به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، بهنام بخشی روز دوشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به شرایط دشوار منابع آبی در سال گذشته اعلام کرد: سال ۱۴۰۴ با وجود همه سختیها و تنشهای آبی سپری شد، اما نتیجه اقدامات رسانهای، فرهنگی و مدیریتی، کاهش سرانه مصرف آب در تهران بود. سرانه مصرف آب در پایتخت ۲۵ لیتر کاهش یافته که نشاندهنده ظرفیت بالای مدیریت مصرف در شهر تهران است.
وی افزود: هدفگذاری شرکت آبفا دستیابی به الگوی مصرف ۱۳۰ لیتر در شبانهروز است و با توجه به همراهی مردم، تحقق این هدف دور از دسترس نیست. شرکت آبفا تلاش کرده با فراهم کردن ادوات کاهنده مصرف و ارائه امکانات لازم، شهروندان را در مسیر مصرف بهینه همراه کند.
سخنگوی آبفای استان تهران با ارائه آمار جدید از وضعیت مصرف آب در پایتخت گفت: در ابتدای سال ۱۴۰۴ فقط ۲۹ درصد مشترکان تهران خوشمصرف بودند، اما با اقدامات فنی و فرهنگی انجامشده، این رقم در اسفندماه به حدود ۴۰ درصد رسید و در آخرین پایش تا ۱۵ خرداد، نزدیک به ۵۰ درصد شهروندان تهرانی در دسته مشترکان خوشمصرف قرار گرفتهاند.
وی با تقدیر از شهروندان تهرانی که پیام خشکسالیهای پیدرپی را جدی گرفتهاند، یادآور شد: تهران در ۶ سال گذشته با خشکسالی مواجه بوده و سال گذشته نیز ذخایر سدهای استان به پایینترین سطح خود در ۵۰ سال گذشته رسید، اما همراهی مردم باعث شد از شرایط سخت عبور کنیم.
بخشی تاکید کرد: فاصله مصرف سرانه فعلی با الگوی ۱۳۰ لیتری جهان، حدود ۶۵ لیتر است و اگرچه تحقق کامل آن در کوتاهمدت ممکن است دشوار باشد، اما مشترکان پرمصرف و بدمصرف میتوانند با اصلاح رفتار مصرفی و استفاده از تجهیزات کاهنده، نقش مهمی در کاهش مصرف ایفا کنند.
وی از تغییر رویکرد ارتباطی شرکت آبفا خبر داد و خاطرنشان کرد: سیاست اطلاعرسانی از صرف هشدار درباره صرفهجویی به سمت همافزایی و دعوت به مصرف منصفانه و هوشمندانه تغییر یافته است، چرا که مردم شریک راهبردی شرکت آبفا در تأمین پایدار آب هستند.
سخنگوی آبفای استان تهران به اقدامات دستگاههای اجرایی در مدیریت مصرف اشاره کرد و گفت: بر اساس ابلاغیههای صادر شده، تمام دستگاههای اداری و اجرایی موظف شدند مصرف آب خود را ۲۵ درصد نسبت به سال قبل کاهش دهند. همچنین استفاده از ادوات کاهنده مصرف در ساختمانهای اداری الزامی شده و استفاده از آبنماها و فوارهها در مجموعههای اداری ممنوع اعلام شده است.
بخشی با اشاره به تداوم خشکسالی در تهران اظهار کرد: با وجود بارندگیهای بهاری، نباید دچار تصور «پُرآبی» شویم، هدف اصلی مدیریت منابع آبی در تهران کاهش برداشت از منابع زیرزمینی و استفاده حداکثری از منابع سطحی است.
برنامه ای برای جیره بندی آب وجود ندارد
وی به شهروندان اطمینان داد: هیچ برنامهای برای جیرهبندی یا قطع آب در روزها و ماههای پیش رو وجود ندارد اما تاکید کرد که مدیریت مصرف همچنان ضروری است.
