رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، با تشریح یکی از مهمترین پروژههای پژوهشی این مجموعه، از تدوین مجموعه اطلسهای سادات ایران خبر داد و گفت: این آثار حاصل سالها پژوهش تاریخی و نسبشناسانه است و امروز در موارد مختلف، از مراجع تقلید و ائمه جمعه گرفته تا برخی مراجع رسمی کشور، برای بررسی و احراز سیادت افراد، به نتایج این پژوهشها، مراجعه میکنند.
دکتر احد فرامرز قراملکی، در گفتوگو با خبرنگار ما بخشی از فعالیتهای پژوهشی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی را تشریح کرد و از پروژه گسترده خاندانپژوهی و ساداتپژوهی به عنوان یکی از دستاوردهای مهم این مجموعه، یاد کرد.
وی با اشاره به اهمیت مطالعات تاریخی درباره خاندانهای منتسب به اهلبیت (ع) اظهار کرد: در بسیاری از کشورهای اسلامی، موضوع خاندانها و تبارهای تاریخی از جایگاه ویژهای برخوردار است.
در تمدن اسلامی نیز، خاندانهایی که ریشه در نسل پیامبر اکرم (ص) دارند، همواره نقش مهمی در تحولات فرهنگی، اجتماعی و دینی ایفا کردهاند و شناخت دقیق تاریخ و جغرافیای حضور آنان، نیازمند پژوهشهای روشمند و مستند است.
قراملکی افزود: بنیاد پژوهشهای اسلامی طی سالهای گذشته پروژهای بلندمدت را برای شناسایی و مطالعه خاندانهای سادات در مناطق مختلف ایران دنبال کرده است. در این طرح، مهاجرتها، پراکندگی جغرافیایی، تبارنامهها و پیشینه تاریخی خاندانهای منتسب به اهلبیت (ع) از صدر اسلام تا پایان قرن نهم هجری مورد مطالعه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: حاصل این مطالعات در قالب مجموعهای از آثار پژوهشی منتشر شده که از جمله آنها میتوان به اطلس سادات خراسان، اطلس سادات گیلان، اطلس سادات یزد و اطلس سادات خوزستان اشاره کرد. این آثار صرفاً فهرست اسامی یا شجرهنامه نیستند، بلکه مجموعهای از اطلاعات تاریخی، اجتماعی و جغرافیایی را درباره سادات هر منطقه در اختیار پژوهشگران قرار میدهند.
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی با بیان اینکه این پروژه بر اساس بررسی منابع تاریخی متعدد و اسناد معتبر انجام شده است، گفت: یکی از ویژگیهای این پژوهشها، دقت علمی و روشمندی آنهاست. به همین دلیل این آثار به تدریج به عنوان منابع مرجع در حوزه نسبشناسی و ساداتپژوهی شناخته شدهاند.
وی تصریح کرد: امروز در برخی موارد که موضوع احراز سیادت افراد مطرح میشود، نتایج پژوهشهای بنیاد مورد مراجعه قرار میگیرد. همچنین دفاتر مراجع تقلید، ائمه جمعه و برخی نهادهای مسئول برای بررسی این موضوعات از ظرفیت علمی این مجموعه استفاده میکنند.
قراملکی خاطرنشان کرد: اعتماد شکلگرفته نسبت به این آثار، نتیجه چند دهه فعالیت علمی مستمر در حوزه پژوهشهای تاریخی و نسبشناسانه است و نشان میدهد که پژوهشهای بنیادین، در کنار ارزش علمی، میتوانند کارکردهای اجتماعی و کاربردی نیز داشته باشند.
وی با اشاره به رویکرد جدید بنیاد پژوهشهای اسلامی افزود: در کنار استمرار پروژههای مرجع و بلندمدت، تلاش میکنیم نتایج این پژوهشها بیش از گذشته در دسترس جامعه علمی و فرهنگی قرار گیرد و زمینه بهرهبرداری گستردهتر از آنها فراهم شود.
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی تأکید کرد: ساداتپژوهی تنها یکی از دهها پروژه مهم این مجموعه است و بنیاد در حوزههای دیگری همچون مطالعات زیارت، معارف رضوی، اخلاق، سبک زندگی، تاریخ تشیع و احیای میراث مکتوب نیز طرحهای متعددی را در دست اجرا دارد که برخی از آنها در سطح ملی و بینالمللی، مورد توجه قرار گرفتهاند.