شناسهٔ خبر: 78428581 - سرویس بین‌الملل
نسخه قابل چاپ منبع: ایمنا | لینک خبر

جهان در هفته‌ای که گذشت؛

از موفق‌ترین شهرها برای مدیریت پسماند تا بهترین راه‌حل بحران مسکن

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند، پیشتازی شهرهای اروپایی در نوآوری، شهرهای پیشرو در نبرد با کم‌آبی، اقدامات شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا و ژاپن سرزمین سالمندان را در این بسته خبری بخوانید.

صاحب‌خبر -

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، جدیدترین خبرهای جهان را در این بسته خبری بخوانید.

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند سال ۲۰۲۶

مدیریت پسماند در جهان مدرن، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های شهری تبدیل شده است. رشد سریع جمعیت، افزایش مصرف‌گرایی، گسترش صنایع و شهرنشینی، میزان زباله تولید شده توسط شهرها را هر سال به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. بر اساس پژوهش‌های بین‌المللی محیط زیستی که در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ منتشر شده است، انتظار می‌رود حجم کلی زباله‌های جامد شهری در دهه‌های آینده به‌طور قابل‌توجهی افزایش یابد و خطرات جدی زیست‌محیطی، اقتصادی و سلامت عمومی ایجاد کند. همچنین محل‌های دفن زباله، آلودگی پلاستیکی، ضایعات غذایی، زباله‌های الکترونیکی و انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از سیستم‌های پسماند، فشار زیادی را بر محیط‌های شهری وارد می‌کند، این در حالی است که بر اساس آخرین پژوهش‌ها، چندین شهر در حال تحول موفقیت‌آمیز مدیریت پسماند از طریق سیستم‌های بازیافت، راهبردهای اقتصاد چرخشی، فناوری‌های هوشمند، پروژه‌های تبدیل زباله به انرژی و برنامه‌های مشارکت عمومی هستند.

در واقع مدیریت موفق پسماند در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها بر جمع‌آوری زباله متمرکز نیست. شهرهای مدرن اکنون در حال بازطراحی کل سیستم‌های شهری برای کاهش تولید زباله، استفاده دوباره از مواد، بهبود بازیافت، ایجاد الگوهای مصرف پایدارتر و بازیابی انرژی هستند. دانشمندان این گذار را بخشی از اقتصاد چرخشی جهانی روبه‌رشد توصیف می‌کنند که در آن مواد به جای اینکه پس از یک‌بار مصرف دور انداخته شوند، تا زمانی که ممکن است در چرخه استفاده، باقی می‌مانند.

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند سال ۲۰۲۶

دریافت هزینه برای تولید زباله در سئول

یکی از نمونه‌های برجسته جهانی مدیریت موفق پسماند، سئول در کره جنوبی است. این شهر به دلیل سیستم پیشرفته بازیافت ضایعات غذایی و فناوری‌های هوشمند پسماند، در سطح بین‌المللی شناخته شده است. سئول برنامه‌ای به نام « هنگام دور ریختن، پول پرداخت کن» را معرفی کرده است که با دریافت هزینه از خانوارها بر اساس مقدار زباله‌ای که تولید می‌کنند، ساکنان را به کاهش تولید زباله تشویق می‌کند. سطل‌های هوشمند مجهز به در این شهر، سامانه‌های شناسایی امواج رادیویی، به‌طور خودکار ضایعات غذایی را وزن می‌کند و هزینه‌های دفع آن را به صورت دیجیتالی محاسبه می‌کند. در نتیجه، نرخ بازیافت ضایعات غذایی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد و استفاده از محل‌های دفن زباله به‌شدت کاهش پیدا می‌کند. سپس ضایعات غذایی بازیافتی به خوراک دام، کود کمپوست و انرژی زیست‌گاز تبدیل می‌شوند. پژوهشگران بیشتر از سئول به‌عنوان یکی از نوآورانه‌ترین نمونه‌های جهان در کاهش زباله شهری بر پایه فناوری، یاد می‌کنند.

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند سال ۲۰۲۶

تبدیل زباله‌های غیرقابل بازیافت به برق در توکیو

توکیوی ژاپن نیز به‌تازگی به یکی از کارآمدترین شهرهای جهان در مدیریت پسماند، تبدیل شده است. این شهر مقررات سختگیرانه بازیافت و تفکیک زباله را اجرا می‌کند که موجب می‌شود ساکنان، زباله‌های خود را به چندین دسته شامل زباله‌های سوختنی، پلاستیک‌ها، شیشه، فلزات و مواد قابل بازیافت، تقسیم کنند. عامل اصلی موفقیت توکیو در این طرح، آگاهی عمومی و مشارکت قوی افراد جامعه است. در این شهر، تأسیسات تبدیل زباله به انرژی، مقادیر زیادی از زباله‌های غیرقابل بازیافت را به برق و انرژی گرمایشی تبدیل می‌کنند و وابستگی به محل‌های دفن زباله را به حداقل می‌رسانند. به گفته پژوهشگرانی که پایداری شهری ژاپن را بررسی می‌کنند، ترکیب انضباط، فناوری پیشرفته و همکاری عمومی در توکیو، یکی از منظم‌ترین سیستم‌های مدیریت پسماند جهان را ایجاد کرده است.

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند سال ۲۰۲۶

کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی در سنگاپور با محل دفن مهندسی‌شده زباله

سنگاپور با وجود داشتن فضای بسیار محدود برای محل‌های دفن زباله، یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های مدیریت پسماند جهان را توسعه داده است. این شهر بیشتر به نیروگاه‌های سوزاندن زباله برای تبدیل آن به انرژی، متکی است که به‌طور قابل توجهی حجم زباله را کاهش می‌دهد و به‌طور هم‌زمان، برق تولید می‌کند. همچنین مدیران این شهر، برنامه‌های بازیافت، کارزارهای کاهش پلاستیک و طرح‌های اقتصاد چرخشی را ترویج می‌کنند که برای بهبود پایداری بلندمدت، طراحی شده است. یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیست‌محیطی سنگاپور، یک محل دفن مهندسی شده در دریا است که با دقت طراحی شده است تا آسیب‌های زیست‌محیطی را به حداقل برساند و هم‌زمان از تنوع زیستی و تفریحات سالم حمایت کند. پژوهشگران سنگاپور را به‌عنوان الگویی برای کلان‌شهرهای که با محدودیت شدید زمین روبه‌رو هستند، توصیف می‌کنند.

موفق‌ترین شهرهای جهان برای مدیریت پسماند سال ۲۰۲۶

تبدیل زباله به انرژی در کپنهاگ

کپنهاگ دانمارک به‌دلیل تلفیق مدیریت پسماند با تولید انرژی پاک و برنامه‌ریزی پایدار شهری در سطح جهانی، مشهور شده است. این شهر دارای سیستم‌های پیشرفته تبدیل زباله به انرژی است که زباله‌های غیرقابل بازیافت را به برق و استفاده در سیستم گرمایش منطقه‌ای، برای هزاران خانوار تبدیل می‌کند. یکی از نوآورانه‌ترین پروژه‌های کپنهاگ، نیروگاه «آماگر باکه» است که علاوه‌بر تبدیل زباله به انرژی، به‌عنوان یک مرکز تفریحی با پیست اسکی و فضاهای عمومی ساخته شده روی سازه اصلی نیز عمل می‌کند. پژوهشگران بیشتر از کپنهاگ به‌عنوان شهری یاد می‌کنند که در آن می‌توان زیرساخت‌های زیست‌محیطی را با طراحی شهری، انرژی تجدیدپذیر و مشارکت مردمی ترکیب کرد.

