بازار؛ گروه آب و انرژی: واردات نفت چین حدود ۳۸ درصد کاهش یافته است. پکن در حالی در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط روزانه بیش از ۱۱.۶ میلیون بشکه نفت وارد می کرده کهاین رقم در ماه مه طبق گزارش بلومبرگ به ۶.۶ میلیون بشکه کاهش یافته است. برخی کارشناسان این کاهش واردات را کمک چینی ها به بازار نفت می دانند و معتقدند که اگر این اتفاق صورت نمی گرفت امروز قیمت نفت در بازارهای جهانی خیلی بیشتر از این حرف ها بود. این اقدام شی باعث شده که نفت بیشتری به سایر بازارهای آسیایی برسد و بخشی از کمبود نفت پالایشگاه ها جبران شود.

محسن قمصری مدیر اسبق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت در گفتگو با بازار می گوید: به نظر می رسد که چینی ها در تعاملات با آمریکا، روسیه و حتی ایران بیشتر به دنبال تامین منافع اقتصادی خود هستند و بر اساس همین منافع رفتار خود را تعریف می کنند.

در این میان تحلیلگران غربی نیز عموماً می‌گویند اگر هدف چین حمایت از ایران بود، باید خرید نفت ایران را افزایش می‌داد، اما اتفاقی که رخ داده کاهش واردات کل نفت چین بوده است. رویترز صراحتاً نوشته که رفتار چین بیشتر اقتصادی و ناشی از ذخایر انباشته و ضعف تقاضاست تا حمایت سیاسی از ایران.

رویترز هم چندی پیش در گزارشی صریحاً نوشت که کاهش واردات نفت چین «اقتصادی است، نه از سر نوع‌دوستی یا اهداف سیاسی».

چین چطور کمبود عرضه بازار نفت را جبران کرد؟

جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز می‌توانست یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های نفتی دهه‌های اخیر را رقم بزند. بسته شدن مسیری که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند، شرایطی ایجاد کرده بود که بسیاری از تحلیلگران از نفت ۲۰۰ دلاری سخن می‌گفتند.

اما کاهش واردات نفت چین از حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز به ۹.۳ میلیون بشکه در آوریل و سپس حدود ۶.۵ میلیون بشکه در ماه‌های مه و ژوئن، معادلات بازار را تغییر داد. این اقدام باعث شد رشد تقاضای جهانی مهار شود و فشار افزایشی بر قیمت‌ها کاهش یابد و اینگونه بخشی از کمبود عرضه ناشی از اختلال در تنگه هرمز از طریق کاهش تقاضا جبران شود.

اگر چین واردات خود را در سطح پیش از جنگ حفظ می‌کرد، قیمت نفت امروز به‌مراتب بالاتر از سطوح فعلی قرار داشت. در واقع چین نشان داد که یکی از بازیگران اصلی امروز بازار نفت است

قمصری که معتقد است اگر چین واردات خود را در سطح پیش از جنگ حفظ می‌کرد، قیمت نفت امروز به‌مراتب بالاتر از سطوح فعلی قرار داشت، به نقش این روزهای تقاضا در بازارهای جهانی نفت اشاره می کند.

مدیر اسبق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت با بیان اینکه چین نشان داد که یکی از بازیگران اصلی امروز بازار نفت است، ادامه داد:یکی از دلایل اصلی اینکه نفت با وجود بحران هرمز هنوز به سطوح فوق‌العاده بالاتر نرسیده، همین رفتار چین است.

بزرگترین ابهام بازار نفت در ۲۰۲۶

روری جانستون در مارکت‌واچ، یکی از رسانه‌های تخصصی حوزه بازار کامودیتی‌ها، می‌نویسد بخش مهمی از آرامش فعلی بازار ناشی از برداشت چین از ذخایر نفتی است، اما هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند حجم این ذخایر چقدر است. برخلاف آمریکا که آمار ذخایر استراتژیک خود را منتشر می‌کند، چین اطلاعات محدودی ارائه می‌دهد.

به همین دلیل بسیاری از مؤسسات انرژی معتقدند بزرگ‌ترین ابهام بازار نفت در سال ۲۰۲۶ نه عرضه اوپک، بلکه میزان ذخایر واقعی نفت چین است.

