» (Air Canada) ، «وست جت» (WestJet)، «سان وینگ» (Sunwing)، و «ایبریا» (Iberia) نیز به دلیل کاهش تقاضا و مشکلات مرتبط با تامین سوخت، بخشی از پروازهای خود به کوبا را لغو یا تعلیق کردهاند. این مسئله بر مقاصد گردشگری مهمی مانند وارادرو، کایو کوکو و هاوانا تاثیر محسوسی گذاشته و موجب کاهش بیشتر ورود گردشگران خارجی شده است.
یکی دیگر از پیامدهای تحریمهای آمریکا، اختلال در نظام پرداخت مالی گردشگران خارجی در کوبا است. خبرگزاری رویترز گزارش داده بانک مرکزی کوبا در پی تشدید تحریمها، از ششم ژوئن تراکنشهای مرتبط با کارتهای اعتباری «ویزا» و «مسترکارت» را به حالت تعلیق در میآورد؛ اقدامی که میتواند ورود گردشگران خارجی به این کشور را بیش از پیش کاهش دهد.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند دشواری استفاده از کارتهای بانکی بینالمللی، جذابیت سفر به کوبا را کاهش داده و بسیاری از گردشگران خارجی اکنون مقاصدی مانند مکزیک، جمهوری دومینیکن و جامائیکا را به جای بزرگترین جزیره آنتیل برای سفر انتخاب میکنند.
صنعت گردشگری در کوبا تنها یک منبع درآمد ارزی برای دولت نیست، بلکه صدها هزار فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.
برآوردها نشان میدهد بیش از ۳۰۰ هزار نفر در بخش گردشگری کوبا فعالیت دارند و هزاران نفر دیگر نیز به صورت غیرمستقیم از این صنعت ارتزاق میکنند. کاهش ورود گردشگران موجب افت شدید درآمد رانندگان تاکسی، صاحبان رستورانها، فروشندگان صنایعدستی و کارکنان هتلها شده است.
گزارشهای میدانی رسانههای بینالمللی نیز نشان میدهد بسیاری از صاحبان کسبوکارهای کوچک در هاوانا روزها بدون مشتری باقی میمانند.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه روند کاهش ورود گردشگران خارجی در سال ۲۰۲۶ میتواند بحران صنعت گردشگری کوبا را عمیقتر کرده و فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر دولت و مردم این کشور را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، صنعتی که زمانی یکی از اصلیترین موتورهای رشد اقتصادی کوبا به شمار میرفت، اکنون به یکی از مهمترین قربانیان تنشهای سیاسی و اقتصادی میان هاوانا و واشنگتن تبدیل شده است؛ وضعیتی که آینده صنعت توریسم کوبا را بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی، اقتصادی و سرنوشت تحریمهای آمریکا گره زده است.