روزبه دلاور-در حالی که رقبای تیم ملی ایران در عرصه جام جهانی خود را در برخورد با ابرقدرتها و در بالاترین سطح ریتم بازی برای نبرد در جام جهانی صیقل میدهند کادر فنی تیم ملی ایران در مسیر آمادهسازی در میان بازیهای نسبتا آرام و تدارکاتی به دنبال یافتن هویت خود است. شکاف فنی میان ایران و رقبایی چون بلژیک، مصر و نیوزیلند نه تنها در زمین بلکه در اتاقهای تصمیمگیری فدراسیون فوتبال و از طریق دیپلماسی ورزشی ضعیف آغاز شده است.
به گزارش اعتماد، در دنیای فوتبال حرفهای بازی دوستانه صرفا یک مسابقه برای حفظ ریتم نیست بلکه یک آزمایشگاه استراتژیک برای سنجش قدرت تحمل، سرعت تصمیمگیری و اصلاح اشتباهات تاکتیکی است. نتایج بازیهای روز شنبه رقبای ایران در جام جهانی پیش رو، نشاندهنده یک واقعیت تکاندهنده است که رقبای ما در حال شبیهسازی جنگ با غولهای جهان هستند اما ایران در حال تمرین در آرامش است!
آزمایشگاههای سخت
بلژیک و تونس؛ نمایش سلطه و اصلاح ساختار-پیروزی ۵ بر صفر بلژیک مقابل تونس فراتر از یک برد ساده بود. بلژیک با این بازی مکانیزم انتقال از دفاع به حمله خود را در بالاترین سرعت ممکن آزمایش کرد. شیاطین سرخ اروپا با هدف فرسودگی سیستم دفاعی تونس تلاش کرد تا دقت پاسهای نهایی و هماهنگی خط حمله خود را در برابر یک بلوک دفاعی منظم به کمال برساند. تونس در این بازی قربانی سرعت بالای بازی شد! تجربهای که برای بلژیک مقدمهای برای برخورد با تیمهای تدافعی در جام جهانی است. شاید تمرین برابر تونس برای تقابل با ایران در نبرد اصلی.
مصر و برزیل؛ برخورد با ریتم غیرقابل پیشبینی- شکست ۲ بر ۱ مصر مقابل برزیل شاید برای مصریها تلخ باشد اما برای کادر فنی آنها یک سود کلان محسوب میشود. مصر با بازی در برابر برزیل با ریتمی روبهرو شد که در هیچ مسابقه قارهای نمیتوانست تجربه کند؛ ریتمی که در آن بازیکن باید در کسری از ثانیه تصمیم بگیرد. مصر با این بازی تحمل فشار در مالکیت توپ و مدیریت زمان در مقابل یک ابرقدرت را آموخت. این دقیقا همان چیزی است که یک تیم در جام جهانی به آن نیاز دارد. شبیه به بازی مقابل بلژیک.
نیوزیلند و انگلیس؛ درس تابآوری و نظم دفاعی- باخت یک بر صفر نیوزیلند مقابل انگلیس نشاندهنده تلاش این تیم برای نزدیک شدن به استانداردهای فیزیکی و تاکتیکی تیمهای سطح اول است. نیوزیلند با این بازی نحوه حفظ نظم در برابر فشار مداوم را تمرین کرد. آنها یاد گرفتند که چگونه در مقابل تیمهایی که مالکیت توپ را دیکته میکنند فضای بازی را کوچک نگه دارند. نیوزلندیها با این نتیجه نشان دادند اصلا تیم دست و پا بستهای نیستند و برخلاف پیشبینیها در ایران میتوانند لقمه دندانگیری برای قلعهنویی و شاگردانش باشند.
پارادوکس آمادهسازی ایران؛ بازی در منطقه امن- در مقابل این معادلات وضعیت تیم ملی ایران با نگاهی به بازیهای اخیر مقابل گامبیا و مالی ترکیبی از آمادگی تدارکات و عدم مواجهه با شوکهای فنی است. اگرچه بازی با تیمهای آفریقایی میتواند از نظر فیزیکی و برخوردها مفید باشد اما این بازیها فاقد آن شوک تاکتیکی و سرعت بازی هستند که در بازی با تیمهایی مثل مصر یا بلژیک تجربه میشود. تیم ملی ایران در حال حاضر در مسیری حرکت میکند که به آن آمادگی در منطقه امن میگویند. بازیکنان ما در بازیهایی حضور دارند که سطح رقابت در آنها در مقایسه با ابرقدرتها بسیار پایینتر است. این موضوع باعث میشود که سرعت تصمیمگیری بازیکنان در شرایط واقعی و پرفشار جام جهانی با آنچه در تمرینات و بازیهای تدارکاتی فعلی تجربه میکنند کاملا متفاوت باشد. ما با تیمهایی روبهرو خواهیم شد که از نظر تاکتیکی بیدار هستند در حالی که ایران ممکن است از نظر ذهنی در وضعیت آرامش کاذب باشد.
دیپلماسی ورزشی ضعیف یا بهانهجویی با پوشش تحریم؟
اما پرسش بنیادین و اصلی اینجاست: چرا ایران از برخورد با ابرقدرتها در بازیهای دوستانه محروم مانده است؟
سالهاست که مسوولان فوتبال کشور تحریمها و وضعیت جنگی را به عنوان سپری در برابر انتقادها قرار دادهاند. آنها مدعیاند که به دلیل محدودیتهای بینالمللی امکان برگزاری بازی با تیمهای اروپایی یا امریکایی وجود ندارد. اما واقعیت موجود این روایت را زیر سوال میبرد. نگاهی به وضعیت فوتبال عراق کافی است؛ کشوری که با تمام چالشهای امنیتی و پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی میتواند با تیمهای تراز اولی چون اسپانیا بازی دوستانه برگزار کند. این نشان میدهد که مشکل اصلی تحریم نیست بلکه ضعف در دیپلماسی ورزشی است. فوتبال امروز بخشی از سیاست خارجی و ابزاری برای بهبود تصویر یک کشور در جهان است. وقتی مسوولان فدراسیون هرگونه شکست در جذب بازیهای سطح بالا را به پای تحریم مینویسند در واقع از مسوولیت خود در زمینه سازماندهی دیپلماسی ورزشی شانه خالی میکنند. دیپلماسی ورزشی قوی یعنی ایجاد کانالهای ارتباطی با کنفدراسیونهای قارهای و استفاده از کشورهای واسطه یا حتی برگزاری بازیهای بزرگ در خارج از خاک آسیا با حضور تیمهای جهانی. اما آنچه ما میبینیم نوعی استیصال مدیریتشده است؛ جایی که به جای یافتن راهکار به دنبال توجیه شکستها هستیم.
ورود به میدان با تجهیزات ناقص
با توجه به نتایج بازیهای رقبای ایران ما با تیمهایی روبهرو خواهیم شد که با آتش بازی کردهاند و خود را صیقل دادهاند. بلژیک با قدرت هجومی مصر با ریتم بالا و نیوزیلند با نظم فیزیکی همگی در آمادگی کامل هستند. فدراسیون فوتبال و مسوولان ورزش ایران همچنان بر رویکرد بازیهای امن و کمریسک پافشاری کردند تا تیم ملی وارد جام جهانی شود که از نظر آمادگی تاکتیکی و ذهنی با رقبای خود شکاف عمیق دارد. این سطح از برنامهریزی نشان میدهد که ایران در جام جهانی به دنبال بازی کردن و کمک از امدادهای غیبی است و نه رقابت کردن. رقابت صحیح، نیازمند برخورد با غولهاست نه بازی در حاشیه آنها.