به گزارش مسیر اقتصاد نقش چین در آینده حمل‌ونقل کلمبیا دیگر تنها به روابط سیاسی دو کشور محدود نیست. نخستین خط متروی بوگوتا، پایتخت کلمبیا، اکنون به مرحله پیشرفته ساخت رسیده و سازه‌های بتنی، تجهیزات فولادی و واگن‌هایی که وارد شهر می‌شوند، نشانه‌های پیشرفت این طرح بزرگ هستند. ارزش این طرح ریلی از سوی بانک توسعه بین‌آمریکایی حدود ۴.۴ میلیارد دلار برآورد شده و شرکت‌های چینی نیز نقش اصلی را در ساخت و بهره‌برداری آن بر عهده دارند.

این طرح در شرایطی پیش می‌رود که رقابت واشنگتن و پکن برای گسترش نفوذ در آمریکای جنوبی شدت گرفته است. به همین دلیل، طرحی که در سطح شهری با هدف توسعه حمل‌ونقل پاک اجرا می‌شود، اکنون جنبه‌های ژئوپلیتیکی نیز پیدا کرده است.

پیشرفت ۷۵ درصدی نخستین متروی پایتخت کلمبیا

بر اساس اعلام مدیران شهری، نخستین خط متروی بوگوتا تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ به پیشرفت ۷۵.۵ درصدی رسیده است. تاکنون ۹ قطار وارد بوگوتا شده‌اند و انتظار می‌رود همه ۳۰ قطار مورد نیاز این خط تا پایان سال ۲۰۲۶ به شهر تحویل داده شوند.

این طرح برای شهری که سال‌ها با ترافیک سنگین، اتوبوس‌های شلوغ و آلودگی ناشی از تردد خودروها روبه‌رو بوده، یک جهش مهم در حمل‌ونقل شهری به شمار می‌رود. قطارهای این خط کاملاً خودکار هستند، نیازی به راننده ندارند و هر قطار می‌تواند حدود ۱۸۰۰ مسافر را جابه‌جا کند.

متروی بوگوتا تنها طرح ریلی در حال اجرای کلمبیا نیست. طرح «رِجیوترام د اوکسیدِنته» نیز با مدیریت شرکت مهندسی ساخت‌وساز عمران چین در حال توسعه است. این مسیر ریلی ۲۴ مایل طول دارد و برای آن ۱۷ ایستگاه در نظر گرفته شده است.

کاهش آلودگی و مصرف سوخت در بوگوتا

از نگاه مدیران شهری بوگوتا، سود زیست‌محیطی این طرح اهمیت ویژه‌ای دارد. برآوردها نشان می‌دهد خط نخست مترو پس از آغاز بهره‌برداری می‌تواند سالانه از انتشار حدود ۱۷۱ هزار تن دی‌اکسیدکربن جلوگیری کند. همچنین انتظار می‌رود مصرف سوخت‌های فسیلی در شهر، سالانه دست‌کم ۷۲ میلیون لیتر کاهش یابد.

با این حال، یک خط مترو به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل آلودگی هوای بوگوتا را به‌سرعت حل کند. بر پایه فهرست انتشار آلاینده‌های سال ۲۰۲۳ این شهر، منابع متحرک جاده‌ای حدود ۲۸ درصد از ذرات معلق PM2.5 را تولید کرده‌اند. نزدیک به یک‌سوم این آلایندگی نیز به حمل‌ونقل بار مربوط بوده است.

با وجود این محدودیت‌ها، گسترش حمل‌ونقل ریلی برقی می‌تواند الگوی زندگی شهری را تغییر دهد. کاهش سفرهای طولانی با اتوبوس، کاهش آلودگی صوتی و کم شدن شمار خودروهای گرفتار در گره‌های ترافیکی، از جمله مزایایی است که شهروندان در زندگی روزمره خود احساس خواهند کرد.

از حمل‌ونقل پاک تا رقابت پکن و واشنگتن

گسترش حضور شرکت‌های چینی در طرح‌های ریلی کلمبیا، هم‌زمان با نزدیک‌تر شدن این کشور به ابتکار «کمربند و جاده» چین رخ داده است. در ماه مه ۲۰۲۵، کلمبیا و چین یک برنامه همکاری مرتبط با این ابتکار امضا کردند؛ توافقی که به طرح‌های زیرساختی در حال اجرا، رنگ سیاسی پررنگ‌تری بخشید.

در همین راستا، دفتر امور نیمکره غربی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که با تأمین مالی طرح‌های شرکت‌های دولتی و تحت کنترل چین از سوی بانک توسعه بین‌آمریکایی و دیگر نهادهای مالی جهانی در کلمبیا و دیگر کشورهای عضو ابتکار کمربند و جاده، مخالفت جدی خواهد کرد. به گفته این دفتر، چنین طرح‌هایی می‌توانند امنیت و ایمنی منطقه را با خطر روبه‌رو کنند.

نگرانی واشنگتن تنها به حرکت یک قطار برقی محدود نمی‌شود. پرسش اصلی این است که طراحی، تأمین مالی، بهره‌برداری، به‌روزرسانی و نگهداری زیرساخت‌هایی که به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره شهروندان تبدیل می‌شوند، در اختیار چه کشوری قرار می‌گیرد. این مسئله قراردادهای بلندمدت، نرم‌افزارهای مدیریتی، داده‌ها، زنجیره تأمین تجهیزات و میزان وابستگی آینده کشورها به فناوری خارجی را نیز در بر می‌گیرد.

بهره‌برداری؛ مرحله تعیین‌کننده موفقیت طرح‌های ریلی

طرح رِجیوترام قرار است به‌صورت مرحله‌ای وارد مدار خدمات شود. نخستین بخش این شبکه برای اکتبر ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. اتصال کامل این مسیر به مرکز بوگوتا نیز احتمالاً در سال ۲۰۲۹ به بهره‌برداری خواهد رسید.

برای بسیاری از مسافران، مهم‌ترین مزیت این طرح کاهش چشمگیر زمان سفر است. سفرهایی که اکنون ممکن است تا سه ساعت طول بکشند، در آینده به حدود یک ساعت کاهش خواهند یافت.

متروی بوگوتا نیز برنامه زمانی مشخصی دارد. مدیران شهری اعلام کرده‌اند ساخت مسیر مرتفع ۱۵ مایلی این طرح با سرعت ادامه دارد و قطارها به‌تدریج وارد شهر می‌شوند. بهره‌برداری تجاری از مترو نیز برای سال ۲۰۲۸ پیش‌بینی شده است.

در نهایت، موفقیت حمل‌ونقل ریلی پاک تنها به ساخت خطوط و ورود قطارها وابسته نیست. این سامانه زمانی موفق خواهد بود که خدماتی منظم، مقرون‌به‌صرفه و قابل اعتماد به شهروندان ارائه دهد.

در شرایطی که رقابت ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا در آمریکای جنوبی وارد مرحله تازه‌ای شده است، طرح‌های ریلی کلمبیا اکنون فراتر از برنامه‌ای برای حمل‌ونقل شهری دیده می‌شوند. این طرح‌ها به نمادی از رقابت دو قدرت بزرگ جهان در منطقه تبدیل شده‌اند؛ رقابتی که پیامدهای آن می‌تواند بر آینده زیرساختی و تجاری آمریکای جنوبی اثر چشمگیری بگذارد.

منبع: اوکدیارو

انتهای پیام/ حمل‌و‌نقل