این شهر از سوزاندن زباله، برای تولید گرما استفاده می‌کند

پژوهش‌های علمی اخیر حاکی از نقش فناوری‌های هوشمند و هوش مصنوعی در بهبود مدیریت پسماند شهری است. سیستم‌های هوش مصنوعی اکنون می‌توانند مسیرهای جمع‌آوری زباله را بهینه کنند، مواد قابل بازیافت را به طور خودکار شناسایی کنند، شرایط محل‌های دفن زباله را پایش کنند و کارایی بازیافت را بهبود بخشند. سطل‌های هوشمند مجهز به حسگرها نیز به شهرها کمک می‌کنند تا سطح زباله را در زمان واقعی پایش کنند، سفرهای غیرضروری جمع‌آوری را کاهش دهند و مصرف سوخت را پایین بیاورند. پژوهشگران بر این باورند که فناوری‌های دیجیتال با ادامه تولید مقادیر بیشتر زباله توسط شهرها، به طور فزاینده‌ای مهم خواهند شد.

ضایعات پلاستیکی همچنان یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌های زیست‌محیطی جهانی در سال ۲۰۲۶ است. بسیاری از شهرهای موفق در حال اعمال محدودیت‌هایی برای استفاده از پلاستیک‌های یکبار مصرف، تشویق به بسته‌بندی قابل استفاده مجدد و حمایت از جایگزین‌های زیست‌تخریب‌پذیر هستند. به گفته کارشناسان محیط زیست، کاهش تولید زباله مؤثرتر از تکیه بر سیستم‌های بازیافت است. در نتیجه، بسیاری از شهرها اکنون رفتار مصرف‌کننده پایدار، فرهنگ تعمیر و مدل‌های تولید چرخشی را ترویج می‌کنند که برای به حداقل رساندن زباله‌های غیرضروری طراحی شده‌اند.

این شهر از سوزاندن زباله، برای تولید گرما استفاده می‌کند

ضایعات غذایی نیز به یکی از کانون‌های اصلی پژوهش پایداری شهری تبدیل شده است. دانشمندان تخمین می‌زنند که مقادیر بسیار زیادی از مواد غذایی قابل مصرف، هر سال در حالی دور ریخته می‌شود که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، همچنان با ناامنی غذایی مواجه هستند. شهرهای موفق به‌طور فزاینده‌ای در برنامه‌های اشتراک غذا، سیستم‌های بازیافت زباله‌های آلی و کارزارهای آموزش عمومی، سرمایه‌گذاری می‌کنند که این برنامه‌ها برای کاهش ضایعات غذایی در رستوران‌ها، فروشگاه‌های بزرگ و خانواده‌ها طراحی شده‌اند.

با وجود پیشرفت‌های عمده، پژوهشگران هشدار می‌دهند که بسیاری از شهرها هنوز با چالش‌های جدی مدیریت پسماند روبه‌رو هستند. شهرنشینی سریع در کشورهای در حال توسعه همچنان فشار بر سیستم‌های زیرساختی را افزایش می‌دهد و این در حالی است که زباله‌های الکترونیکی و آلودگی پلاستیکی، به سرعت در سراسر جهان در حال رشد هستند. بنابراین کارشناسان بر اهمیت ترکیب فناوری، اصلاح سیاست‌ها، مشارکت عمومی و سرمایه‌گذاری بلندمدت برای ایجاد سیستم‌های پسماند شهری پایدار تأکید می‌کنند.

این شهر از سوزاندن زباله، برای تولید گرما استفاده می‌کند

تجارب شهرهای موفق نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر پسماند می‌تواند به طور قابل‌توجهی پایداری زیست‌محیطی، سلامت عمومی و کیفیت زندگی شهری را بهبود بخشد. همچنین بازیافت، راهبردهای اقتصاد چرخشی، سیستم‌های تبدیل زباله به انرژی، فناوری هوشمند و همکاری عمومی، می‌تواند آلودگی و وابستگی به محل‌های دفن زباله را به طرز چشمگیری کاهش دهد. از آنجایی که تولید جهانی زباله به طور چشمگیری در حال افزایش است، پژوهشگران معتقد هستند که در آینده، سیستم‌های نوآورانه مدیریت پسماند، برای ساختن شهرهایی پاک‌تر، سالم‌تر و پایدارتر بسیار ضروری خواهند شد.

سوزاندن زباله برای تولید گرما در استکهلم

استکهلم از فناوری‌های پیشرفته سوزاندن زباله برای تولید گرما و برق، برای مناطق شهری استفاده می‌کند و هم‌زمان، استانداردهای زیست‌محیطی سختگیرانه‌ای را برای کاهش آلودگی هوا در نظر می‌گیرد. همچنین این شهر از طریق طرح‌های اقتصاد چرخشی، تعمیر، استفاده مجدد و مصرف پایدار را تشویق می‌کند. پژوهشگرانی که شهرهای اسکاندیناوی را مطالعه می‌کنند، تأکید می‌کنند که موفقیت استکهلم ناشی از تلفیق مدیریت پسماند با سیستم‌های انرژی تجدیدپذیر و سیاست‌های گسترده‌تر اقلیمی است.

این شهر از سوزاندن زباله، برای تولید گرما استفاده می‌کند

به‌کارگیری روش پسماند صفر در لیوبلیانا

نمونه مهم دیگر برای موفق‌ترین شهرها در زمینه مدیریت پسماند در سال ۲۰۲۶، لیوبلیانا در اسلوونی است. این شهر به یکی از نخستین پایتخت‌های اروپا تبدیل شده است که به طور رسمی راهبرد پسماند صفر را به‌کار گرفته است. در شهر لیوبلیانا، جمع‌آوری بازیافت منزل به منزل، گسترش یافته است، استفاده از محل‌های دفن زباله را کاهش پیدا کرده و برنامه‌های استفاده مجدد در سراسر منطقه شهری ترویج یافته است. همچنین کارزارهای آگاهی عمومی، نقش مهمی در کاهش مصرف غیرضروری و تفکیک صحیح زباله در این شهر داشت. بر اساس مطالعات اخیر زیست‌محیطی اروپا، لیوبلیانا در کمتر از دو دهه به بعضی از بالاترین نرخ‌های بازیافت در اروپا دست یافت و وابستگی خود را به محل‌های دفن زباله، به‌طور چشمگیری کاهش داد.

شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا چه کرده‌اند؟

بر اساس آخرین پژوهش‌های بین‌المللی در حوزه سلامت و محیط‌زیست، هوای آلوده، هر سال عامل مرگ‌ومیر زودرس میلیون‌ها فرد است و خطر ابتلا به آسم، بیماری‌های ریوی، مشکلات قلبی و دیگر بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهد. این در حالی است که شهرنشینی سریع، توسعه صنعتی، مصرف سوخت‌های فسیلی و تراکم ترافیک، همچنان کیفیت هوا را در بسیاری از نقاط جهان بدتر می‌کنند، با این حال، مطالعات اخیر در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که چندین شهر با بهره‌گیری از سیستم‌های حمل‌ونقل پاک، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر و برنامه‌ریزی‌های شهری نوآورانه، موفق به کاهش آلودگی شده‌اند.

یک گزارش بین‌المللیِ مهم درباره کیفیت هوا در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که چندین شهر جهان توانسته‌اند آلاینده‌های خطرناکی مانند ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون (PM2.5) و «دی‌اکسید نیتروژن» را طی پانزده سال گذشته، بیش از ۲۰ درصد کاهش دهند. پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که شهرهایی که موضوعات مرتبط با حمل‌ونقل، سیاست‌های انرژی پاک، پایش زیست‌محیطی و کمپین‌های آگاهی‌بخشی عمومی را با هم ترکیب کرده‌اند، به چشمگیرترین روش‌ها در کیفیت هوا دست یافته‌اند.

شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا چه کرده‌اند؟

کاهش مصرف زغال‌سنگ در پکن چین

برای مثال پکن چین، به یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های بهبود کیفیت هوای شهری در جهان تبدیل شده است. این شهر سال‌های زیاد، با دود شدید و سطوح خطرناک آلودگی ناشی از نیروگاه‌های زغال‌سنگ، آلاینده‌های صنعتی و ترافیک وسایل نقلیه، شناخته می‌شد، اما اخیراً روش‌های زیست‌محیطی جسورانه‌ای را آغاز کرده است که کیفیت هوا را در طول دهه گذشته متحول کرده است. مسئولان این شهر، مصرف زغال‌سنگ را کاهش دادند، مقررات آلایندگی صنعتی را تقویت کردند، پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر را گسترش دادند و سرمایه‌گذاری زیادی در بخش حمل‌ونقل برقی انجام دادند.

شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا چه کرده‌اند؟

امروزه پکن یکی از بزرگ‌ترین سیستم‌های اتوبوس برقی دنیا را اداره می‌کند و استفاده از خودروهای برقی نیز در آن، به‌سرعت در حال افزایش است. نتایج پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که این شهر، آلودگی ناشی از ذرات معلق مضر را در مقایسه با سطوح ثبت‌شده در اوایل دهه ۲۰۱۰، بیش از ۴۵ درصد کاهش داده است. کارشناسان محیط‌زیست پکن را شاهدی بر این مدعا می‌دانند که شهرهای بزرگ صنعتی می‌توانند از طریق اقدامات سخت‌گیرانه و بلندمدت، به کاهش عمده در آلودگی هوا دست یابند.

بازطراحی حمل‌ونقل در آمستردام هلند

آمستردام هلند از دیگر شهرهایی است که اقدامات مهمی برای کاهش آلودگی هوا انجام داده است. مدیران این شهر، تمرکز ویژه‌ای بر حمل‌ونقل پایدار و کاهش وابستگی به خودرو دارند. همچنین زیرساخت‌های گسترده دوچرخه‌سواری در این شهر به ساکنان اجازه می‌دهد تا بدون نیاز مداوم به خودروهای شخصی، به‌طور کارآمد در شهر رفت‌وآمد کنند. علاوه بر این، آمستردام سیستم حمل‌ونقل عمومی برقی را گسترش داده است، مناطقی با آلایندگی کم ایجاد کرده است و بسیاری از فضاهای شهری با اولویت‌بندی عابران پیاده و دوچرخه‌سواران بازطراحی شده‌اند. به گفته پژوهشگران، آمستردام به یکی از بیشترین کاهش‌ها در زمینه آلودگی دی‌اکسید نیتروژن ناشی از ترافیک، دست یافته است. رویکرد این شهر نشان می‌دهد که چگونه بازطراحی حمل‌ونقل و برنامه‌ریزی شهری پایدار می‌تواند ضمن کاهش ترافیک و گازهای گلخانه‌ای، کیفیت هوا و زندگی ساکنان را بهبود بخشد.

شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا چه کرده‌اند؟

مدرن‌سازی سیستم‌های گرمایشی در ورشو لهستان

ورشوی لهستان به‌عنوان یکی از شهرهای اروپایی با سریع‌ترین روند بهبود در کیفیت هوا، شناخته شده است. این شهر پیش‌تر با آلودگی شدید ذرات معلق ناشی از سیستم‌های گرمایشی زغال‌سنگ و آلاینده‌های صنعتی، مواجه بود. مدیران این شهر در واکنش به وضعیت موجود، اصلاحات عمده‌ای را برای کاهش سوزاندن زغال‌سنگ، مدرن‌سازی سیستم‌های گرمایشی و گسترش استفاده از انرژی‌های پاک، معرفی کردند. ساکنان ورشو برای کنار گذاشتن سیستم‌های گرمایشی زغال‌سنگ از حمایت مالی برخوردار شدند و شهر نیز مقررات زیست‌محیطی و سیستم‌های پایش را تقویت کرد. بهبود در حمل‌ونقل عمومی و استفاده از اتوبوس‌های پاک‌تر نیز به کاهش آلودگی در این شهر کمک کرد. اکنون آلودگی ناشی از ذرات معلق PM2.5 در این شهر به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است که این کار، آن را به یکی از موفق‌ترین شهرها در بهبود کیفیت هوای شهری تبدیل کرده است.

شهرهای جهان برای مقابله با آلودگی هوا چه کرده‌اند؟

استفاده گسترده از انرژی باد در کپنهاگ دانمارک

کپنهاگ دانمارک به‌دلیل پیشگامی در حوزه محیط‌زیست و هوای شهری پاک، به‌طور گسترده مورد تحسین قرار گرفته است. اکنون چندین دهه است که این شهر در زیرساخت‌های دوچرخه‌سواری، انرژی‌های تجدیدپذیر و برنامه‌ریزی شهری دوست‌دار محیط‌زیست، سرمایه‌گذاری می‌کند. امروزه در کپنهاگ، حدود نیمی از سفرهای روزانه برای رفت‌وآمد، به‌جای خودروهای شخصی، با دوچرخه انجام می‌شود که این اقدام، آلاینده‌های حمل‌ونقل را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده است، همچنین این شهر به‌طور گسترده از انرژی باد استفاده می‌کند و سیستم‌های گرمایش منطقه‌ای بسیار کارآمدی را به کار می‌گیرد که وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش می‌دهد. فضاهای سبز، ساختمان‌های کم‌مصرف و سیاست‌های زیست‌محیطی قوی نیز به داشتن هوای پاک‌تر و شرایط زندگی سالم‌تر در کپنهاگ کمک کرده‌اند. پژوهشگران اغلب از کپنهاگ به‌عنوان یکی از پایدارترین و موفق‌ترین شهرهای جهان از نظر زیست‌محیطی یاد می‌کنند.

