به گزارش ایرنا، آفتاب تازه بر فراز دامنههای کبیرکوه بالا آمده، اما نبض زندگی در «روستا بازار» درهشهر از ساعتها پیش میتپد.
اینجا خبری از قفسههای سرد و بیروح فروشگاههای بزرگ نیست، فضا آکنده از عطر سبزیهای تازه چیدهشده و لبنیاتی است که هنوز گرمای تلاش زنان روستایی را در خود دارد.
گلیمها و دستبافتههای رنگارنگ در گوشهای دیگر، اصالت هنر بومی را به رخ میکشند.
اینجا نقطهای است که بذر امید در دل تولیدکننده خرد جوانه زده و دسترنج روزها و ماهها تلاش او، بیهیچ واسطهای روی پیشخوان قرار گرفته تا مستقیم به دست همشهریانش برسد.
سالها بود که قِصه پرغُصه کشاورزان و دامداران این دیار، در دایره بستهی «دلالان» و «واسطهها» تکرار میشد.
زن روستایی که سپیدهدم برای تهیه شیر و پنیر بیدار میشد و کشاورزی که ماهها چشم به زمین میدوخت، در نهایت مجبور بودند محصول خود را به بهایی ناچیز به دلالها بفروشند، محصولی که گاه به دلیل نبود مشتری منصف، روی دستشان میماند و به هدر میرفت.
اما حالا، راهاندازی این بازار محلی و خرید تضمینی محصولات، خط پایانی بر این بیعدالتی و ناامنی اقتصادی کشیده است.
«روستا بازار» درهشهر که این روزها به یکی از پررونقترین مراکز عرضه مستقیم کالا در استان ایلام تبدیل شده، تنها یک فروشگاه ساده نیست، زیرساختی حیاتی و الگویی موفق برای پیوند دادن مزرعه به سفره است.
جایی که تولیدکننده با خیالی آسوده محصولش را عرضه میکند و مصرفکننده شهری نیز سبد خانوار خود را با کیفیت بالاتر و قیمتهایی بسیار ارزانتر از بازار آزاد پُر میکند.
آنچه در ادامه میخوانید، روایت خبرنگار ایرنا از بازاری است که توانسته با بریدن دست واسطهها، هم لبخند رضایت را بر لبان کشاورزان بنشاند و هم سفرههای مردم را رنگینتر کند.
روستا بازار درهشهر، پیوند بیواسطه مزرعه تا خانه
راهاندازی یکی از بزرگترین روستا بازارهای استان ایلام در شهرستان درهشهر، با حذف دست واسطهها و عرضه فراوردههای کشاورزی و دامی با ۳۰ درصد تخفیف، گامی بلند در راستای پشتیبانی از معیشت روستانشینان و تنظیم بازار به شمار میرود.
روستا بازارها به عنوان حلقه پیوند مستقیم تولید و مصرف، یکی از بنیادهای اقتصادی در سراسر ایران هستند.
در این راستا، روستا بازار درهشهر با هدف تثبیت بازار فراوردههای کشاورزی و دامی، و حمایت از کسبوکار روستاییان آغاز به کار کرده است، جایی که دسترنج کشاورزان بیواسطه از مزرعه به سفره مردم میرسد.
مدیرکل تعاون روستایی استان ایلام که در آیین بهرهبردای از این طرح در جمع تولیدکنندگان روستایی درهشهری حضور یافته بود، در این باره اظهار کرد: هدف بنیادین از ایجاد روستا بازارها، حذف واسطهها و افزایش درآمد روستانشینان است.
فتحالله اسکندری افزود: در این بازارها، تولیدهای مازاد بر مصرف روستاییان از جمله فراوردههای دامی (شیر، پنیر و دوغ)، دستبافتهها (قالی و گلیم)، سبزی و صیفی و همچنین کالاهای اساسی یارانهای (مانند برنج) بدون واسطه و با قیمت مناسب در دسترس مصرفکننده نهایی قرار میگیرد.
