حجتالاسلام امید خورشیدمند در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با اشاره به سالگرد صدور پیام راهبردی «حوزه پیشرو و سرآمد» اظهار داشت: این پیام را باید منشور تحول حوزههای علمیه در گام دوم انقلاب اسلامی دانست. رهبر شهید انقلاب اسلامی در این پیام، ضمن تبیین جایگاه تاریخی حوزه، وظایف آینده آن را نیز در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مشخص کردند و افق روشنی را برای حرکت حوزه در مسیر تمدنسازی اسلامی ترسیم نمودند.
وی افزود: اهمیت این پیام در آن است که حوزه را از نگاه صرفاً آموزشی خارج کرده و آن را به نهادی اثرگذار در مدیریت فکری جامعه، تولید علوم انسانی اسلامی، پاسخگویی به نیازهای نوپدید و هدایت امت اسلامی معرفی میکند اگر این پیام بهدرستی فهم و اجرا شود، حوزههای علمیه میتوانند نقش تعیینکنندهای در پیشرفت کشور و تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی ایفا کنند.
این کارشناس مسائل مذهبی درباره نقش مدیران و مسئولان حوزوی در تحقق این منشور بیان کرد: مدیران حوزه باید مفاد این پیام را از سطح شعار به برنامههای عملیاتی تبدیل کنند بازنگری در نظام آموزشی، تقویت پژوهشهای مسئلهمحور، تربیت نیروهای متخصص در عرصههای مورد نیاز جامعه، حمایت از فعالیتهای تبلیغی نوین و ایجاد ارتباط مستمر میان حوزه و مسائل واقعی مردم از مهمترین وظایف مدیران حوزوی در این زمینه است.
وی در خصوص تأکید رهبر شهید انقلاب بر «فقه امتساز» گفت: فقه امتساز فقهی است که صرفاً به احکام فردی محدود نمیشود بلکه توانایی مدیریت جامعه، حل مسائل حکمرانی، اقتصاد، فرهنگ، رسانه و روابط بینالملل را نیز داراست تحقق این امر نیازمند اجتهاد پویا، شناخت دقیق تحولات زمان و ارتباط فعال حوزه با مسائل عینی جامعه است.
حجتالاسلام خورشیدمند با اشاره به تحولات منطقه و جنایات رژیم صهیونیستی و استکبار جهانی اظهار داشت: امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت فقه امتساز احساس میشود حوزههای علمیه باید با تولید ادبیات مقاومت، تبیین مبانی قرآنی مبارزه با ظلم، حمایت فکری از جبهه مقاومت و پاسخگویی به شبهات رسانهای دشمن، نقش تاریخی خود را ایفا کنند.
وی درباره نقش علما در حفظ حوزهها در دوران استعمار و حکومتهای وابسته خاطرنشان کرد: تاریخ تشیع نشان میدهد که حوزههای علمیه همواره با مجاهدت علمای بزرگی همچون میرزای شیرازی، آیتالله سید حسن مدرس، امام خمینی(ره) و دیگر بزرگان حفظ شدهاند این عالمان با بصیرت سیاسی، استقلال مالی و اتکای به مردم توانستند حوزه را از نفوذ قدرتهای استعماری مصون نگه دارند.
این مبلغ تبلیغی حوزه علمیه تبریز ادامه داد: حوزههای علمیه در طول تاریخ با تکیه بر مبانی اصیل اسلامی و ارتباط مستحکم با مردم، در برابر تهاجم فرهنگی و سیاسی دشمنان مقاومت کردهاند نهضت تنباکو، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نمونههایی از نقشآفرینی موفق حوزه در مقابله با جریان سلطه است.
وی درباره نقش اجتماعی و فرهنگی حوزههای علمیه گفت: حوزه امروز باید علاوه بر رسالت آموزشی و تربیتی، در عرصههای مختلف اجتماعی حضوری فعال داشته باشد ترویج سبک زندگی اسلامی، تحکیم بنیان خانواده، کاهش آسیبهای اجتماعی، امیدآفرینی در جامعه و تقویت سرمایه اجتماعی از جمله عرصههایی است که حوزه میتواند در آنها نقش مؤثری ایفا کند.
