خبرآنلاین: در سالهای اخیر و از زمانی که شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه جدید کنکور را به تصویب رساند، «تأثیر معدل» به یکی از مهمترین و البته جنجالیترین موضوعات نظام آموزشی کشور تبدیل شده است. مصوبهای که با هدف کاهش نقش تستزنی و افزایش اهمیت مدرسه و آموزش رسمی طراحی شد، اما در عمل به یکی از چالشهای اصلی داوطلبان ورود به دانشگاه تبدیل شده است. اکنون نیز در شرایطی که اعتراضات دانشآموزان بالا گرفته و وزارت آموزش و پرورش خواستار بازنگری در بخشی از این سیاست شده، پرونده تأثیر معدل بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.
از حذف پایه دهم تا سهم ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی
مسیر تغییرات کنکور طی چند سال گذشته فراز و فرودهای زیادی را پشت سر گذاشته است. در قالب مصوبه جدید، سهم آزمون سراسری کاهش یافت و سوابق تحصیلی به تدریج نقش پررنگتری پیدا کرد. در این میان ابتدا بحث تأثیر نمرات پایه دهم مطرح شد اما در ادامه این پایه از محاسبات حذف شد و تمرکز بر پایههای یازدهم و دوازدهم قرار گرفت. در نهایت نیز سهم سوابق تحصیلی به ۶۰ درصد رسید؛ سهمی که از طریق نمرات امتحانات نهایی دو پایه یازدهم و دوازدهم محاسبه میشود.
با این حال از همان ابتدا اختلافنظرها درباره نحوه اعمال نمرات پایه یازدهم وجود داشت. بخشی از کارشناسان و داوطلبان خواهان تأثیر مثبت این نمرات بودند، در حالی که سیاستگذاران آموزشی به سمت تأثیر قطعی حرکت کردند؛ موضوعی که اکنون نیز محل اصلی مناقشه است.

جنگ، تعویقها و افزایش نگرانی دانشآموزان
اگرچه بحث تأثیر معدل از سالهای گذشته وجود داشت، اما شرایط ماههای اخیر اعتراضات را وارد مرحله تازهای کرد. گروهی از دانشآموزان در روزهای اخیر با تجمع مقابل وزارت آموزش و پرورش و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی خواستار بازنگری در نحوه اعمال سوابق تحصیلی شدند.
معترضان میگویند از ماههای پایانی سال گذشته و همزمان با شرایط جنگی، امکان برنامهریزی عادی برای مطالعه را از دست دادهاند. از نگاه آنها، اضطراب ناشی از شرایط کشور و همچنین بلاتکلیفی در زمان برگزاری امتحانات نهایی و کنکور، فشار مضاعفی بر داوطلبان وارد کرده است.
در میان خواستههای مطرحشده، یک مطالبه بیش از همه تکرار میشود؛ اینکه تأثیر نمرات پایه یازدهم دستکم برای امسال به صورت مثبت اعمال شود تا دانشآموزان به دلیل شرایط خاص ماههای اخیر متضرر نشوند. این مطالبه نه تنها از سوی داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ بلکه از سوی دانشآموزان پایه یازدهم نیز مطرح شده است؛ دانشآموزانی که نگران تأثیر نمرات امسال بر سرنوشت کنکور سال آینده خود هستند.
آموزش و پرورش؛ پیشنهاد بازنگری روی میز شورا
همزمان با افزایش اعتراضات، وزارت آموزش و پرورش نیز از ارائه پیشنهاد بازنگری در نحوه تأثیر سوابق تحصیلی خبر داد. سخنگوی آموزش و پرورش اعلام کرده هدف از این پیشنهاد، کاهش نگرانیها و ایجاد آرامش بیشتر برای دانشآموزان بوده است.
با این حال مسئولان آموزش و پرورش تأکید میکنند که تصمیمگیر نهایی در این حوزه نیستند و صرفاً مجری مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی محسوب میشوند. به همین دلیل تا زمانی که مصوبه جدیدی ابلاغ نشود، قانون فعلی بدون تغییر اجرا خواهد شد.
در واقع آموزش و پرورش از یک سو تلاش کرده پیام دانشآموزان را به نهاد تصمیمگیر منتقل کند و از سوی دیگر تأکید دارد که اختیار تغییر قواعد کنکور را در اختیار ندارد.
پاسخ شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ اصل مصوبه تغییر نمیکند
در سوی دیگر ماجرا، شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنان بر چارچوب اصلی مصوبه تأکید دارد. عبدالحسین خسروپناه، دبیر این شورا، اعلام کرده که اعضای شورا درباره تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵ اجماع دارند و اصل مصوبه حفظ خواهد شد.
او همچنین با اشاره به اعتراضات اخیر گفته است که مطالبات دانشآموزان و خانوادهها به شورا منتقل شده و در حال بررسی است، هرچند معتقد است بخش قابل توجهی از معترضان را مافیای کنکور تشکیل میدهند که از اجرای این مصوبه متضرر شدهاند.
با وجود این، خسروپناه از بررسی برخی پیشنهادهای اصلاحی نیز خبر داده است؛ پیشنهادهایی مانند افزایش دفعات ترمیم معدل، امکان ترمیم تکدرس و اصلاح برخی جزئیات مربوط به امتحانات نهایی که میتواند بخشی از نگرانی داوطلبان را کاهش دهد.

اختلاف بر سر یک مصوبه ادامه دارد
در شرایطی که دانشآموزان خواستار تغییر در نحوه اعمال سوابق تحصیلی هستند، آموزش و پرورش از بازنگری سخن میگوید و شورای عالی انقلاب فرهنگی بر حفظ اصل مصوبه تأکید دارد، پرونده تأثیر معدل همچنان باز مانده است. حتی در روزهای اخیر دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرده که پیشنهاد اصلاحی وزارت آموزش و پرورش هنوز به دلیل عدم حضور وزیر آموزش و پرورش در جلسات شورای معین، تعیین تکلیف نهایی نشده است.
به این ترتیب یکی از مهمترین مناقشات آموزشی سالهای اخیر وارد مرحله تازهای شده است. حالا نگاه هزاران دانشآموز و خانواده به نشست روز سهشنبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دوخته شده؛ نشستی که قرار است پیشنهادهای اصلاحی و مطالبات مطرحشده را بررسی کند. باید دید نتیجه این بررسیها چه خواهد بود؛ آیا سیاستگذاران آموزشی تغییری در نحوه اعمال سوابق تحصیلی ایجاد خواهند کرد یا داوطلبان باید خود را برای ادامه مسیر با همان قواعد فعلی آماده کنند. آنچه مسلم است این است که پرونده تأثیر معدل هنوز به نقطه پایان نرسیده است.
۲۳۳۲۳۳
∎