با تصویب و نهایی سازی مراحل اجرایی آیین نامه بین المللی کشتی های سطحی خودران (MASS Code) توسط سازمان بین المللی دریانوردی (IMO)، صنعت حمل ونقل دریایی وارد عصر جدیدی از ایمنی و بهره وری شده است. این کد که به عنوان یک استاندارد بین المللی جایگزین ابهامات حقوقی در زمینه شناورهای بدون سرنشین می شود، نقشه راهی برای حذف خطاهای انسانی و تحول در لجستیک دریایی قرن بیست و یکم ترسیم کرده است.

از «توصیه» تا «الزام»؛ چارچوب جدید حقوقی در آب های آزاد

به گزارش تین نیوز، آیین نامه MASS Code که مسیر تکاملی خود را از یک کد غیرالزامی (Non-mandatory) آغاز کرد، اکنون به عنوان ستون فقرات حقوقی برای کشتی های خودران شناخته می شود. هدف اصلی IMO از تدوین این کد، اطمینان از این است که سطح ایمنی کشتی های خودران حداقل معادل (و نه کمتر از) کشتی های سنتی تحت کنوانسیون SOLAS باشد. این آیین نامه به جای تمرکز بر حضور فیزیکی ملوان، بر «قابلیت های عملکردی» و «سیستم های کنترل از راه دور» متمرکز شده و مسئولیت های حقوقی فرمانده (Master) را در ساختاری جدید بازتعریف کرده است.

درجه بندی خودرانی؛ تفکیک هوشمند در مدیریت ناوگان

یکی از کلیدی ترین بخش های این آیین نامه، تقسیم بندی چهارگانه درجات خودرانی است. از کشتی هایی که صرفاً دارای سیستم های کمک تصمیم گیر هستند (درجه ۱) تا شناورهای کاملاً مستقل که بدون نیاز به مداخله انسانی تصمیم گیری می کنند (درجه ۴). این تفکیک به مالکان کشتی و بیمه گران اجازه می دهد تا ریسک های عملیاتی را با دقت بیشتری ارزیابی کنند. تحلیل ها نشان می دهد که با اجرای این کد، صنعت دریانوردی شاهد کاهش چشمگیر حوادث ناشی از خستگی خدمه و خطاهای ناوبری خواهد بود که عامل بیش از ۷۵ درصد تصادفات دریایی هستند.

چالش های بازدارنده؛ امنیت سایبری و ابهامات بیمه ای

با وجود خوش بینی ها، گزارش های تحلیلی بر روی دو چالش بزرگ در اجرای MASS Code تأکید دارند: امنیت سایبری و مسئولیت مدنی. با حذف حضور فیزیکی در پل فرماندهی، کشتی ها به اهداف جذابی برای حملات سایبری تبدیل می شوند؛ لذا آیین نامه ایمو استانداردهای سخت گیرانه ای را برای رمزنگاری و پایداری ارتباطات ماهواره ای وضع کرده است. از سوی دیگر، کلوپ های P&I و شرکت های بیمه همچنان در حال تطبیق خود با مفاهیم جدیدی مثل «خطای نرم افزاری» به جای «خطای انسانی» هستند تا مدل های پرداخت خسارت را بازنگری کنند.

افق ۲۰۲۶؛ آغاز عصر جدید رقابت در کریدورهای دریایی

اجرایی شدن این آیین نامه، رقابت سنگینی را میان قطب های فناوری دریانوردی مانند نروژ، ژاپن و چین ایجاد کرده است. بنادر هوشمند در سراسر جهان اکنون ملزم به ارتقای زیرساخت های خود برای پذیرش شناورهای MASS هستند. انتظار می رود تا پایان دهه جاری، بخش بزرگی از حمل ونقل های کوتاه ساحلی و جابجایی کانتینری در مسیرهای مشخص، به طور کامل تحت پوشش این کد به سیستم های خودران واگذار شود که نتیجه آن، کاهش مصرف سوخت و بهینه سازی مسیرهای تجاری خواهد بود.