بخشی درباره وضعیت ذخایر سدهای تهران نیز توضیح داد: سال آبی جاری با کمترین میزان ذخایر سدها آغاز شد. در ابتدای سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ میزان ذخایر سدها حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب بود، در حالی که در مدت مشابه سال قبل بیش از ۴۵۰ میلیون مترمکعب ثبت شده بود.
به گفته وی، برای عبور از شرایط بدون تنش آبی، حداقل ۶۰۰ میلیون مترمکعب و در شرایط مطلوب حدود ۸۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب در سدهای تهران نیاز است.
سخنگوی آبفای استان تهران ادامه داد: تا ۱۵ خرداد میزان پرشدگی سدهای تهران حدود ۳۰ درصد بوده و مجموع ذخایر آنها حدود ۵۵۰ میلیون مترمکعب است؛ در حالی که باید در این مقطع زمانی حدود ۸۴۰ میلیون مترمکعب ذخیره وجود میداشت. به این ترتیب، حدود ۲۹۰ میلیون مترمکعب کسری ذخیره در سدهای استان وجود دارد.
وی با اشاره به وضعیت بارندگیها اضافه کرد: میزان بارش ثبتشده تا این تاریخ ۱۷۲ میلیمتر بوده، در حالی که میانگین بلندمدت ۲۶۵ میلیمتر است. هرچند بارندگیها نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد افزایش داشته، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت ۳۴ درصد کاهش ثبت شده است.
بخشی با تاکید بر ضرورت تداوم مدیریت مصرف اذعان داشت: تجربه سال گذشته نشان داد که پاییز حتی میتواند خشکتر از تابستان باشد؛ موضوعی که فشار زیادی بر منابع زیرزمینی وارد میکند. از این رو همراهی شهروندان، دستگاههای اجرایی و رسانهها برای عبور از شرایط پیشرو همچنان ضروری است.
وی ابراز امیدواری کرد با این همراهی، تهران تابستان پیشرو را بدون تنش آبی پشت سر بگذارد.
ظرفیت ۵۰۰ میلیون مترمکعبی تولید پساب در تهران
سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اعلام تخصیص سالانه ۱۴۹ میلیون مترمکعب پساب به شهرداری برای آبیاری فضای سبز، از افزایش ظرفیت تولید پساب تا ۷۵۰ میلیون مترمکعب در آینده نزدیک خبر داد و تأکید کرد: هدررفت واقعی آب در تهران به زیر ۱۰ درصد رسیده و کیفیت آب خط قرمز مدیریت آبفا است.
بخشی با اشاره به توسعه استفاده از پساب برای آبیاری فضای سبز اظهار کرد: بر اساس سند تخصیص، سالانه ۱۴۹ میلیون مترمکعب پساب برای مصرف فضای سبز شهرداری تهران پیشبینی شده و امکان انتقال این میزان از خروجی تصفیهخانههای فاضلاب فراهم شده است.
وی با بیان اینکه ظرفیت تولید پساب در حال حاضر به ۵۰۰ میلیون مترمکعب در سال رسیده است، افزود: با پروژههای در دست اجرا این ظرفیت در آینده نه چندان دور به ۷۵۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت که میتواند نیاز پایدار فضای سبز شهری، صنایع و سایر مصارف غیرشرب را تأمین کند.
هدررفت آب تهران زیر ۱۰ درصد
سخنگوی آبفای استان تهران درباره میزان هدررفت آب در شبکه توزیع گفت: استان تهران دارای حدود ۲۲ هزار کیلومتر شبکه آبرسانی است و مدیریت فشار، پایش مستمر و بازسازی شبکه به صورت ویژه در دستور کار قرار دارد.
