به گزارش ایرنا، حوزه فرهنگ و هنر از مهمترین عرصههای توسعه پایدار در جوامع امروزی به شمار میرود؛ حوزهای که علاوه بر نقشآفرینی در ارتقای سرمایه اجتماعی، هویتبخشی فرهنگی و تقویت انسجام ملی، بستری مناسب برای شکوفایی استعدادها و ظرفیتهای انسانی فراهم میکند.
خراسان شمالی نیز به عنوان استانی با پیشینه غنی فرهنگی، تنوع اقوام و خردهفرهنگها، برخورداری از مفاخر ادبی و هنری و ظرفیتهای گسترده در حوزه موسیقی مقامی، تئاتر، هنرهای تجسمی، رسانه و فعالیتهای قرآنی، نیازمند زیرساختهایی متناسب با جایگاه فرهنگی خود است.
یکی از مطالبات دیرینه جامعه فرهنگی و هنری استان، توسعه فضاهای فرهنگی و هنری و تکمیل پروژههای نیمهتمامی بوده که برخی از آنها بیش از یک دهه از آغاز عملیات اجراییشان میگذرد.
در سالهای اخیر تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار بجنورد، احداث موزه هنرهای معاصر، تکمیل مجتمعهای فرهنگی راز و فاروج و بازسازی مجتمع گلشن در دستور کار اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی قرار گرفته است.
اختصاص ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال اعتبار به مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار و همچنین اعلام تخصیص ۳۵ درصد اعتبارات عمرانی این اداره کل در سال گذشته، بار دیگر توجه افکار عمومی را به وضعیت پروژههای عمرانی فرهنگی استان جلب کرده است.
خبرنگار ایرنا در گفتوگویی مفصل با «مهدی آریان» مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی، آخرین وضعیت پروژههای عمرانی، چالشهای اعتباری، برنامههای توسعه زیرساختهای فرهنگی و چشمانداز آینده فرهنگ و هنر استان را بررسی کرده است.
ایرنا: مهمترین خبر این روزهای حوزه فرهنگ استان، اختصاص ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال اعتبار به مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار است. این اعتبار چه تأثیری بر روند اجرای پروژه خواهد داشت؟
آریان: اختصاص این میزان اعتبار را باید یکی از مهمترین اتفاقات عمرانی حوزه فرهنگ و هنر خراسان شمالی در سالهای اخیر دانست. مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار بزرگترین پروژه عمرانی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان است و سالهاست جامعه فرهنگی استان چشم انتظار تکمیل آن است.
طبیعتا پروژهای با این ابعاد و گستردگی نیازمند منابع مالی قابل توجهی است و هر میزان تزریق اعتبار میتواند سرعت پیشرفت پروژه را افزایش دهد.
این اعتبار جدید موجب میشود بخشی از عقبماندگیهای ناشی از کمبود منابع مالی جبران شود و عملیات اجرایی در بخشهای مختلف با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
نگاه ما این است که دوبرار صرفا یک ساختمان فرهنگی نیست بلکه یک سرمایه ماندگار برای نسلهای آینده استان محسوب میشود. این مجموعه میتواند برای دهههای آینده پاسخگوی بخش بزرگی از نیازهای فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی خراسان شمالی باشد و به همین دلیل تکمیل آن از اولویتهای اصلی ماست.
ایرنا: مجتمع دوبرار چه جایگاهی در میان پروژههای فرهنگی استان دارد؟
آریان: بدون تردید این پروژه شاخصترین طرح عمرانی فرهنگی استان است. کمتر پروژهای در حوزه فرهنگ و هنر خراسان شمالی وجود دارد که از نظر وسعت، امکانات و میزان تأثیرگذاری با مجتمع دوبرار قابل مقایسه باشد.
این مجموعه با زیربنای حدود ۱۸ هزار مترمربع طراحی شده و شامل بخشهای مختلف فرهنگی، هنری، آموزشی و اداری خواهد بود.
در حقیقت این پروژه میتواند نقش یک مرکز جامع فرهنگی را ایفا کند؛ مرکزی که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فعلی، ظرفیت پذیرش رویدادهای بزرگ ملی را نیز داشته باشد.