پیشتازی شهرهای اروپایی در نوآوری

اروپا در تازه‌ترین ارزیابی «شاخص جهانی اکوسیستم فناوری» که از سوی پلتفرم Dealroom.co منتشر شده، بار دیگر نشان داده است که اگرچه در مقایسه با آمریکا تعداد غول‌های فناوری کمتری دارد، از نظر تراکم و کیفیت اکوسیستم‌های نوآورانه جایگاهی ممتاز در جهان به دست آورده است.

شهرهای کوچک‌تر اروپایی توانسته‌اند عملکردی فراتر از انتظار در این زمینه داشته باشند. برای مثال، گنت بلژیک با جمعیتی کمتر از ۳۰۰ هزار نفر، پس از کمبریج در جایگاه دوم شهرهای زیر نیم میلیون نفر نوآور اروپا قرار گرفته است. این موفقیت تا حد زیادی به ارزش بنگاه اقتصادی سرانه بالای این شهر بازمی‌گردد که نقش شرکت زیست‌فناوری آرژنکس با ارزشی حدود ۴۱ میلیارد یورو در آن برجسته است. دانشگاه گنت نیز با خروجی قوی در حوزه‌های فناوری قوی و علوم زیستی، همچنین نرخ بالای تأسیس استارتاپ‌ها، به تقویت مداوم این اکوسیستم کمک کرده است. گنت علاوه‌بر این، در حال شکل‌دهی به یک بخش نرم‌افزاری تازه است که استارتاپ ایکیدو سکیوریتی نمونه‌ای از آن به‌شمار می‌رود.

پیشتازی شهرهای اروپایی در نوآوری

در سطح کلان‌تر، لندن بار دیگر توانسته است جایگاه نخست اروپا را در میان اکوسیستم‌های فناوری به دست آورد و در رتبه چهارم جهان قرار گیرد. این شهر با پیشی گرفتن از پاریس، عنوان برترین اکوسیستم فناوری اروپا در سال ۲۰۲۶ را از آن خود کرده و حتی از شهرهایی همچون لس‌آنجلس‌ و آستین نیز جلوتر ایستاده است. لندن در سال‌های اخیر به یکی از قطب‌های اصلی هوش مصنوعی، فناوری مالی و نوآوری در حوزه فناوری عمیق تبدیل شده است. سرمایه‌گذاری بی‌سابقه ۶ میلیارد یورویی در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵، یکی از عوامل اصلی این موفقیت بوده است.

علاوه‌بر این، استارتاپ‌های لندنی در سال گذشته ۱۵.۳ میلیارد یورو سرمایه جذب کرده‌اند که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشدی ۴۵ درصدی را نشان می‌دهد. این شهر اکنون میزبان ۱۳۸ اسب تک‌شاخ (شرکت خصوصی که ارزش‌گذاری آن از یک میلیارد دلار فراتر رفته باشد) است؛ آماری که جایگاه لندن را به‌عنوان موتور محرک نوآوری در اروپا تثبیت می‌کند.

پاریس نیز در همین دوره حضوری قدرتمند به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، داشته و موفق شده است ۴.۳ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری خطرپذیر جذب کند. شرکت‌هایی همچون میسترال، ای‌ام‌آی لبز و میراکل از مهم‌ترین نمادهای این رشد به‌شمار می‌روند. به‌طور کلی، هوش مصنوعی اکنون حدود ۳۰ درصد از کل سرمایه‌گذاری خطرپذیر اروپا را به خود اختصاص داده است؛ رقمی که از تمرکز روزافزون این قاره بر فناوری‌های نسل آینده حکایت دارد. در این میان، تنها استکهلم توانسته به جمع ۲۰ شهر برتر جهان راه پیدا کند و رتبه ۱۹ را به خود اختصاص دهد.

پیشتازی شهرهای اروپایی در نوآوری

در شاخص «ستاره‌های در حال رشد» نیز تحولات قابل توجهی در اروپا دیده می‌شود. زاگرب، پایتخت کرواسی، اکنون سریع‌ترین قطب فناوری در حال رشد در اتحادیه اروپا و یازدهمین شهر جهان در این شاخص محسوب می‌شود. در اروپای شرقی نیز شهرهایی از جمله آتن، صوفیه، پراگ و ویلنیوس با سرعت قابل‌توجهی در حال پیشرفت‌اند و جایگاه‌های بالایی را در میان شهرهای اتحادیه اروپا به دست آورده‌اند.

ژاپن سرزمین سالمندان شد

بر اساس داده‌های منتشر شده در بیست‌ونهم مه ۲۰۲۶، سرشماری ملی سال ۲۰۲۵ ژاپن نشان‌دهنده تداوم روند کاهشی جمعیت این کشور با ثبت شدیدترین افت در تاریخ سرشماری‌هاست. جمعیت کل ژاپن به ۱۲۳ میلیون و ۵۰ هزار نفر رسیده که نسبت به پنج سال گذشته، کاهش ۳ میلیون و ۹۰ هزار نفری (معادل ۲.۵ درصد) را نشان می‌دهد. این سومین سرشماری متوالی است که روند نزولی جمعیت را در این کشور تأیید می‌کند؛ روندی که از سال ۲۰۱۵ آغاز شده و نخستین کاهش جمعیت از سال ۱۹۲۰ را رقم زده بود. نرخ کاهش جمعیت در سال ۲۰۲۰ معادل ۰.۷ درصد بود که نشان‌دهنده تشدید این روند در دوره اخیر است.

این کاهش جمعیت، جایگاه ژاپن را در میان پرجمعیت‌ترین کشورهای جهان نیز تحت‌تأثیر قرار داده است. با جمعیت ۱۲۳ میلیون نفری، ژاپن اکنون در رتبه دوازدهم قرار دارد که نسبت به رتبه یازدهم در دوره قبل، یک پله سقوط کرده است. در میان ۲۰ کشور پرجمعیت جهان، ژاپن در کنار روسیه، چین و تایلند شاهد کاهش جمعیت در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بوده است، اما بیشترین میزان افت مربوط به ژاپن است.

تحلیل داده‌ها بر اساس تفکیک استانی، تصویری متفاوت از توزیع جمعیت در مناطق مختلف ژاپن ارائه می‌دهد. تنها دو استان، توکیو و اوکیناوا، افزایش جمعیت را تجربه کرده‌اند. استان توکیو با جذب ۱۹۹ هزار نفر جدید، جمعیت خود را به ۱۴ میلیون و ۲۴۰ هزار نفر رسانده و همچنان با ۱۱.۶ درصد از کل جمعیت کشور، پرجمعیت‌ترین استان ژاپن است. استان اوکیناوا نیز رشد اندک هزار نفری را به ثبت رسانده است.

ژاپن سرزمین سالمندان شد

در مقابل، ۴۵ استان دیگر شاهد کاهش جمعیت بوده‌اند. بیشترین افت جمعیت در استان هوکایدو با ۲۳۹ هزار نفر رخ داده است. استان‌های شیزوئوکا با کاهش ۱۶۴ هزار نفر و هیوگو با ۱۴۱ هزار نفر در رتبه‌های بعدی قرار دارند. نکته قابل‌توجه، کاهش جمعیت در استان‌هایی همچون سایتاما، چیبا، کاناگاوا، آیچی، شیگا و فوکوئوکاست که در سرشماری سال ۲۰۲۰ شاهد رشد جمعیت بوده‌اند و این نشان‌دهنده گسترش روند کاهشی به مناطق وسیع‌تری از کشور است.