وی تصریح کرد: هدررفت واقعی آب در تهران کمتر از ۱۰ درصد است که با استانداردهای ملی و بینالمللی مطابقت دارد. سالانه حدود ۱۰ هزار کیلومتر پایش شبکه انجام میشود؛ سال گذشته ۲۰۰ کیلومتر شبکه بازسازی شد و امسال نیز بازسازی ۳۰۰ کیلومتر دیگر در برنامه قرار دارد.
علت کمبود آب؛ اقلیم و بارگذاری جمعیتی
وی درباره عوامل اصلی چالش آبی تهران توضیح داد: تغییر اقلیم، کاهش بارندگی و بارگذاری بیش از حد جمعیت از مهمترین دلایل کمبود آب در پایتخت است. تهران برای عبور از شرایط نرمال به حدود ۲۸۰ میلیمتر بارندگی سالانه نیاز دارد، در حالی که در سالهای اخیر با کمبارشی مواجه بوده است.
بخشی افزود: در حالی که در بسیاری از کشورهای پربارش با میانگین ۷۰۰ میلیمتر بارندگی، الگوی مصرف بین ۱۳۰ تا ۱۵۰ لیتر رعایت میشود، در تهران همچنان رفتارهای پرمصرفی مشاهده میشود که نیازمند اصلاح است.
مصرف روزانه ۳ میلیارد لیتر آب در تهران
سخنگوی آبفای استان تهران اعلام کرد: مصرف آب پایتخت در حال حاضر به حدود سه میلیون مترمکعب در شبانهروز رسیده است؛ معادل سه میلیارد لیتر آب در روز که تامین، تصفیه و توزیع آن نیازمند زیرساخت گسترده و مدیریت دقیق است.
وی درباره توزیع مصرف در مناطق مختلف یادآورشد: پایش مصرف به صورت مشترکمحور انجام میشود و مشترکان به سه دسته خوشمصرف، پرمصرف تا ۲ برابر الگو و بدمصرف بیش از ۲ برابر الگو تقسیم میشوند.
کیفیت آب؛ خط قرمز آبفای تهران
بخشی با تاکید بر اینکه کیفیت آب خط قرمز مدیریت آبفا است، تصریح کرد: روزانه بیش از ۲۰۰ مورد نمونهبرداری و آزمایش تخصصی در شبکه آب تهران انجام میشود و در هر تصفیهخانه آزمایشگاههای فوقتخصصی به صورت برخط کیفیت آب ورودی و خروجی را کنترل میکنند.
وی افزود: تاکنون گزارشی مبنی بر بروز بیماری ناشی از آب شرب تهران دریافت نشده و آب توزیعی از بهترین کیفیت و سازگار با سلامت شهروندان برخوردار است.
سهم منابع سطحی و زیرزمینی
سخنگوی آبفای استان تهران گفت: در حال حاضر حدود ۶۵ درصد آب شرب تهران از منابع سطحی و ۳۵ درصد از منابع زیرزمینی تأمین میشود و هدفگذاری این است که با مدیریت مصرف، برداشت از سفرههای زیرزمینی کاهش یافته و به نسبت مطلوب ۷۰ به ۳۰ بازگردیم.
وی ابراز امیدواری کرد با ادامه مدیریت مصرف و توسعه زیرساختها، تهران بتواند شرایط پایدار آبی را در ماهها و سالهای آینده تجربه کند.
تغییر رویکرد تهران از منابع زیرزمینی به پساب
بخشی افزود: امروز تهران در توازن بین توسعه شبکه و تصفیهخانهها به شرایط مطلوبی رسیده است. در حال حاضر ظرفیت تولید پساب در تصفیهخانههای استان به ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده و با پروژههای در دست اجرا، این رقم در آینده نزدیک به ۷۵۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت.
وی با اشاره به جایگزینی پساب با آب شیرین در صنایع یادآورشد: صنایعی مانند پالایشگاه تهران اکنون بیش از ۹۰ درصد نیاز خود را از طریق پساب تامین میکنند. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، استفاده از پساب برای صنایع و فضای سبز الزامی شده و ما آماده تامین نیاز تمامی شهرکهای صنعتی هستیم تا برداشت از سفرههای زیرزمینی به حداقل برسد.
