به گزارش ایرنا، بهروز ندایی روز سه شنبه در نشست خبری با خبرنگاران و اصحاب رسانه به مناسبت هفته صنایع دستی در سالن فجر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اظهار داشت: در دو ماه گذشته بیش از ۲.۳ دهم همت تسهیلات کم بهره به ۱۸ هزار فعال صنایع دستی پرداخت شد.
وی با بیان اینکه ایران عنوان صنایع دستی خلاق را به خود اختصاص داده است، افزود: بیش از ۶۲۳ هزار شاغل در حوزه هنری فعال هستند که ۵۰۸ هزار نفر از آنها زن و ۱۱۵ هزار نفر مرد هستند که در ۱۸ رشته صنایع دستی فعالیت می کنند.
ندایی تصریح کرد: ۲۹۹ رشته صنایع دستی یعنی ۸۰ درصد رشته های رایج دارای مجوز هستند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور گفت: از نظر تعداد فعالان، بیشترین فراوانی مربوط به هنرمندان رشتههای «بافتهای داری» و «بافت غیر دارای» با ۱۵۸ هزار نفر و پس از آن هنرمندان صنایع چوبی و حصیری به ترتیب با ۱۴۴ و ۱۴۲ هزار هستند.
ندایی اضافه کرد: برخی رشتههای خاص نیز تعداد فعالان بسیار محدودی دارند و حتی در برخی موارد کمتر از پنج نفر مشغول فعالیت هستند.
وی درباره تغییر رویکرد تولیدات صنایع دستی کشور گفت: تولیدات صنایع دستی به سمت کاربردی شدن حرکت کرده است؛ بهگونهای که بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد تولیدات امروز، علاوه بر جنبه هنری، کاربرد مصرفی نیز دارند و این موضوع هم در بازار داخلی و هم در حوزه صادرات صنایع دستی اهمیت زیادی دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به اقدامات انجامشده برای حمایت و تسهیل خدماترسانی به فعالان صنایع دستی توضیح داد: در سالهای گذشته حوزه صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری معمولاً در زیرمجموعه حمایتهای سایر دستگاهها تعریف میشد، اما در قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای نخستین بار به صورت مشخص به وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اختصاص پیدا کرد.
ندایی افزود: در این قانون، موضوعاتی همچون ایجاد اشتغال، آموزش و توسعه صادرات برای وزارت میراث فرهنگی تعریف شده است، البته در اجرای این قانون نواقصی وجود دارد و ما اصلاحات پیشنهادی خود را آغاز کردهایم.
وی با اشاره به ایرادات موجود در ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم اظهار کرد: در این ماده موضوع رشد اقتصادی به صورت کلی با عدد هشت درصد مطرح شده، اما مشخص نشده سهم حوزه صنایع دستی در این رشد چه میزان است و همچنین سهم صنایع دستی و فرش در حوزه صادرات نیز باید به صورت دقیق تعیین شود تا مشخص باشد چه میزان از ظرفیت صادرات مربوط به فعالان این حوزه است.
ندایی ادامه داد: در همین زمینه پیشنهادات اصلاحی را به مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه ارسال کردهایم و پیگیر هستیم تا سهم صنایع دستی در شاخصهای اشتغال و صادرات به شکل شفاف مشخص شود.
وی همچنین از تشکیل تشکلهای حرفهای در حوزه صنایع دستی خبر داد و گفت: موضوع تشکیل تشکلهای تخصصی از اقدامات مهمی است که در برنامه هفتم مورد توجه قرار گرفته است. پس از تشکیل تشکلهای حرفهای در استانها، برنامه تشکیل تشکل ملی این حوزه نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با اشاره به افزایش حمایتهای مالی از فعالان این حوزه گفت: تا سال گذشته تسهیلات صنایع دستی و بومگردیها در قالبهای مختلف مانند مشاغل خانگی و سایر طرحها ارائه میشد، اما با پیگیریهای انجامشده این حوزه به صورت مستقل در ردیف حمایتها قرار گرفت و اکنون وزارت میراث فرهنگی در کنار وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت از دستگاههای اصلی دریافتکننده این تسهیلات است.
ساماندهی بازارچههای صنایع دستی
ندایی همچنین ساماندهی بازارچههای صنایع دستی را از دیگر برنامههای مهم این معاونت عنوان کرد و اذعان داشت: در سه ماه گذشته موضوع ساماندهی بازارچههای صنایع دستی در کشور آغاز شده و ۹۸ بازارچه صنایع دستی در برنامه ساماندهی و توسعه قرار گرفتهاند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: مقرر شده مدیریت و بهرهبرداری از بازارچههای صنایع دستی را به خود فعالان این حوزه واگذار کنیم. هر فرد یا مجموعهای از فعالان صنایع دستی که درخواست داشته باشد و شرایط لازم را رعایت کند، میتواند در این زمینه فعالیت کند.