در بخش خانوارها، آمارها حاکی از افزایش ۲.۳ درصدی تعداد کل خانوارها نسبت به سرشماری پیشین است که به ۵۷ میلیون و ۱۲۰ هزار خانوار رسیده، با این حال میانگین تعداد افراد در هر خانوار از ۳.۴۵ نفر در سال ۱۹۷۰ به ۲.۱۵ نفر در سال ۲۰۲۵ کاهش داشته است. این روند نشان‌دهنده افزایش چشمگیر خانوارهای تک‌نفره و تغییر در ساختار خانواده‌هاست. استان توکیو با میانگین ۱.۸۸ نفر در هر خانوار، کمترین میزان را در سراسر کشور به خود اختصاص داده است.

سرشماری ملی ژاپن که هر پنج سال یک‌بار برگزار می‌شود، کل ساکنان کشور، از جمله اتباع خارجی را دربر می‌گیرد و اطلاعاتی حیاتی در زمینه‌هایی همچون سن، جنسیت و وضعیت اشتغال را جمع‌آوری می‌کند. نتایج این سرشماری، چالش‌های جمعیتی پیش روی ژاپن را برجسته و نیاز به بازنگری در سیاست‌های جمعیتی و اجتماعی را بیش از پیش آشکار می‌کند.

ژاپن سرزمین سالمندان شد

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

در دنیای امروزی، فرهنگ به یکی از مهم‌ترین نیروهای شکل‌دهنده شهرهای مدرن تبدیل شده است. در سراسر جهان، شهرها به طور فزاینده‌ای از هنر، میراث، موسیقی، ادبیات، معماری و صنایع خلاق برای تقویت اقتصاد، بهبود کیفیت زندگی، جذب گردشگری و ایجاد جوامع قوی‌تر، استفاده می‌کنند. بر اساس جدیدترین پژوهش‌های بین‌المللی، صنایع فرهنگی اکنون سهم قابل‌توجهی در توسعه شهری و گردشگری جهانی دارند و به شهرها کمک می‌کنند تا هویت خود را در دنیایی که به‌سرعت در حال تغییر است، حفظ کنند.

همچنین مطالعات جدید سازمان یونسکو حاکی از این است که شهرهای فرهنگی موفق دیگر تنها با بناهای تاریخی یا موزه‌های مشهور، تعریف نمی‌شوند. در واقع پایتخت‌های فرهنگی مدرن، حفاظت از میراث را با نوآوری، صنایع خلاق، فرهنگ دیجیتال، جشنواره‌ها و مشارکت عمومی شهروندان ترکیب می‌کنند. بنابراین در شرایطی که شهرها برای جذب گردشگری، استعداد، سرمایه و به رسمیت شناخته‌شدن بین‌المللی با یکدیگر رقابت می‌کنند، فرهنگ به‌عنوان محرک کلیدی برای تاب‌آوری شهری و رشد اقتصادی محسوب می‌شود.

پاریس، شهر پیشرو در هنر

یکی از مشهورترین شهرهای فرهنگی در سال ۲۰۲۶، پاریس فرانسه است. پاریس همچنان شهرت خود را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پایتخت‌های هنری و فرهنگی جهان حفظ می‌کند. این شهر، موزه‌های مشهور جهانی، معماری تاریخی، ادبیات، سینما و رویدادهای هنر معاصر را در یک محیط فرهنگی غنی، به تصویر می‌کشد. طبق رتبه‌بندی‌های بین‌المللی، پاریس در میان شهرهای پیشرو جهان برای هنر، میراث جهانی و تجارب خلاق، قرار دارد.

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

توکیو؛ شهر متوازن سنت و نوآوری

توکیو ژاپن از دیگر شهرهایی است که به‌دلیل توازن منحصربه‌فرد خود بین سنت و نوآوری، همچنان به‌عنوان یکی از جذاب‌ترین شهرهای فرهنگی دنیا باقی‌مانده است. در این شهر آسیایی، معابد باستانی، محله‌های تاریخی، فرهنگ چای، انیمه‌ها، بازی‌های ویدئویی، معماری و خلاقیت دیجیتال در کنار هم وجود دارند. پژوهشگرانی که شهرهای فرهنگی جهانی را مطالعه می‌کنند، بر توانایی توکیو در حفظ میراث سنتی ژاپنی و باقی ماندن به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین مراکز شهری جهان از نظر فناوری، تأکید می‌کنند. موزه‌های توکیو، جشنواره‌های فصلی، فرهنگ طراحی و صنایع سرگرمی ژاپن، هر سال میلیون‌ها بازدیدکننده بین‌المللی را به‌سوی خود جذب می‌کند.

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

بارسلونا؛ ترکیبی از پایداری و طراحی شهری

بارسلونا اسپانیا نیز به‌تازگی، به یکی از تأثیرگذارترین شهرهای خلاق و هنری اروپا تبدیل شده است. این شهر به‌دلیل میراث معماری خود در کنار رویدادهای پررونق طراحی، موسیقی و هنر معاصر، در جامعه جهانی شناخته شده است. همچنین این شهر فرهنگ را از طریق محله‌های پیاده‌محور، هنر عمومی، جشنواره‌های فرهنگی و توسعه جوامع خلاق در برنامه‌ریزی شهری، به تصویر می‌کشد. به گفته پژوهشگران، بارسلونا یکی از نمونه‌های پیشرو جهان در زمینه همکاری‌های موفق فرهنگی، گردشگری، پایداری و طراحی شهری توصیف می‌شود.

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

سئول، سریع‌ترین پایتخت‌فرهنگی جهان

سئول کره‌جنوبی در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از سریع‌ترین پایتخت‌های فرهنگی در حال رشد جهان، ظهور کرده است. سینما، موسیقی، صنایع زیبایی و سرگرمی‌های دیجیتال کره، نفوذ فرهنگی بین‌المللی این شهر را به طرز چشمگیری، گسترش داده است. پژوهشگران اغلب از سئول به‌عنوان یکی از مراکز اصلی یاد می‌کنند که از طریق مجموعه‌های تلویزیونی، فیلم‌ها، بازی‌های ویدئویی و رسانه‌های برخط، فرهنگ عامه جهانی را شکل می‌دهد. این شهر همچنین صنایع خلاق مدرن را با کاخ‌های تاریخی، بازارهای سنتی و سنت‌های فرهنگی چندصدساله کره، ترکیب می‌کند و بازدیدکنندگان زیادی را به‌سوی خود می‌کشاند.

