خبرگزاری مهر- گروه استانها؛ دقت در مصرف اقلام و کالاها و نیز سوخت و انرژی و پرهیز از اسراف در روزهایی که دشمن جنگ تمامعیار اقتصادی و تهدیدات نظامی علیه کشورمان بعد از ۴۰ روز جهاد و مقاومت ملت مبعوث ایران به راه انداخته است، یک حکم دینی و یک ضرورت ملی و اقتصادی است. دشمن متخاصم آمریکایی صهیونی اکنون پس از ناکامیها در دستیابی به اهداف خود در جنگ نظامی، اقتصاد کشور را هدف قرار داده است که به اذعان کارشناسان، مصرف بهینه و صرفهجویی باطل کننده توطئههای دشمنان در این نبرد خواهد بود.
با توجه به گرم شدن هوا با نزدیک شدن به فصل تابستان، صرفهجویی در برق و گاز و آب هم به موضوع مهم این روزها تبدیل شده و مردم با نهایت دقت در مصرف و با نگاه صرفهجویی، علاوه بر کمک به پایداری شبکه خدمترسانی میتوانند مانع رسیدن سودجویان و محتکران و سوءاستفاده کنندگان به اهداف پلیدشان در این شرایط حساس کنونی شوند. با توجه به اهمیت موضوع صرفهجویی در مصرف، گفتگوی ما را با یک استاد دانشگاه، نویسنده و پژوهشگر، کارشناس و فعال حوزه اجتماعی در چهارمحال و بختیاری میخوانید.
دشمن میخواهد هزینه ایستادگی ملت ایران را بالا ببرد
افراسیاب صادقی در گفتگو با خبرنگار مهر در پاسخ به این پرسش که چرا دشمن در این سطح به جنگ اقتصادی علیه ایران اسلامی روی آورده است؟ اظهار کرد: جنگ اقتصادی که علیه جمهوری اسلامی ایران طراحی شده، عمدتاً مبتنی بر این استراتژی است که هزینه ایستادگی را برای نظام اسلامی و ملت ایران بالا ببرند که این دست اقدامات بعد از شکست در دیگر سناریوها عملیاتی شده است.
رئیس دانشکده علوم تربیتی شهید باهنر دانشگاه فرهنگیان استان چهارمحال و بختیاری با ذکر اینکه از دیدگاه تحلیلگران، ناتوانی در مواجهه نظامی یکی از علتهای تشدید جنگ اقتصادی علیه کشورمان است، ادامه داد: با توجه به بازدارندگی دفاعی ایران، دشمن دریافته است که گزینه نظامی هزینههای غیرقابل پیشبینی و سنگینی در پی دارد لذا به جنگ اقتصادی از طریق محاصره و تحریم و تهدید روی آورده است.
صادقی فشار بر تابآوری اجتماعی را از دیگر اهداف دشمن متخاصم و متجاوز دانست و گفت: هدف اصلی دشمنان، ایجاد گسست میان حاکمیت و مردم است. دشمن در این برهه از جنگ تمامعیار علیه ما تلاش دارد تا با ایجاد تورم، بیکاری و کاهش قدرت خرید، نارضایتیهای معیشتی را به حوزههای سیاسی منتقل کند.
وی با تأکید بر هدف قرار دادن پیشرفت ایران توسط دشمن، بیان کرد: این هدف با اقداماتی از قبیل محدود کردن دسترسی به منابع ارزی و بازارهای جهانی صورت میگیرد و ابزاری برای کند کردن چرخهای پیشرفت علمی و صنعتی ایران است.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه در شرایط جنگی، «صرفهجویی» یک امر حیاتی است، توضیح داد: صرفهجویی در شرایط جنگ ترکیبی در عرصههای نظامی، اقتصادی، سیاسی و ... یک اقدام انفعالی نیست، بلکه یک «کنش دفاعی» بوده و کاهش وابستگی را باعث میشود. مصرف کمترِ کالاهای وارداتی یا انرژی، خروج ارز را کاهش داده و منابع محدود ارزی را برای نیازهای اساسیتر همچون دارو یا مواد اولیه تولید، حفظ میکند.
نسبت مستقیم صرفهجویی و پایداری زیرساختها
صادقی با تاکید بر نسبت مستقیم صرفهجویی و پایداری زیرساختها، توضیح داد: مدیریت مصرف در حوزههایی مثل برق و گاز در شرایط اوج فشار، از بروز خاموشیها و بحرانهای زیرساختی که موجب اختلال در تولید ملی میشود، جلوگیری میکند.
این فعال اجتماعی در چهارمحال و بختیاری افزایش قدرت چانهزنی را از برکات صرفهجویی دانست و گفت: وقتی یک جامعه نشان دهد که با اصلاح الگوی مصرف میتواند در برابر فشارها دوام بیاورد، دشمن در محاسبات خود برای به زانو درآوردن ملت دچار تردید خواهد شد.