وی ادامه داد: تلاش میکنیم در بازارچههایی که در اختیار شهرداریها قرار دارد، زمینه توسعه و تقویت حضور فعالان صنایع دستی فراهم شود تا تکلیف بازار صنایع دستی کشور به شکل مشخصتری دنبال شود.
ندایی همچنین از اجرای طرح هوشمندسازی بازارچهها، نمایشگاهها، نحوه ثبتنام فعالان و مدیریت تشکلها خبر داد و گفت: فعالان صنایع دستی میتوانند از این ظرفیت برای ساماندهی فعالیتهای خود استفاده کنند.
اصلاح فرآیند ثبت آثار تاریخی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور درباره اصلاح فرآیند ثبت آثار تاریخی نیز توضیح داد: در حوزه میراث فرهنگی اقدامات خوبی برای بهروزرسانی فرآیند ثبت آثار تاریخی، شهرها و روستاهای تاریخی انجام شده است. از این پس ثبت شهرها و روستاها، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی، براساس شاخصها و معیارهای مشخص انجام و روند ثبت از حالت سفارشی خارج میشود.
ندایی افزود: اگر یک روستا یا شهر تاریخی دارای شاخصهای تعریفشده باشد، حتماً امکان ثبت آن وجود خواهد داشت و پیش از ثبت جهانی نیز برنامهها و الزامات لازم براساس همین شاخصها مشخص می شود.
اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور درباره برنامههای هفته صنایع دستی گفت: در هفته صنایع دستی، برنامههای متنوعی در سطح استانی و ملی برگزار می شود و وزارت میراث فرهنگی بیشتر نقش راهبری و سیاستگذاری را دنبال میکند.
ندایی ادامه داد: یکی از برنامههای ملی، اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی است. در سالهای گذشته ارزیابی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام میشد، اما با مصوبه جدید این مسئولیت به وزارت میراث فرهنگی منتقل شده و شورای مربوطه تشکیل شده است تا فرآیند تدوین و اعطای درجه هنری در خود وزارتخانه انجام شود درجه هنری به هنرمندان این حوزه، جایگاه مستقلی میدهد و با مدارک معتبر ملی قابل تطبیق است.
وی اضافه کرد: در هفته صنایع دستی بیش از ۱۲۰ نمایشگاه صنایع دستی در کشور برگزار میشود تا زمینه معرفی و فروش محصولات هنرمندان فراهم شود. همچنین در تمام استانها، بازارچهها و فضاهایی برای عرضه صنایع دستی فعال است که نقش مهمی در معرفی تولیدات هنرمندان و ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و خریدار دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور ادامه داد: تسهیلاتی نیز برای حمایت از فعالان این حوزه، بهویژه در زمینه تأمین مواد اولیه، در نظر گرفته شده است تا تولیدکنندگان بتوانند فعالیت خود را با شرایط مناسبتری ادامه دهند.
ندایی با اشاره به اهمیت تعاملات بینالمللی اظهار داشت: توسعه همکاری با نهادهای جهانی صنایع دستی و ثبت شهرها و روستاهای جهانی صنایع دستی، نقش مهمی در معرفی محصولات ایرانی در سطح جهان دارد و میتواند به افزایش فروش و بازارهای جدید برای هنرمندان کمک کند.
وی با اشاره به وضعیت صادرات صنایع دستی گفت: آمار رسمی صادرات صنایع دستی کشور، تنها بخشی از واقعیت را نشان میدهد، چراکه بخش قابل توجهی از صادرات به صورت چمدانی و غیررسمی انجام میشود.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: در گذشته در برخی استانها، از جمله اردبیل، شاهد تولیدات با کیفیت و صادرات قابل توجهی بودیم. بررسیها نشان داده آماری که به صورت رسمی اعلام میشود ممکن است بخش کوچکی از میزان واقعی صادرات باشد و در برخی موارد، آمار ثبتشده تنها حدود ۱۰ درصد از صادرات واقعی را نشان میدهد.
ندایی خاطرنشان کرد: هدف اصلی توسعه صنایع دستی، علاوه بر افزایش صادرات، ایجاد اشتغال پایدار برای هنرمندان و فعالان این حوزه است. تلاش میکنیم با تقویت بازار داخلی و خارجی، زمینه رونق بیشتر این بخش فراهم شود.
شناسایی ۱۲۲ کارگاه آسیبدیده صنایع دستی در جنگ
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با بیان اینکه اطلاعات کارگاههای آسیبدیده به صورت مستمر از استانها دریافت و در سامانه مربوطه ثبت و بررسی میشود و تاکنون ۱۲۲ کارگاه آسیبدیده شناسایی شده است، گفت: بیشترین تعداد کارگاههای صنایع دستی آسیب دیده مربوط به استانهای زنجان، اصفهان و کردستان است.
ندایی ادامه داد: همکاران ما در استانها در حال تکمیل فرآیند شناسایی و ثبت اطلاعات هستند تا وضعیت واحدهای متضرر به صورت دقیق مشخص شود و اقدامات حمایتی لازم برای آنها انجام گیرد.
