خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ در کشاکش تحولات پرشتاب جهان امروز، دانشگاه فراتر از آنکه صرفاً عرصهای برای انباشت دادهها یا صدور مدارک آکادمیک باشد، سنگری است استوار برای تمدنسازی، کانون جوششِ اندیشههای نو و بستری برای پرورش جانهای مشتاقی که سرنوشت جامعه را رقم میزنند.
در این میان، حضور «استادان سرآمد» بهعنوان سرآمدان آموزشی و پیشگامان حوزه معرفت، نه یک ضرورت صرفاً تشکیلاتی که حیاتیترین رکن بقا و پویایی نظام آموزش عالی است؛ چراکه آنان با ترکیبی از تخصص ژرف، تعهد اخلاقی و بصیرت اجتماعی، چراغ راه دانشجویان در تاریکروشن مسیر پژوهش و اندیشه هستند.
استادان تراز و سرآمدان آموزشی، همآورد تئوری و عملاند؛ کسانی که در عین حفظ صیانت علمی و پاسداری از مرزهای دانش، دغدغه «اثرگذاری ملموس» را در بطن پژوهشهای خود حمل میکنند.
آنان بهخوبی دریافتهاند که ارزش یک پژوهش، نه در شمارگان مقالات، بلکه در گرهگشایی از گرههای کورِ صنعت، اقتصاد و چالشهای زیستی و اجتماعی جامعه متبلور میشود.
در سپهر دانش و پژوهش نیز استادان سرآمد نهتنها قلههای رفیع علمی را فتح میکنند، بلکه با دستانِ توانمند خویش، مسیر تعالی را برای آیندگان نیز هموار میسازند. آنان معمارانِ روحِ علمی دانشگاه و پیشگامانِ پیوند میانِ تئوریهای انتزاعی و نیازهای ملموسِ جامعه هستند.
در این مجال، به واکاوی چالشهای بنیادینِ آموزش عالی، جایگاهِ خطیرِ استاد در پرورشِ سرمایههای انسانی، و الزاماتِ گذار از پژوهشهای صرفاً شکلی به سوی دانشِ مسئلهمحور پرداختهایم. واژگانِ این گفتگو، روایتگرِ دغدغهمندیِ استادی است که موفقیت را نه در انباشتِ القاب و عناوین، بلکه در «اثرگذاریِ اجتماعی» و «اعتلایِ اخلاقِ حرفهای» جستوجو میکند. این متن، نقشه راهی است برای تمامیِ دانشجویان و استادان جوانی که در مسیرِ دشوار اما پرفروغِ دانش، با عزمی راسخ و نگاهی مسئولانه، در جستوجوی قلههای سرآمدی هستند.»
خبرگزاری آنا در گفتوگو با حمیده جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و رئیس گروه علمی و تخصصی هنر این دانشگاه به واکاوی چالشهای بنیادین دانشگاههای نسل جدید، الزامات گذار از پژوهشهای مقالهمحور به پژوهشهای مسئلهمحور و نقش بیبدیل استاد در تربیت نسلی آگاه، خلّاق و مسئولیتپذیر پرداخته است.
خبرنگار آنا در قالب پرونده «همراه با سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد» گفتوگویی را با دکتر حمیده جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهرانجنوب و رئیس گروه علمی و تخصصی هنر این دانشگاه ترتیب داده تا به بررسی دیدگاهها و تجربههای این استاد دانشگاه بپردازد که نهتنها از جنبه شخصی و حرفهای حائز اهمیت است، بلکه میتواند بازتابی از یک نگرش عمیقتر به فلسفه آموزش، تربیت و مسئولیت اجتماعی در محیط دانشگاهی باشد.
براین اساس، مراسم گرامیداشت روز استاد و تقدیر از سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی با حضور حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و جمعی از معاونان و استادان دانشگاه برگزار و دکتر جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و رئیس گروه علمی و تخصصی هنر این دانشگاه بهعنوان استاد برتر مورد تقدیر و تجلیل قرار گرفت.
گپ و گفت آنا با جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و رئیس گروه علمی و تخصصی هنر این دانشگاه در پی میآید:
دانشگاه مسئلهمحور؛ ثمره سالها تلاش علمی به بار نشست
آنا: نقش استادان برتر در تربیت نسل جدید دانشجویان را چگونه ارزیابی میکنید؟
جعفری: استادان برتر در دانشگاه، صرفاً انتقالدهندگان دانش نیستند؛ بلکه الگوهای علمی، اخلاقی و فکری، برای نسل جوان به شمار میآیند.
دانشجو در کنار آموزش تخصصی، از استاد شیوه اندیشیدن، منش علمی، مسئولیتپذیری، دقت نظر و پایبندی به اخلاق حرفهای را نیز میآموزد.
نسل جدید دانشجویان بیش از هر زمان دیگری نیازمند استادانی هستند که بتوانند علاوه بر آموزش دانش، روحیه تفکر انتقادی، پرسشگری، خلّاقیت، خودباوری و یادگیری مستمر را در آنان تقویت کنند.
نسل جدید دانشجویان بیش از هر زمان دیگری نیازمند استادانی هستند که بتوانند علاوه بر آموزش دانش، روحیه تفکر انتقادی، پرسشگری، خلّاقیت، خودباوری و یادگیری مستمر را در آنان تقویت کنند.
از این منظر، نقش استادان ممتاز تنها محدود به کلاس درس نیست، بلکه در تربیت سرمایه انسانی آینده کشور و شکلدهی به مسیر توسعه علمی و اجتماعی نیز نقشی تعیینکننده دارند.