صادقی با اشاره به آمار نگرانکننده کشور در شاخصهای مصرف، اظهار کرد: با وجود اینکه همواره بر لزوم مدیریت مصرف تأکید شده اما متأسفانه شاهد مصادیق فراوان اسرافها در سبک زندگی مردم هستیم لذا در کنار فرهنگسازی که یک ضرورت اجتنابناپذیر است باید به دنبال راهکارهای عملیاتی کوتاه مدت برای متقاعد ساختن مردم و مصرف بهینه خاصه در این شرایط جنگی نیز باشیم.
وی با یادآوری اینکه برای متقاعد ساختن مردم در کوتاهمدت نسبت به رعایت مصرف بهینه صرفاً شعار دادن کافی نیست، افزود: باید به مکانیسمهای انگیزشی و ساختاری روی آورد که از جمله میتوانم به سیاستگذاری پلکانی در تعرفهگذاری و بهصورت کلیتر، اِعمال مدلهای موفق مدیریت مصرف انرژی اشاره کنم؛ اصلاح قیمتها باید به گونهای باشد که «پرمصرفها» هزینه واقعی مصر مازاد خود را بپردازند و «کممصرفها» از تخفیفهای ویژه یا پاداشهای نقدی برخوردار شوند.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان تصریح کرد: مشوقهای معکوس از دیگر راهکارهای کوتاهمدت و عملیاتی مصرف بهینه است که شامل ارائه بستههای تشویقی مانند کاهش قبضهای خدماتی یا تسهیلات خُرد برای خانوادههایی است که در یک بازه زمانی مشخص، کاهش مصرف ملموس داشتهاند.
صادقی با تاکید بر ضرورت شفافسازی و گزارشدهی در حوزه انرژی، بیان کرد: دولت باید صادقانه وضعیت ذخایر و محدودیتها را به مردم بگوید. وقتی مردم بدانند که صرفهجویی آنها مستقیماً مانع از قطع تولید یا گرانی کالای اساسی میشود، یقیناً مشارکت فعالتری خواهند داشت.
وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اصلاح سبک زندگی با تکیه بر آموزههای دینی و اخلاق مصرف از نگاه اسلام، اظهار کرد: اسلام، اقتصاد را نه بر پایه «مصرفگرایی بیپایان»، بلکه بر پایه «رفاه متعادل و پایدار» تعریف میکند.
صادقی ادامه داد: قناعت مورد تأکید در آموزههای دینی به معنای فقر نیست بلکه به معنای استفاده بهینه از داشتهها و پرهیز از هدررفت است. باور به قناعت به معنی کفایت و داشتن روحیه قناعتپیشگی باعث میشود جامعه در مواجهه با کمبودها، به جای آشفته شدن، انعطافپذیری از خود نشان دهد.
وی با تأکید بر اینکه در آموزههای دینی ناظر به اخلاق مصرف مقوله مهمی همچون همبستگی اجتماعی موضوعیت پیدا میکند، تصریح کرد: اخلاق مصرف در اسلام با مفهوم «ایثار» و «انفاق» گره خورده است. در زمان بحران، این اخلاق باعث میشود منابع محدود، به جای تمرکز در دست گروهی خاص، توزیع عادلانهتری داشته باشد و عدالت اجتماعی تقویت شود.
نقش رسانههای جمعی در تزریق میل کاذب به جامعه
صادقی بر نقش رسانههای جمعی و فضای مجازی در ارتقای فرهنگ مصرف بهینه، اظهار کرد: رسانهها متأسفانه گاه در ترویج سبک غلط زندگی با محوریت مصرفگرایی نقش ایفا کردهاند و خاصه شبکههای اجتماعی و تبلیغات تجاری اغلب در حال تزریق «میلِ کاذب» به جامعه هستند.
عضو هیئت علمی دانشگاه در چهارمحال و بختیاری بیان کرد: رسانهها گاه با نمایش سبک زندگی اشرافی و تجملاتی، سطح انتظارات عمومی را به شکل غیرواقعی بالا بردهاند و در عین حال، توجه کمتری به ترویج «فرهنگ تولید و کار» داشته و بیشتر بر «مصرفِ برندهای خاص» متمرکز بودهاند.
صادقی در پایان گفت: رسانهها باید از «مبلغان مصرف» به «مربیان سبک زندگی» تغییر نقش دهند. بازنماییِ زیباییهای زندگیِ ساده، تقدیر از کارآفرینان به جای سلبریتیهای مصرفگرا، و افشاگریِ پشتپرده برندهای تجاری که صرفاً به دنبال سود خود هستند، میتواند جهتگیری ذهنی مخاطب را اصلاح کند.