روستای «شانهتراش» در منطقه دوهزار تنکابن، امسال به عنوان یکی از هشت روستای نامزد ایران برای ثبت جهانی معرفی شده است. این روستا پس از کندلوس، دومین ظرفیت ارزشمند استان مازندران است که در مسیر جهانیشدن قرار گرفته و ثبت آن میتواند نقشی کلیدی در حفاظت از سنتها، صنایع دستی، معماری سبز و رونق اقتصادی و زیستمحیطی منطقه ایفا کند.
در این میان، توسعه اقامتگاههای بومگردی به عنوان یکی از معیارهای اصلی جذب گردشگران، نقشی حیاتی در پایداری روستا و ارتقای کیفی صنعت گردشگری دارد. این اقامتگاهها با تکیه بر سازگاری با محیطزیست (Eco-Friendly) و تعامل با جوامع محلی، تجربهای متفاوت و جذاب برای گردشگران فراهم میکنند.

در روستای شانه تراش، طی سالهای اخیر با تشکیل «شرکت تعاونی توسعه روستایی دوهزار شانه تراش» و مشارکت جامعه محلی (Local Community Participation)، تلاش شده است با طراحی اقامتگاههایی متناسب با معماری بومی، علاوه بر نمایش سبک زندگی اصیل، زمینه عرضه صنایع دستی و غذاهای محلی به گردشگران فراهم شود.
یکی از این اقامتگاهها که شامل ۶ واحد با معماری اصیل منطقه است، با رویکرد بهینهسازی مصرف انرژی (Energy Consumption Optimization) و اجرای اصول معماری سبز (Green Architecture) و پایدار (Sustainable Architecture) طراحی شده است.
اقداماتی نظیر بهرهگیری از نور طبیعی، استفاده از روشنایی کممصرف، تصفیه فاضلاب با سیستم سپتیک، نصب سردوشهای کاهنده مصرف و تفکیک زباله و تبدیل آن به کمپوست کشاورزی (Waste Segregation)، از ویژگیهای شاخص این مجموعه است.

هدایت جامعه محلی به سمت چنین الگوهایی، نه تنها موجب اشتغالزایی و حفظ محیطزیست میشود، بلکه با تقویت فرهنگ بومی، تداوم ارائه خدمات باکیفیت به گردشگران داخلی و خارجی را تضمین خواهد کرد.
*معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی مازندران