آنا: به نظر شما مهمترین چالش امروز دانشگاهها در مسیر ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش چیست؟
جعفری: به باور من، یکی از مهمترین چالشهای دانشگاههای امروز برقراری توازن میان توسعه کمی و ارتقای کیفی، در آموزش و پژوهش است.
دانشگاه زمانی میتواند رسالت حقیقی خود را بهدرستی ایفا کند که در کنار گسترش فرصتهای آموزش عالی، بهطور همزمان بر کیفیت یادگیری، توانمندسازی دانشجویان و اثرگذاری علمی نیز تأکید داشته باشد.
در حوزه پژوهش نیز یکی از ضرورتهای جدی آن است که فعالیتهای علمی از سطح تولید صرفاً شکلی و مقالهمحور فراتر رفته و به سمت پژوهشهای مسئلهمحور، کاربردی و راهگشا حرکت کند.
دانشگاه امروز باید بیش از هر زمان دیگری در حل مسائل واقعی کشور از عرصههای اقتصادی و صنعتی گرفته تا فرهنگی و اجتماعی، نقش فعال، مؤثر و راهبردی داشته باشد.
ارزشمندترین دستاورد یک استاد چیست؟
آنا: کدام دستاورد علمی، پژوهشی یا آموزشی خودتان را برای دانشگاه و کشور اثرگذارتر میدانید؟
جعفری: اگر بخواهم از میان فعالیتهای علمی و آموزشی خود به مهمترین محور اشاره کنم، آن را «اثرگذاری در تربیت دانشجویان توانمند و ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش» میدانم.
از نگاه من، ارزشمندترین دستاورد یک استاد فقط در تولید علم یا ثبت نتایج پژوهشی خلاصه نمیشود؛ بلکه در این است که بتواند در پرورش نسلی آگاه، مسئولیتپذیر، متخصص و مسئلهمحور سهم مؤثری داشته باشد.
هر فعالیت علمی یا آموزشی زمانی برای من معنا و ارزش بیشتری پیدا میکند که ثمره آن در دانشگاه و جامعه دیده شود؛ بهعنوان مثال، در رشد علمی دانشجویان، تقویت فرهنگ پژوهش، ارتقای فضای علمی دانشگاه یا تولید دانش میتواند پاسخگوی نیازهای واقعی کشور باشد.
از این منظر، اثرگذارترین دستاورد، دستاوردی است که به اعتلای دانشگاه و خدمت به جامعه بینجامد.
مهمترین عامل در دستیابی به جایگاه سرآمدی علمی
آنا: اگر بخواهید یک توصیه کلیدی به دانشجویان و استادان جوان داشته باشید، چه میگویید؟
جعفری: توصیه اصلی من این است که علم را با پشتکار، اخلاق و نگاه مسئولانه دنبال کنند.
مسیر موفقیت علمی، مسیری تدریجی و نیازمند صبر، استمرار و تعهد است. دانشجویان و استادان جوان باید بدانند که در دنیای امروز، صرف علاقه کافی نیست؛ بلکه لازم است با برنامهریزی، مطالعه عمیق و ارتقای مداوم مهارتهای علمی و حرفهای پیش بروند.
به دانشجویان توصیه میکنم به جای تمرکز صرف بر مدرک یا دستاوردهای کوتاهمدت، بر یادگیری عمیق، تقویت قدرت تحلیل و شکلدادن به هویت علمی خویش، تمرکز کنند. به استادان جوان نیز تأکید میکنم که کیفیت آموزش، اصالت پژوهش، صداقت علمی و ارتباط مؤثر با دانشجو را در اولویت قرار دهند.
دانشگاه زمانی بالنده و ثمربخش خواهد بود که استاد و دانشجو، هر دو با روحیه رشد، مسئولیتپذیری و تعامل سازنده در مسیر پیشرفت گام بردارند.
آنا: مهمترین عامل موفقیت شما در رسیدن به جایگاه سرآمدی یا برتری علمی چه بود؟
جعفری: به باور من، مهمترین عامل در دستیابی به جایگاه سرآمدی علمی، ترکیبی از تلاش مستمر، انضباط فردی، تعهد حرفهای و عشق به یادگیری و پژوهش است.
مسیر موفقیت علمی، مسیری مقطعی یا اتفاقی نیست، بلکه حاصل سالها کوشش پیوسته، پایداری در برابر دشواریها و وفاداری به اصول علمی و اخلاقی است.
در عین حال، نباید از نقش استادان، همکاران علمی، خانواده و محیط دانشگاهی غافل شد. موفقیت علمی در تعامل با دیگران شکل میگیرد و در بستری از حمایت، تجربهاندوزی و مسئولیتپذیری به ثمر مینشیند. همچنین، آنچه برای من همواره اهمیت داشته، این بوده است که علم را نه صرفاً بهعنوان ابزاری برای کسب عنوان، بلکه بهعنوان مسیر خدمت به جامعه، حل مسائل و خلق ارزش علمی دنبال کنم. این نگاه، به مسیر پیشرفت معنا میدهد و انگیزه استمرار را تقویت میکند.
اگر بخواهم در یک جمله جمعبندی کنم، میگویم: موفقیت علمی، حاصل ترکیب تلاش مستمر اخلاق حرفهای، یادگیری مداوم و نگاه مسئولانه به علم و جامعه است.
انتهای پیام/