در بازار نفت امروز، مهم‌ترین متغیر پنهان نه عربستان است، نه اوپک‌پلاس؛ بلکه بزرگ‌ترین خریدار نفت، یعنی چین است. معامله گران بازار نفت امروز در کنار بررسی میزان عرضه نفت ریاض، میزان تقاضا و خرید پکن را هم مورد بررسی قرار می دهند

مدیر اسبق شرکت بین المللی نفت معتقد است که در بازار نفت امروز، مهم‌ترین متغیر پنهان نه عربستان است، نه اوپک‌پلاس؛ بلکه بزرگ‌ترین خریدار نفت، یعنی چین است. معامله گران بازار نفت امروز در کنار بررسی میزان عرضه نفت ریاض، میزان تقاضا و خرید پکن را هم مورد بررسی قرار می دهند.

ذخایر ۱.۴ میلیارد بشکه ای اژدها

آمار دقیقی در مورد ذخایر نفتی چین وجود ندارد اما گفته می شود که این کشور حدود ۱.۴ میلیارد بشکه موجودی نفت خام استراتژیک دارد که بیش از مجموع ۹ انبار بزرگ بعدی ذخیره در دیگر کشورهاست. بر اساس تخمین ها چین در سال میلادی ۲۰۲۵ روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت به ذخائر راهبردی خود افروده است.

ایالات متحده، ژاپن و کشورهای عضو OECD (سازمان توسعه و همکاری اروپا)، بزرگترین دارندگان بعدی هستند که نشان دهنده دهه‌ها آمادگی برای شوک‌های بزرگ عرضه نفت است.

با تخمین ۱.۴ میلیارد بشکه نفت ذخیره در چین، این رقم از مجموع موجودی استراتژیک ایالات متحده، ژاپن، کشورهای عضو OECD اروپا، عربستان سعودی، کره جنوبی، ایران، امارات متحده عربی و هند بیشتر است.

امروزه، مجموع ذخایر کشورهای ذکر شده در بالا حدود ۷۰ درصد از کل حجم نفت ذخیره شده در جهان را تشکیل می‌دهد. ایالات متحده با ۴۱۳ میلیون بشکه در ذخایر استراتژیک نفت (SPR)، شبکه‌ای زیرزمینی که پس از تحریم نفتی ۱۹۷۳ ایجاد شده‌اند، در رتبه دوم قرار دارد.

ژاپن با وجود منابع انرژی داخلی محدود، با ۲۶۳ میلیون بشکه در رتبه سوم قرار دارد. از آنجا که این کشور تقریبا تمام نفت خام خود را وارد می‌کند، حفظ ذخایر اضطراری بزرگ، مدت‌هاست که یک اولویت ملی برای توکیو بوده است.

مجموع کشورهای اروپایی در OECD با ۱۷۹ میلیون بشکه، چهارمین ذخایر بزرگ نفت خام را دارند.

چندین کشور خاورمیانه و دیگر کشورهای آسیایی نیز ذخایر استراتژیک قابل توجهی را در اختیار دارند که اهمیت روزافزون امنیت انرژی را در کشورهای واردکننده و صادرکننده برجسته می‌کند.

بدون شک دولت چین تمایلی ندارد سطح ذخایر راهبردی خود بیش از حد کاهش یابد، زیرا این ذخایر بخش مهمی از امنیت انرژی کشور را تشکیل می‌دهد. تحلیلگران هشدار می‌دهند بازگشت چین به بازار جهانی نفت ممکن است دقیقاً در زمانی رخ دهد که بحران عرضه در خاورمیانه به اوج خود می‌رسد

موج تازه ای از افزایش قیمت ها در راه است؟

اما سوال اینجاست که چین تا چه زمانی قادر به استفاده از ذخایر نفتی خود خواهد بود. بدون شک دولت چین تمایلی ندارد سطح ذخایر راهبردی خود بیش از حد کاهش یابد، زیرا این ذخایر بخش مهمی از امنیت انرژی کشور را تشکیل می‌دهد.

تحلیلگران هشدار می‌دهند بازگشت چین به بازار جهانی نفت ممکن است دقیقاً در زمانی رخ دهد که بحران عرضه در خاورمیانه به اوج خود می‌رسد. در چنین شرایطی، افزایش خرید بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان می‌تواند تعادل شکننده بازار را بر هم بزند و موج تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها را رقم بزند.