حجتالاسلام خورشیدمند با اشاره به ضرورت مقابله با جریانهای انحرافی افزود: حوزههای علمیه در طول تاریخ با تکیه بر استدلال علمی و تولید فکر دینی توانستهاند در برابر مکاتب انحرافی و جریانهای التقاطی ایستادگی کنند موفقیت در مقابله با فرقههای انحرافی و پاسخگویی به شبهات اعتقادی از نمونههای روشن این نقشآفرینی است.
وی تأکید کرد: یکی از مهمترین مطالبات رهبر شهید انقلاب، پاسخگویی حوزه به نیازهای واقعی جامعه است. حوزه باید مسائل مردم را بشناسد و برای چالشهای اقتصادی، فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی راهکارهای مبتنی بر آموزههای اسلامی ارائه دهد.
این استاد حوزه درباره تقابل با فرهنگ غربی اظهار داشت: مقابله با فرهنگ غربی به معنای انفعال یا انزوا نیست، بلکه به معنای حفظ هویت اسلامی و ارائه الگوی برتر زندگی بر اساس آموزههای دینی است حوزه باید ضمن شناخت دقیق ابزارهای جنگ نرم دشمن، قدرت تحلیل و تبیین خود را افزایش دهد و پاسخهای متقن و اقناعکننده به نسل جوان ارائه کند.
وی همچنین بر ضرورت تولید اندیشه برای نظامات اجتماعی تأکید کرد و گفت: حوزه باید در طراحی الگوهای اسلامی در حوزه اقتصاد، تعلیم و تربیت، رسانه، خانواده، مدیریت و حکمرانی مشارکت فعال داشته باشد بدون تولید فکر و نظریهپردازی اسلامی، تحقق تمدن نوین اسلامی امکانپذیر نخواهد بود.
حجتالاسلام خورشیدمند در ادامه نقش اساتید، مراکز علمی و طلاب را بسیار مهم دانست و افزود: بهروز بودن حوزه مستلزم شناخت تحولات جهانی، تسلط بر فناوریهای نوین، بهرهگیری از ظرفیت رسانه و حفظ همزمان اصالتهای علمی و معنوی حوزه است.
وی درباره حضور طلاب در جامعه اظهار داشت: اقدامات ارزشمندی در این زمینه انجام شده اما همچنان نیازمند برنامهریزی گستردهتر هستیم تقویت مهارتهای ارتباطی، رسانهای و اجتماعی طلاب میتواند میزان اثرگذاری آنان را در جامعه افزایش دهد.
این کارشناس مسائل مذهبی، نسل جوان طلاب را سرمایه راهبردی حوزه دانست و گفت: جوانان حوزوی دارای انگیزه، خلاقیت و توانایی بالایی هستند و در صورت هدایت صحیح میتوانند در عرصه جهاد تبیین، تبلیغ نوین و تولید محتوای دینی نقشآفرین باشند.
وی درباره پیوند دروس حوزوی با مسائل روز خاطرنشان کرد: لازم است مباحث علمی حوزه بیش از گذشته ناظر به نیازهای جامعه باشد فقه، اصول، فلسفه و علوم اسلامی زمانی اثرگذار خواهند بود که بتوانند پاسخگوی مسائل واقعی انسان معاصر باشند.
حجتالاسلام خورشیدمند در پایان تأکید کرد: تحقق حوزه پیشرو و سرآمد در گرو تقویت معنویت، زهد، اخلاص، روحیه جهادی و مجاهدت علمی و فرهنگی است حوزهای که در میدان مردم حضور داشته باشد، دشمن را بشناسد، نیازهای جامعه را درک کند و برای آینده امت اسلامی برنامه داشته باشد، همان حوزهای است که رهبر شهید انقلاب اسلامی در منشور تاریخی خود ترسیم کردند.