وی گفت: بخشی از فعالان این حوزه علاوه بر آسیبهای اقتصادی، شرایط دشواری را پشت سر گذاشتهاند و حمایت از هنرمندان و تولیدکنندگان آسیبدیده در دستور کار قرار دارد.
ندایی تصریح کرد: کاهش حضور گردشگران، بهویژه گردشگران خارجی، آسیب قابل توجهی به بازار صنایع دستی وارد کرد؛ چراکه بخش مهمی از فروش محصولات صنایع دستی در مناطق گردشگری، از طریق حضور و خرید گردشگران انجام میشود.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به تأثیر شرایط اخیر بر حوزه گردشگری و صنایع دستی گفت: در حوزه گردشگری، بهویژه در مناطق جنوبی کشور، برخی مراکز اقامتی با کاهش شدید فعالیت مواجه شدند و در بعضی نقاط میزان پذیرش گردشگر به نزدیک صفر رسید. در مقایسه با سالهای گذشته، میزان حضور گردشگران در برخی جزایر از حدود ۸۰ درصد به میانگین نزدیک به ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد و این موضوع به صورت مستقیم بر صنایع دستی اثر گذاشت.
ندایی ادامه داد: برآوردها نشان میدهد گردش مالی مستقیم و غیرمستقیم حوزه صنایع دستی در کشور حدود ۱.۲ همت است و کاهش تعداد خریداران و گردشگران، تأثیر قابل توجهی بر فعالیت هنرمندان این حوزه داشته است.
وی با اشاره به شرایط استان هرمزگان گفت: اگر مانند سالهای گذشته شاهد حضور گسترده گردشگران در استانهایی مانند هرمزگان بودیم، میزان فروش صنایع دستی نیز افزایش پیدا میکرد، اما این اتفاق به دلیل شرایط موجود رخ نداد. به همین دلیل موضوع را بررسی و آسیبشناسی کردیم.
استفاده از سامانه فروش برای رونق صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با تأکید بر ضرورت اصلاح فرآیند بازاریابی صنایع دستی گفت: باید به سمتی حرکت کنیم که بازار فروش محصولات مشخص، شفاف و به صورت الکترونیکی مدیریت شود تا خریدار مشخص باشد و تولیدکننده بتواند سهم واقعی خود را از فروش دریافت کند.
ندایی از برنامههای جدید برای توسعه فروش صنایع دستی خبر داد و گفت: در استانها برنامههایی در حال اجراست تا محصولات تولیدکنندگان جمعآوری، در سامانههای فروش بارگذاری و زمینه عرضه آنها برای خریداران داخل کشور فراهم شود.
وی با بیان اینکه با استفاده از ظرفیت سامانههای فروش، ارتباط مستقیمتری میان تولیدکنندگان صنایع دستی و خریداران ایجاد شود تا بخشی از مشکلات بازار فروش این محصولات کاهش پیدا کند، افزود: اگر این زنجیره به شکل درست طراحی شود، سود بیشتری به تولیدکننده اصلی می رسد و فعالان صنایع دستی از مزایای واقعی تولید خود بهرهمند میشوند.
دولت سالانه برای هر فرد ۶۰ میلیون حق بیمه پرداخت می کند
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور درباره بیمه هنرمندان صنایع دستی نیز گفت: بخش زیادی از فعالان این حوزه به صورت غیرمستقیم در حال فعالیت هستند و بسیاری از آنها خودشان حق بیمه پرداخت میکنند، اما دولت نیز در این زمینه حمایتهایی دارد که باید استمرار پیدا کند.
ندایی ادامه داد: اکنون بخشی از حق بیمه فعالان صنایع دستی با مشارکت دولت پرداخت میشود و این روند ادامه دارد، اما با توجه به افزایش هزینهها و شرایط اقتصادی، نیاز است این این امر به بخش خصوصی واگذار شود تا این هزینه ها در بخش های زیر ساختی صرف شود.
وی ادامه داد: دولت برای هر فرد تحت پوشش بیمه در حوزههای مختلف مانند صنایع دستی، ساختمان و فرش، سالانه برای هر فرد حدود ۶۰ میلیون تومان پرداخت می کند.
وی همچنین به اقدامات انجامشده در حوزه آموزش اشاره کرد و گفت: ارتباط با وزارت آموزش و پرورش، سازمان فنی و حرفهای و صدور مجوز برای بخش خصوصی به منظور فعال کردن مراکز آموزشی، از جمله اقدامات مهم در این حوزه بوده است. همچنین برای آموزش مربیان نیز برنامههایی در نظر گرفته شده است.
ندایی افزود: در حوزه استانداردسازی نیز با همکاری سازمان ملی استاندارد اقدامات لازم در حال انجام است تا کیفیت تولیدات صنایع دستی ارتقا پیدا کند. در پایان این مراسم پوستر هفته صنایع دستی رونمایی شد.