وی با اشاره به ایجاد فرصت شغلی مستقیم برای ۲۵ نفر در روستا بازار درهشهر افزود: از آغاز به کار دولت چهاردهم تاکنون، نزدیک به سه هزار روستابازار در کشور راهاندازی شده که سهم استان ایلام ۱۲ بازار بوده است.
مدیرکل تعاون روستایی استان ایلام با بیان اینکه شهرستان درهشهر یکی از مناطق بسیار مستعد استان در حوزه کشاورزی است که سالانه بیش از هفت هزارتن انواع محصول صیفی و باغی و کشاورزی به همه فعالان این حوزه و روستاییان تولید و به بازار مصرف عرضه میشود.
اسکندری افزود: سالانه افزون بر ۱۴۰۰ هکتار از زمینهای کشاورزی این شهرستان زیرکشت انوان صیفی، سبزی و سایر محصولهای کشاورزی قرار میگیرد که در این میان، خیار و طالبی این منطقه بهدلیل کیفیت بالا، از سالهای گذشته در بازارهای داخلی با نام درهشهر شناخته شده و به یک برند ملی تبدیل شده است.
وی همچنین از پروژههای شاخص این طرح در شهرستانهای آبدانان، مهران و دشتعباس نام برد و با تشریح گستره کارکردهای این سازمان، بیان کرد: اکنون با ۲۴۸ تشکل و شبکه روستایی و کشاورزی شامل شرکتهای تعاونی، تعاونیهای زنان روستایی، اتحادیهها، نظامهای بهرهبرداری و کشتوصنعتها در پیوند مستقیم هستیم و به روستاییان، عشایر و دامداران خدمترسانی میکنیم.
مدیرکل تعاون روستایی استان ایلام خرید تضمینی و توافقی بیش از ۲۵ هزار تن گندم، توزیع فراوردههای سوختی، توزیع آرد روستایی و عشایری، اجرای کشت قراردادی در گستره ۳۴۰۰ هکتار، صدور مجوز برای تشکلها، عضوگیری نظام صنفی کشاورزی، حسابرسی، آموزش، مشاوره حقوقی و پشتیبانی از تعاونیها را از گامهای برجسته این سازمان برشمرد.
خرید تضمینی دسترنج کشاورزان و عرضه با ۳۰ درصد تخفیف
مدیر طرح روستا بازار درهشهر نیز در حاشیه آغاز به کار این مجموعه، با تاکید بر پشتیبانی از تولیدکنندگان گفت: از این پس آماده خرید فراوردههای زراعی و باغی کشاورزان عزیز هستیم و این تولیدها را به صورت تضمینی خریداری میکنیم.
خانم رحیمنژاد، درباره تامین نیازهای روزمره مردم افزود: همه کالاهای اساسی مورد نیاز شهروندان، اعم از خوراکی و غیرخوراکی، در این فروشگاه با ۳۰ درصد تخفیف و زیر قیمت بازار عرضه میشود.
وی بیان کرد: ساعت کار فروشگاه نیز از ۷:۳۰ بامداد تا ۱۱:۳۰ پیش از ظهر و بعدازظهرها نیز از ساعت ۱۵ تا ۲۰ شب تعیین شده تا مردم با خیالی آسوده خریدهای خود را انجام دهند.
امیدواری تولیدکنندگان و رضایت خریداران
راهاندازی روستا بازار در این شهرستان باعث کوتاه شدن دست واسطهها شده و رضایت دوچندان کشاورزان و خریداران را در پی داشته است.
یکی از بانوان تولیدکننده روستایی در درهشهر با ابراز خرسندی از این طرح گفت: در روستا انواع سبزیها را میکارم، بستهبندی میکنم و برای فروش به روستا بازار میآورم.
وی افزود: پیش از این، فراوردههای شیری که تولید میکردیم یا روی دستمان میماند یا دلالها آن را با قیمت بسیار اندک از ما میخریدند اما اکنون خیالتان راحت است که روستا بازار دسترنج ما را تضمینی میخرد.
یکی دیگر از کشاورزان حاضر در این روستا بازار نیز معتقد است که این بازارها باعث تشویق کشاورزان میشود تا گستره بیشتری از زمینهایشان را زیر کشت ببرند.
