همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: پژوهشگران در مطالعهای جدید موفق شدهاند ساختاری گسترده را در عمق حدود ۳ کیلومتری زیر یخهای جنوبگان شناسایی کنند؛ ساختاری که تاکنون از دید دانشمندان پنهان مانده بود و اکنون بهعنوان یکی از بزرگترین سازههای زمینشناسی شناختهشده از این نوع مطرح شده است.
به گزارش ویون، این ساختار جدید چندین عارضه مهم زیر یخهای شرق جنوبگان را در بر میگیرد. از جمله این عوارض میتوان به حوضههای یخچالی ویلکس و آرورا و همچنین دریاچه وستوک اشاره کرد؛ بزرگترین دریاچه زیر یخی شناختهشده روی زمین که در زیر لایههای ضخیم یخ مدفون شده است.
این مناطق پیشتر بهصورت جداگانه مورد مطالعه قرار گرفته بودند، اما پژوهشگران اکنون به این نتیجه رسیدهاند که همه آنها بخشی از یک سامانه زمینشناسی بسیار بزرگتر هستند. آنها نام «استان حوضه بادبزنی شرق جنوبگان» را برای این ساختار انتخاب کردهاند.
برای ترسیم نقشه این منطقه، محققان دادههای متعددی را از منابع مختلف کنار هم قرار دادند. این دادهها شامل مشاهدات زمینشناسی، اندازهگیریهای گرانشی، اطلاعات مغناطیسی و مدلهای پوسته زمین بود. ترکیب این اطلاعات به دانشمندان امکان داد تصویری جامعتر از ساختارهای پنهان در زیر یخهای جنوبگان به دست آورند.
بیشتر بخوانید:
- شهر گمشده در اعماق ۷۰۰ کیلومتری زیر یخبندان | تمدنی باستانی در قطب جنوب بیدار میشود؟
- سقفهای گنبدیشکل در عمق ۸۰۰ متری زیر سطح یخ | شگفتی باستانشناسان از اسکنهای جدید ماهوارهای در قطب جنوب
به گفته پژوهشگران، این ساختار احتمالا طی فرایندی موسوم به «گسترش چرخشی توزیعشده» شکل گرفته است. در این فرایند، پوسته قارهای در طول میلیونها سال بهتدریج از یک نقطه مرکزی به سمت بیرون کشیده و گسترش پیدا میکند و در نتیجه حوضههای بزرگی در سطح زمین ایجاد میشود.
اهمیت این کشف تنها به شناخت گذشته زمینشناسی جنوبگان محدود نمیشود. دانشمندان معتقدند این حوضهها در زیر حدود نیمی از ورقه یخی شرق جنوبگان قرار گرفتهاند و به همین دلیل میتوانند نقش مهمی در حرکت یخها، شکلگیری چشماندازهای زیر یخی و جریان آب در این قاره داشته باشند.
محققان میگویند برای تأیید کامل یافتهها به بررسیهای بیشتری نیاز است، اما این کشف میتواند سرنخهای ارزشمندی درباره نحوه تکامل جنوبگان و واکنش یخهای عظیم آن به تغییرات اقلیمی در اختیار دانشمندان قرار دهد.