به گزارش ایرنا، گلستان به واسطه سکونت اقوام مختلف به ویژه ترکمنها، یکی از قطبهای مهم تولید فرش دستباف کشور محسوب میشود.
طرحهای اصیل ترکمنی، رنگهای برگرفته از طبیعت و مهارت نسل به نسل بافندگان، فرش این منطقه را به محصولی متمایز تبدیل کرده که میتواند در کنار کشاورزی، گردشگری و صنایعدستی به یکی از پیشرانهای اقتصاد محلی و صادرات غیرنفتی استان بدل شود.
با این حال، صنعت فرش دستباف و بهویژه فرش ترکمن در سالهای اخیر با چالشهای متعددی از جمله افزایش هزینههای تولید، گرانی مواد اولیه، محدودیت تسهیلات، کاهش قدرت خرید مشتریان و افت صادرات روبهرو شده است که سبب شده بسیاری از بافندگان باسابقه فعالیت خود را محدود کرده و نسل جوان نیز رغبت کمتری برای ورود به این حرفه نشان دهد.
رییس اداره امور فرش ادارهکل صنعت، معدن و تجارت گلستان در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به جایگاه فرش دستباف در اقتصاد و فرهنگ استان اظهار کرد: گلستان با برخورداری از هشت هزار بافنده فعال و ۱۶ هزار بافنده فصلی و نیمهفعال از استانهای مهم تولیدکننده فرش دستباف کشور است.
عبدالوهاب صحنه افزود: فرش ترکمن به عنوان شاخصترین محصول این حوزه در گلستان، علاوه بر ارزش فرهنگی و هنری، ظرفیت بالایی برای ایجاد اشتغال و ارزآوری دارد اما فعالان این بخش در سالهای اخیر تحت تاثیر رکود بازار با مشکلات متعددی مواجه شدهاند.
وی ادامه داد: کاهش سفارشها، افزایش قابل توجه قیمت مواد اولیه، محدودیت منابع مالی و تسهیلات و همچنین کاهش صادرات، شرایط دشواری را برای تولیدکنندگان و بافندگان ایجاد کرده به گونهای که بخشی از نیروی انسانی این حوزه از چرخه تولید خارج شدهاند.
صحنه با بیان اینکه سال گذشته بیش از ۳۵۰ میلیارد ریال تسهیلات برای ۳۲۰ نفر از قالیبافان استان اختصاص یافت، گفت: اگرچه این حمایتها بخشی از نیاز فعالان این حوزه را پوشش داده اما با توجه به افزایش هزینههای تولید، نیاز به منابع مالی بیشتری برای تامین سرمایه در گردش و خرید مواد اولیه وجود دارد.
وی یکی دیگر از چالشهای مهم قالیبافان را افزایش هزینههای بیمه دانست و افزود: رشد حق بیمه قالیبافان فشار مضاعفی بر این قشر وارد کرده و برخی از آنان به دلیل مشکلات اقتصادی در آستانه خروج از پوشش بیمهای قرار دارند.
کارشناسان معتقدند تداوم رکود در صنعت فرش دستباف میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد.
کاهش انگیزه جوانان برای ورود به این حرفه، افت ثبتنام در رشتههای مرتبط هنرستانی و دانشگاهی و خروج تدریجی نیروهای ماهر از این صنعت از جمله نشانههایی است که آینده فرش دستباف را با نگرانیهایی مواجه کرده است.
بر اساس اعلام اداره امور فرش گلستان، برخی رشتههای آموزشی مرتبط با قالیبافی در مراکز آموزشی استان به دلیل کمبود متقاضی به حد نصاب نرسیده و این موضوع زنگ خطری برای استمرار انتقال دانش و مهارت این هنر اصیل به نسلهای آینده محسوب میشود.
در کنار چالشها، ظرفیتهای قابل توجهی نیز برای احیای جایگاه فرش ترکمن وجود دارد. تنوع طرح و نقش، شهرت جهانی برخی نقوش ترکمنی، وجود شرکتهای تعاونی فعال، مهارت بالای بافندگان و امکان توسعه صادرات به بازارهای هدف از جمله مزیتهایی است که میتواند زمینهساز رونق دوباره این صنعت باشد.
فعالان حوزه فرش معتقدند تسهیل دسترسی به تسهیلات کمبهره، حمایت از صادرات، برگزاری نمایشگاههای تخصصی، توسعه بازاریابی نوین و استفاده از ظرفیت تجارت الکترونیک میتواند بخشی از مشکلات فعلی را برطرف کند و زمینه بازگشت رونق به کارگاههای قالیبافی استان را فراهم آورد.