شبکه آبرسانی تحت پایش هوشمند
بخشی با رد فرضیه هدررفت بالای آب در تهران، تصریح کرد: هدررفت واقعی آب در شبکه ۲۲ هزار کیلومتری تهران زیر ۱۰ درصد است که با استانداردهای جهانی مطابقت دارد. سالانه ۱۰ هزار کیلومتر از این شبکه پایش شده و امسال نیز بازسازی ۳۰۰ کیلومتر شبکه در دستور کار است. وی تأکید کرد: تهران از سامانههای پیشرفته «اسکادا» و رینگ سراسری برای توزیع عادلانه آب استفاده میکند و فشار آب بهصورت لحظهای کنترل میشود تا در زمان اوج مصرف، شاهد افت فشار نباشیم.
آمادگی در برابر حوادث و پدافند غیرعامل
سخنگوی آبفا در پاسخ به سؤالی درباره پایداری شبکه در شرایط بحرانی گفت: شبکه آبرسانی تهران به سامانههای برق اضطراری و مخازن ذخیره سوخت مجهز شده تا در صورت بروز هرگونه حادثه یا تنش احتمالی، چرخه خدمترسانی دچار اختلال نشود.
وضعیت سدهای پنجگانه تهران
وی درباره وضعیت ذخایر سدها توضیح داد: بر اساس آخرین دادههای مدیریت کنترل، وضعیت سدها به تفکیک شامل: سد لتیان ۹۰ درصد پرشدگی، سد امیرکبیر ۷۸ درصد، سد طالقان ۵۲ درصد و سد لار ۹درصد است.
بخشی تاکید کرد: این آمارها متغیر بوده و تصمیمگیری برای برداشت از منابع سطحی بر اساس خروجی سامانههای مدیریتی و رعایت حقابه آیندگان صورت میگیرد.
کاهش سرانه مصرف و نصب تجهیزات کاهنده
سخنگوی آبفای تهران با بیان اینکه سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی از ۲۲۰ لیتر به ۱۹۵ لیتر کاهش یافته است، گفت: هدفگذاری ما رسیدن به الگوی مصرف ۱۳۰ لیتر در شبانهروز است.
وی در خصوص خدمات ویژه به مشترکین افزود: نصب کاهندهها یکی از این خدمات است که مشترکین میتوانند با تماس با شماره ۱۲۲ درخواست نصب تجهیزات کاهنده شیرآلات مخصوص را ثبت کنند. هزینه تجهیزات روی قبض به صورت اقساط ۱۲ ماهه لحاظ شده و نصب آن رایگان است. هدفگذاری امسال تجهیز ۱.۵ میلیون واحد مسکونی است.
بخشی با اشاره به مزایای کاهندهها یادآور شد: استفاده از این تجهیزات حداقل ۲۰ درصد در حجم مصرف تأثیر مثبت دارد و مشترکین پرمصرف با نصب این ادوات بهراحتی میتوانند در رده «خوشمصرف» قرار گیرند.
سخنگوی آبفای استان تهران به بیان توصیههای تابستانی پرداخت و گفت: با توجه به گرمای هوا، مدیریت کولرهای آبی و استفاده از دور کند، کاهش زمان استحمام و کنترل پمپهای آب داخل ساختمان، از مهمترین راهکارهای کاهش مصرف است؛ بهطوری که هر یک ساعت خاموشی کولر آبی، حدود ۲۰ لیتر صرفهجویی در پی دارد.
بخشی خاطرنشان کرد: موضوع آب در تهران فرابخشی است و نیازمند همراهی دستگاههای فرهنگی، شهرداری و آموزشوپرورش است تا فرهنگ آب، ثروت ملی است در میان نسل جدید نهادینه شود.