رئیس بخش تاریخ شفاهی مرکز اسناد آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه تاریخ شفاهی در این مجموعه صرفاً یک فعالیت آرشیوی نیست، گفت: این حوزه امروز به یک بانک گسترده حافظه نهادی تبدیل شده که علاوه بر ثبت تجربهها و روایتهای زیسته، نقش مهمی در انتقال دانش، صیانت از هویت سازمانی و مستندسازی تحولات آستان قدس رضوی ایفا میکند.
فاطمه خندان در هفتمین پیشنشست همایش علمی «تاریخ شفاهی دین و فرهنگ» با موضوع «تاریخ شفاهی و مستندسازی تاریخ اماکن متبرکه» اظهار کرد: تاریخ شفاهی در مجموعه آستان قدس رضوی صرفاً یک فعالیت پژوهشی یا آرشیوی نیست، بلکه بخشی از صیانت از حافظه تاریخی، انتقال تجربههای مدیریتی و ثبت هویت نهادی این مجموعه اثرگذار به شمار میرود.
وی با بیان اینکه بسیاری از تجربهها و شیوههای عمل در اسناد مکتوب ثبت نشدهاند، افزود: بخش قابل توجهی از تحولات، تصمیمگیریها و تجربههای اجرایی در ذهن افرادی باقی مانده که سالها در این مجموعه فعالیت داشتهاند و اگر این روایتها ثبت نشود، بخشی از تاریخ به مرور از بین خواهد رفت.
رئیس بخش تاریخ شفاهی مرکز اسناد آستان قدس رضوی ادامه داد: در حوزه اماکن متبرکه تاکنون با ۳۸۸ نفر در ۶۷۰ جلسه و حدود ۲۲۰۰ ساعت مصاحبه انجام شده است که موضوعاتی همچون هنر و معماری حرم مطهر، آیینها، خدمات خادمان، مدیریت اماکن و تجربههای زائران را در بر میگیرد.
خندان همچنین به سایر محورهای این مرکز اشاره کرد و گفت: در بخش تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی نیز با حدود ۲۸۰ نفر از کارکنان و بازنشستگان در ۶۵۱ جلسه و حدود ۷۹۰ ساعت مصاحبه انجام شده است که به بررسی تحولات اداری از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ و برخی دورههای پس از آن اختصاص دارد.
وی افزود: در حوزه خاندانهای قدیمی خادمان نیز تاکنون با ۳۴۰ نفر در ۶۵۰ جلسه و حدود ۲۱۰۰ ساعت مصاحبه انجام شده و همچنین در بخش مؤسسات اقتصادی آستان قدس رضوی نیز با ۳۰۰ نفر در ۵۷۰ جلسه و حدود ۷۰۰ ساعت مصاحبه صورت گرفته است.
رئیس بخش تاریخ شفاهی مرکز اسناد آستان قدس رضوی با تأکید بر اهمیت بهرهبرداری علمی از این دادهها خاطرنشان کرد: مجموعه تاریخ شفاهی آستان قدس رضوی امروز به یک سرمایه دانشی و منبع ارزشمند برای پژوهشهای میانرشتهای در حوزههای تاریخ، جامعهشناسی، مردمشناسی و مطالعات فرهنگی تبدیل شده است.
گفتنی است هفتمین پیشنشست همایش علمی «تاریخ شفاهی دین و فرهنگ» با موضوع «تاریخ شفاهی و مستندسازی تاریخ اماکن متبرکه» به همت بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و با همکاری چند نهاد علمی و پژوهشی کشور برگزار شد.