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

لیوبلیانا؛ تلفیق خلاقیت با گردشگری

یکی از مهم‌ترین شهرهای فرهنگی در حال ظهور اروپا در سال ۲۰۲۶، لیوبلیانا اسلوونی است. این شهر به‌دلیل تلفیق موفق خلاقیت با گردشگری، فضاهای عمومی، برنامه‌ریزی شهری و هویت فرهنگی، به‌عنوان بهترین مقصد شهر خلاق اروپا برای سال ۲۰۲۶ انتخاب شد. مدیران این شهر از هنرمندان محلی، توسعه مناطق خلاق و برگزاری رویدادهای فرهنگی در سراسر شهر، حمایت می‌کنند. پژوهشگران، لیوبلیانا را به‌عنوان یکی از بهترین شهرهای اروپا برای گردشگری فرهنگی پایدار و خلاقیت جامعه‌محور، توصیف می‌کنند.

مکزیکوسیتی؛ میزبان جشنواره‌های بزرگ فرهنگی

مکزیکوسیتی نیز به‌تازگی به یکی از پویاترین مقصدهای فرهنگی جهان تبدیل شده است. این شهر ترکیبی فوق‌العاده از میراث بومی، هنر خیابانی، ادبیات، موسیقی و سینما را در خود جای‌داده است. در واقع قدرت فرهنگی مکزیکوسیتی از تنوع و لایه‌های عمیق تاریخی آن سرچشمه می‌گیرد که از تمدن‌های باستانی تا خلاقیت شهری مدرن را در بر می‌گیرد. این شهر میزبان جشنواره‌های بزرگ فرهنگی، موزه‌های شناخته شده بین‌المللی و یکی از بهترین فرهنگ‌های غذایی جهان است. مطالعات اخیر گردشگری و فرهنگی، همچنان مکزیکوسیتی را به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین مراکز هنری آمریکای لاتین معرفی می‌کند.

بهترین شهرهای فرهنگی جهان در سال ۲۰۲۶ کدامند؟

کپنهاگ؛ ترکیب معماری نوردیک و نوآوری‌های فرهنگی

کپنهاگ دانمارک، یک شهر فرهنگی موفق است که خلاقیت را با پایداری و کیفیت زندگی ترکیب می‌کند. در این شهر، معماری، طراحی، جشنواره‌های موسیقی و فضاهای فرهنگی عمومی با زندگی روزمره شهری درهم‌آمیخته است. در کپنهاگ، بر فضاهای عمومی قابل‌دسترس، جوامع خلاق و طراحی سازگار با محیط‌زیست، تأکید زیادی می‌شود. ترکیب معماری مدرن نوردیک و نوآوری‌های فرهنگی در این شهر، هنرمندان، طراحان و گردشگران را از سراسر دنیا به‌سوی خود جذب می‌کند.

شهرهای موفق جهان برای مقابله با گرما در سال ۲۰۲۶

با نزدیک‌شدن به تابستان ۲۰۲۶، شهرهای سراسر جهان با دماهای بی‌سابقه و تشدید اثر «جزیره گرمایی شهری» دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اما شهرهای نوآور با برنامه‌ریزی‌های راهبردی، زیرساخت‌های سبز و اقدامات امدادی متمرکز بر جامعه، در حال مقابله با این چالش هستند و فضاهای خفقان‌آور شهری را به پناهگاه‌های خنک تبدیل می‌کنند. در ادامه به بررسی روش‌های فرار از گرما در کلان‌شهرها در سال ۲۰۲۶می‌پردازیم و نمونه‌های موفق شامل شهرهای «شنژن»، «دهلی»، «بارسلونا» و دیگر نقاط دنیا را معرفی می‌کنیم:.

شنژن، چین؛ خنک‌سازی پارک‌ها

طراحان شهری در شنژن، طراحی پارک‌ها را به یک دانش تخصصی تبدیل کرده‌اند. آن‌ها ثابت کرده‌اند که پارک مناسب، می‌تواند دمای محیط پیرامون خود را تا حدود پنج درجه سلسیوس کاهش دهد. نتایج یک پژوهش مهم در سال ۲۰۲۶ روی ۱۹۶ پارک شنژن نشان می‌دهد که پارک‌های بزرگ‌تر از ۲۰ هکتار، بدون در نظر گرفتن تراکم ساختمان‌های اطراف، کارایی خنک‌سازی پایداری دارند، در حالی که پارک‌های کوچک‌تر زمانی به بیشترین بازدهی خنک‌سازی می‌رسند که درختانی با ارتفاع ۱۰ تا پانزده متر داشته باشند و سطح نفوذناپذیر آن‌ها، مانند آسفالت، کمتر از چهل درصد باشد.

در شهر شنژن، پارک «لیان‌هواشان» یا «پارک مرکزی»، پناهی مطمئن در برابر گرما است، زیرا این جزیره‌های خنک بزرگ، از طریق فرآیند تبخیر و تعرق گیاهان، کاهش دمای ملموسی ایجاد می‌کنند. بهره‌گیری شنژن از یادگیری ماشینی، برای تحلیل بهترین طرح‌های پارک، الگویی تکرارپذیر برای سایر کلان‌شهرهایی ایجاد کرده است که با چالش‌های اقلیمی مشابه روبه‌رو هستند.

شهرهای موفق جهان برای مقابله با گرما در سال ۲۰۲۶

دهلی، هند؛ نبرد با گرما

دهلی یکی از تهاجمی‌ترین طرح‌های خنک‌سازی سیار جهان را با نام کارزار «نبرد با گرما» آغاز کرده است. سیزده واحد امداد گرمایی سیار، اکنون روزانه از اواخر صبح تا اوایل شب در خیابان‌های دهلی گردش می‌کنند و در ایستگاه‌های اتوبوس، بازارها و مراکز کارگری مستقر هستند. هر خودرو، مجهز به مخازن بزرگ آب خنک، بسته‌های محلول خوراکی آب‌رسانی، جعبه‌های کمک‌های اولیه و حوله‌های نخی است و بیش از ۱۰۰ داوطلب آموزش‌دیده، این اقلام را میان نیازمندان توزیع می‌کنند. علاوه بر واحدهای سیار، دهلی نو، قوانینی برای محافظت از کارگران وضع کرده است که ساخت و سازهای فضای باز را در ساعات میانی تا بعدازظهر، ممنوع می‌کند. سامانه‌های «زنگ آب» نیزنوشیدن منظم آب را در مدارس به کودکان یادآوری می‌کند. همچنین بیش از ۳۰۰ مرکز بهداشت در این شهر به اتاق‌های خنک مجهز به بسته‌های یخ و داروهای گرمازدگی مجهز شده است. در دهلی، برای هر کسی که در گرما دچار مشکل شود، یک خط تلفن ویژه می‌تواند واحدهای سیار را مستقیماً به محل اعزام کند.