علی اولاد بیان کرد: نمونه آن همین زیتونهایی است که فرآوری کرده و برای فروش به اینجا آوردهایم.
خریداران نیز از قیمتهای مناسب این بازار خشنود هستند و از سوی دیگر ایجاد فرصتهای شغلی، پشتیبانی از کسبوکارهای بومی و رساندن بیواسطه دسترنج کشاورزان به دست مصرفکننده، نویدبخش رونق اقتصادی و بهبود معیشت در مناطق روستایی استان ایلام است.
یکی از شهروندان مراجعهکننده درباره تجربه خرید خود گفت: برنج، روغن، قند و ماکارونی خریدم. قیمتها نسبت به بازار آزاد تفاوت چشمگیری دارد و بسیار کمتر محاسبه میشود.
وی افزود: خدا را شکر که چنین طرحی برای کمک به اقتصاد خانوادهها راهاندازی شده و همه کالاهای مورد نیازمان نیز در فروشگاه موجود است.
ساعت به نیمههای روز نزدیک میشود و جنبوجوش در روستا بازار درهشهر آرامآرام جای خود را به سکوت میدهد.
بانوی روستایی با سبدی خالی اما دلی پرامید، راهی خانه میشود تا فردا با دسترنجی تازهتر بازگردد.
خریداران نیز با کیسههایی پر از کالاهای باکیفیت و ارزانقیمت، به سوی خانههایشان روانه میشوند.
این قاب روزانه، تنها یک دادوستد ساده تجاری نیست، نمایش زندهای از توزیع عادلانه ثروت و بازگشت انگیزه به چرخه تولید بومی است؛ جایی که دیگر عرق جبین کشاورز و دامدار، قربانی زیادهخواهی و انحصار دلالان نمیشود.
گسترش این شبکه عرضه مستقیم در پهنه استان ایلام و پیوند دادن دهها تعاونی و گروه تولیدی، گامی بلند برای مهار گرانی در سبد مصرفکننده به شمار میرود.
حالا درهشهر و آبادیهای پیرامون آن، نفس تازهای میکشند و روستا بازارها امروز فراتر از یک مکان فیزیکی برای خرید و فروش، به نمادی از اراده و کارآمدی برای گرهگشایی از معیشت مردم تبدیل شدهاند.
شهرستان دره شهر ۱۴۲ کیلومتری شرق ایلام و قسمت جنوبی ساحل رودخانه خروشان «سیمره» قرار دارد.
این شهرستان با یک هزار و ۴۰۰ هکتار زمین زیر کشت انواع محصول سبزی و صیفی، یکی از قطبهای مهم تولید این نوع محصولات در استان است.
در این منطقه، انواع سبزیجات و صیفیجات مانند خیار، فلفل، سیر، بامیه، بادمجان و حتی زیتون تولید میشود.
بخشی از این محصولها به بازارهای میوه و تره بار در سراسر کشور ارسال و بخشی دیگر برای فرآوری به کارخانههای محلی تحویل داده میشود.
۳۶ نوع محصول غذایی و خوراکی از جمله ترشی، شورها، مرباها و انواع سسهای تند در این شهرستان تولید میشود.
خرید بیواسطه و تضمینی هزاران تن از فرآوردههای زراعی و باغی، به روشنی نشان میدهد که اقتصاد روستا اگر بر پایههای درست استوار شود، توانایی بینظیری برای خودکفایی و پویایی دارد.
تجربه موفق روستابازار درهشهر ثابت کرد که با حذف دست واسطههای غیرضروری و پشتیبانی عملی از تولیدکنندگان خُرد، میتوان روند مهاجرت را وارونه کرد و به توسعه پایدار جوامع روستانشین دست یافت.
مسیری روشن و امیدبخش که در آن فاصله مزرعه تا خانه کوتاه و کوتاهتر شده تا هم چرخ تولید پرشتابتر بچرخد و هم آرامش و ارزانی به سفرههای مردم بازگردد.