شهرهای موفق جهان برای مقابله با گرما در سال ۲۰۲۶

بارسلونا، اسپانیا؛ راهکارهای خنک‌سازی نوین در مناطق متراکم

نتایج یک پژوهش در سال،۲۰۲۶ درباره منطقه متراکم «اگزامپل» در بارسلونا، نشان داد که کدامیک از راهکارهای خنک‌سازی در طول موج‌های گرمایی شدید، مؤثر است. طبق این نتایج، در گرمای ماه ژوئیه، دمای شبکه شهری متراکم، به‌طور میانگین بیش از هشت درجه سلسیوس، از حد معمول فراتر می‌رود و چهارراه‌های بدون سایه و حیاط‌های داخلی، به نقاط بحرانی گرما تبدیل می‌شوند که باید از آن‌ها دوری کرد. مؤثرترین راهکارها برای فرار از گرما در این شهر، ترکیب «بام‌های سبز» با «سنگ‌فرش‌های خنک» است که بیشترین پتانسیل کاهش دما را در شرایط تابستانی دارند. بازدیدکنندگان در بارسلونا باید به دنبال خیابان‌هایی با سایه درختان تنومند یا سنگ‌فرش‌های خنک تازه نصب‌شده باشند. همچنین آن‌ها باید در جستجوی پارک‌هایی باشند که نمای سبز ساختمان‌های اطراف، حتی در گرم‌ترین بعدازظهرها، به‌طور فعال دمای محیط را کاهش می‌دهند.

شهرهای موفق جهان برای مقابله با گرما در سال ۲۰۲۶

سایر نمونه‌های موفق شهرهای جهان برای مقابله با گرمای تابستان

در دیگر مدل‌های موفق، چندین شهر اروپایی و آسیایی با استفاده از «سرمایش غیرفعال» و راهکارهای مبتنی بر طبیعت، پیشگام هستند. برای مثال در وین اتریش، شبکه «خیابان‌های خنک»، گسترش یافته است که در زمان هشدارهای گرمایی، تردد خودروها در آن‌ها محدود و ایستگاه‌های مه‌پاش نصب می‌شود. همچنین در تمام ایستگاه‌های اصلی تراموا، فواره‌های عمومی و مکان‌هایی برای نوشیدن آب در نظر گرفته شده است. شهر سنگاپور نیز در زمینه فضای سبز عمودی، پیشرو است و «شبکه اتصال پارک‌ها» در این شهر، فضاهای سبز را از طریق مسیرهای سایه‌دار پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، به هم متصل کرده که دمای آن‌ها به‌طور محسوسی از خیابان‌های اطراف خنک‌تر است.

شهرهای پیشرو در نبرد با کم‌آبی کدامند؟

سیاست‌های صرفه‌جویی در مصرف آب، همچنان برای کاهش کمبود آب در شهرهای جهان ضروری است. به گفته کارشناسان، کاهش تقاضای آب اغلب ارزان‌تر و پایدارتر از افزایش پیوسته منابع آب است. بسیاری از شهرهای موفق از طریق کمپین‌های آگاهی‌بخشی عمومی، ایجاد فضای سبز مقاوم به خشکی و روش‌های کارآمد دیگر، ساکنان را به مصرف کمتر آب تشویق می‌کنند.

برای مثال، قبرس در سال ۲۰۲۶ پس از رسیدن سطح مخازن آب به پایینترین حد تاریخی خود، با شرایط شدید خشکسالی روبرو شد. در پاسخ به این بحران، مقامات شهری، کمپین‌های اضطراری صرفه‌جویی را آغاز کردند که ساکنان را به کاهش مصرف آب تشویق می‌کرد. همچنین دولت قبرس، پروژه‌های استفاده دوباره از فاضلاب را گسترش داد و در تأسیسات نمک‌زدایی بیشتری، سرمایه‌گذاری کرد تا امنیت بلندمدت آب را بهبود بخشد.

همچنین پژوهش‌های علمی جدید بر اهمیت روزافزون سامانه‌های غیرمتمرکز آب، تأکید می‌کنند. بسیاری از شهرها اکنون به جای اتکای کامل به زیرساخت‌های بزرگ متمرکز، در حال آزمایش سامانه‌های بازیافت محلی در محله‌ها و ساختمان‌ها هستند. سامانه‌های مسکونی هوشمند می‌توانند جمع‌آوری آب باران، بازیافت فاضلاب و فناوری‌های انرژی تجدیدپذیر را ترکیب کنند تا فشار بر منابع آب کل شهر، کاهش یابد.

شهرهای پیشرو در نبرد با کم‌آبی کدامند؟

توکیو؛ بهترین شهر در صرفه‌جویی و کنترل نشتی آب

توکیو، ژاپن، به یکی از کارآمدترین شهرهای جهان در زمینه صرفه‌جویی آب و کنترل نشتی، تبدیل شده است. یکی از بزرگترین دستاوردهای توکیو، سامانه زیرساختی پیشرفته آن است که هدررفت آب را از طریق لوله‌های نشتی، به حداقل می‌رساند. در حالی که بسیاری از شهرها به دلیل زیرساخت‌های فرسوده مقادیر زیادی آب از دست می‌دهند، توکیو از طریق پایش مستمر، تعویض لوله‌ها و فناوری حسگر هوشمند، میزان نشتی آب را به سطوح بسیار پایینی کاهش داده است. این شهر همچنین ابزارهای صرفه‌جویی در مصرف آب، سامانه‌های جمع‌آوری آب باران و بازیافت فاضلاب را در درون ساختمان‌های بزرگ و تأسیسات عمومی ترویج می‌کند. پژوهشگران توکیو را برای داشتن یکی از تاب‌آورترین سامانه‌های آب شهری در جهان، به دلیل ترکیب فناوری پیشرفته و سرمایه‌گذاری بلندمدت زیرساختی، توصیف می‌کنند.

شهرهای پیشرو در نبرد با کم‌آبی کدامند؟

سیاست‌های سختگیرانه کیپ تاون در صرفه‌جویی آب

کیپ‌تاون، آفریقای جنوبی، پس از آنکه چند سال پیش در جریان بحران شدید خشکسالی به سختی از «روز صفر» گریخت، اکنون برای مقابله با کم آبی در سطح بین‌المللی شناخته شده است. از آن زمان، این شهر راهبرد مدیریت آب خود را متحول کرده است تا در برابر کمبودهای آینده، بسیار تاب‌آورتر شود. کیپ‌تاون، سیاست‌های سختگیرانه صرفه‌جویی، پروژه‌های توسعه آب‌های زیرزمینی، تلاش‌های بازیافت فاضلاب و کمپین‌های آگاهی‌بخشی عمومی را معرفی کرده است که ساکنان را به کاهش چشمگیر مصرف آب تشویق می‌کند. این شهر همچنین در پروژه‌های احیای حوزه‌های آب‌خیز سرمایه‌گذاری کرد تا پایداری بلندمدت را بهبود بخشد. کارشناسان زیست‌محیطی اکنون کیپتاون را به عنوان یکی از نمونه‌های پیشرو جهان در زمینه سازگاری شهری با خشکسالی و مدیریت بحران به شمار می آورند.

شهرهای پیشرو در نبرد با کم‌آبی کدامند؟

هنگ کنگ؛ نمونه موفق مدیریت پایدار آب

هنگ‌کنگ به تازگی به نمونه‌ای موفق از مدیریت پایدار آب در مناطق ساحلی تبدیل شده است. این شهر، به دلیل محدودیت منابع طبیعی آب شیرین و فشارهای رو به رشد جمعیت، سرمایه‌گذاری زیادی روی سامانه‌های بازپسگیری آب، شبکه‌های استفاده از آب دریا و تنوع‌بخشی به منابع آب انجام داد. همچنین در مناطق وسیع شهری هنگکنگ، از آب دریا برای شستشوی دست شویی ها استفاده می‌شود که به طور قابل توجهی تقاضای آب شیرین را کاهش می‌دهد. نتایج مطالعات جدید نشان داده است که سامانه‌های آب بازپسگیری‌شده در میان پایدارترین راهکارهای زیست‌محیطی و مقرون‌به‌صرفه برای امنیت آینده آب این شهر محسوب می شود.

شهر سبز فشرده؛ نوآورانه‌ترین روش برای حل بحران مسکن

با توجه به بحران مسکن و نیاز به استفاده بهینه از زمین، ایرلند در حال بررسی و پیاده‌سازی مدل شهر سبز فشرده است. این مدل بر جایگزینی خانه‌های کم‌تراکم با واحدهای آپارتمانی مدرن تمرکز دارد که فضای بیشتری را برای توسعه سبز و عمومی فراهم می‌کند. با افزایش قابل‌توجه تراکم مسکونی، این طرح نه‌تنها به حل مشکل کمبود مسکن کمک می‌کند، بلکه با طراحی خلاقانه بلوک‌های آپارتمانی و فضاهای اشتراکی، کیفیت زندگی شهری را نیز ارتقا می‌دهد و هزینه‌های ساخت را کاهش می‌دهد.

شهر سبز فشرده؛ نوآورانه‌ترین روش  برای  حل بحران مسکن

شهر سبز فشرده در ایرلند؛ حل بحران مسکن از طریق تراکم متوسط

گاهی نوآورانه‌ترین راه‌حل‌ها، ساده‌ترین‌ها هستند. در مارس ۲۰۲۶، معماران JFOC مستقر در دوبلین، مدل شهر سبز فشرده را معرفی کردند که به‌طور ویژه برای رسیدگی به بحران مسکن ایرلند طراحی شده است. چشم‌انداز مسکن ایرلند تحت تاثیر طرح خانه‌های نیمه‌جدا (semi-detached) بوده است؛ الگویی که مقادیر زیادی از زمین را برای جاده‌ها به جای خانه‌ها یا فضاهای عمومی مصرف می‌کند. شهرک‌های معمولی نیمه‌جدا حدود ۲۵ واحد مسکونی در هکتار تولید می‌کنند. طرح جایگزین ۱۰۰ واحد مسکونی در هکتار تولید می‌کند که این میزان چهار برابر افزایش در بهره‌وری استفاده از زمین است.

این طرح در دو شکل ارائه می‌شود؛ نخست یک الگوی شطرنجی از بلوک‌های آپارتمانی کوچک است که با باغ‌های نیمه‌خصوصی در میان آن‌ها چیده شده‌اند و یک شطرنجی از ساختمان‌ها و فضای سبز ایجاد می‌کنند و دوم یک بلوک آپارتمان‌های دو طبقه است که روی هم چیده شده‌اند، اطراف یک باغ مشترک مرتفع قرار گرفته‌اند و پارکینگ خودروها به طور اقتصادی زیر آن پنهان شده است. هر دو طرح، ویژگی‌های کلیدی مشترکی دارند: هر ساکن، بالکن یا تراس خصوصی خود را دارد، هر خانه دارای یک درب ورودی به یک باغ مشترک است که از راهروهای ناشناس ساختمان‌های آپارتمانی جلوگیری می‌کند و در مقایسه با جاده‌هایی که بیشتر مساحت یک شهرک معمولی را اشغال می‌کنند ۳۰ درصد از زمین به فضای سبز عمومی و پارک‌های کوچک اختصاص دارد، همچنین در این طرح، خودروها در پیرامون یا زیر ساختمان‌ها پارک می‌شوند و جاده‌های داخلی حذف می‌شوند.

نکته مهم این است که شهر سبز فشرده، ۳۰ درصد در هزینه‌های ساخت آپارتمان در مقایسه با ساخت‌وساز معمولی، صرفه‌جویی می‌کند. این مدل با حذف جاده‌های شهری که زمین و بودجه توسعه را مصرف می‌کنند، منابع را به سمت خانه‌ها و فضاهای عمومی هدایت می‌کند. در واقع برای گسترش حومه‌ها در سراسر جهان، این مدل ایرلندی، قالبی تکرارپذیر برای رشد با تراکم متوسط و قابلیت سکونت بالا ارائه می‌دهد.

شهر سبز فشرده؛ نوآورانه‌ترین روش  برای  حل بحران مسکن

انقلاب استفاده موقت شنزن؛ فعال‌سازی دوره موقت

همه طرح‌های شهری کارآمد نیاز به طرح‌های جامع بزرگ ندارند. گاهی نوآورانه‌ترین رویکرد، یافتن ارزش در فضاهایی است که در غیر این صورت، خالی می‌مانند. معماری دوسالانه شنژن-هنگ کنگ که با نام UABB شناخته می‌شود، پیشگام مدل استفاده موقت بوده است که نحوه تفکر شهرها در مورد جدول زمانی توسعه را تغییر می‌دهد. در ماه ژانویه ۲۰۲۶، وزارت منابع طبیعی و وزارت مسکن و توسعه شهری-روستایی چین به‌طور مشترک، اطلاعیه‌ای را صادر کردند که ترویج استفاده موقت از زمین و فضای موجود را به‌عنوان یک اقدام کلیدی نوسازی شهری معرفی کرد. ایده این طرح ساده است: چرا زمین را در طول چرخه‌های توسعه طولانی خالی بگذاریم، در حالی که می‌تواند ارزش ایجاد کند؟ مرکز نوآوری علمی فناوری هتائو در شنژن، در این راستا یک مطالعه انجام داده است:

یک ساختمان که در سال ۲۰۲۴ تکمیل شده بود، اما فضاهایی در طبقه سوم داشت که منتظر تجهیزات داخلی بودند؛ در واقع یک دوره موقت یک تا دوساله از خالی بودن. این طرح به جای خالی گذاشتن این فضاها، نمایشگاه‌هایی را در طبقات دوم و سوم برگزار کرد و داوطلبانی را برای راهنمایی بازدیدکنندگان در فضاهای پراکنده مستقر کرد که با جذب مستاجران بالقوه آینده برای بازدید از این فضا، بازده اقتصادی مثبتی ایجاد کرد.

این رویکرد به‌طور سیستماتیک در آلمان توسعه یافته است که استفاده موقت را در دهه ۱۹۹۰ در آیین‌نامه ساختمانی خود گنجانده است. پروژه توسعه دوباره هافن‌سیتی هامبورگ در طول بیش از ۲۰ سال ساخت خود، زمین‌های خالی را به جشنواره‌های موسیقی، اقامتگاه‌های هنرمندان و صحنه‌های تئاتر و فضاهای خالی شهری را به مقاصد فرهنگی تبدیل کرد. در نتیجه برای شهرهای به‌سرعت در حال رشد با چرخه‌های توسعه طولانی، استفاده موقت، راهی برای ایجاد ارزش، فعال‌سازی محله‌ها و آزمایش کاربری‌ها قبل از تعهدات دائمی ارائه می‌دهد.

شهر سبز فشرده؛ نوآورانه‌ترین روش  برای  حل بحران مسکن