بسیاری از استانهای کشور دارای چنین مجموعههایی هستند و ما معتقدیم خراسان شمالی نیز با توجه به ظرفیتهای فرهنگی خود شایسته برخورداری از یک مرکز بزرگ فرهنگی و هنری است.
ایرنا: پروژه دوبرار اکنون چه میزان پیشرفت فیزیکی دارد؟
آریان: براساس آخرین گزارشهای فنی، این پروژه حدود ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. خوشبختانه بخش عمده عملیات سازهای انجام شده و اکنون وارد مراحل تخصصیتر شدهایم.
هرچه پروژه به مراحل پایانی نزدیکتر میشود هزینهها نیز افزایش مییابد زیرا تجهیز سالنها، تاسیسات تخصصی، سیستمهای فنی و امکانات جانبی نیازمند اعتبارات بیشتری است.
با این حال روند اجرای پروژه در سالهای اخیر نسبت به گذشته سرعت بیشتری گرفته و امیدواریم با تأمین اعتبارات جدید شاهد جهش محسوسی در روند تکمیل آن باشیم.
ایرنا: چرا اجرای این پروژه نزدیک به دو دهه طول کشیده است؟
آریان: مهمترین عامل، محدودیت منابع مالی بوده است. زمانی که عملیات اجرایی پروژه در سال ۱۳۸۷ آغاز شد شرایط اقتصادی کشور متفاوت بود. طی سالهای بعد افزایش قیمت مصالح، تجهیزات و هزینههای اجرایی باعث شد برآوردهای اولیه تغییر کند. از طرفی اعتبارات عمرانی کشور نیز در برخی سالها با محدودیتهایی مواجه بود.
البته باید توجه داشت که پروژه هیچگاه متوقف نشده و متناسب با اعتبارات تخصیصی ادامه پیدا کرده است. امروز خوشبختانه اراده جدی در سطح ملی و استانی برای تکمیل این طرح وجود دارد و همین موضوع آینده امیدوارکنندهای را پیش روی پروژه قرار داده است.
ایرنا: چه میزان اعتبار برای تکمیل کامل مجتمع دوبرار نیاز است؟
آریان: بر اساس برآوردهای کارشناسی و گزارشهای فنی که توسط مشاوران و عوامل اجرایی پروژه تهیه شده است، در شرایط فعلی برای تکمیل کامل مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار حدود یک همت اعتبار مورد نیاز است.
البته باید توجه داشت که پروژههای عمرانی بلندمدت همواره تحت تاثیر شرایط اقتصادی کشور، نرخ تورم، قیمت مصالح ساختمانی و هزینه تجهیزات تخصصی قرار دارند و به همین دلیل برآوردهای مالی ممکن است در مقاطع مختلف دچار تغییر شوند.
نکته مهم این است که امروز بخش عمدهای از عملیات سنگین و زیربنایی پروژه انجام شده و منابع مالی مورد نیاز بیشتر در حوزه تکمیل فضاهای داخلی، تاسیسات تخصصی، سیستمهای فنی، تجهیزات فرهنگی و هنری، محوطهسازی و آمادهسازی نهایی مجموعه هزینه خواهد شد.
این بخشها معمولا از حساسترین و پرهزینهترین مراحل پروژههای فرهنگی هستند زیرا کیفیت بهرهبرداری نهایی به میزان دقت و استانداردسازی این بخشها بستگی دارد.
ما در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی تلاش میکنیم از تمامی ظرفیتهای موجود برای تامین این اعتبار استفاده کنیم. بخشی از منابع از محل اعتبارات ملی، بخشی از طریق اعتبارات استانی و بخشی نیز از طریق ظرفیتهای مشارکتی و سرمایهگذاری بخش خصوصی قابل تامین است.
اعتقاد داریم اگر این منابع به شکل مستمر و هدفمند تخصیص یابد، میتوان پروژه را در زمانبندی تعیین شده به سرانجام رساند.
ایرنا: آیا بهرهبرداری از پروژه تا سال ۱۴۰۷ امکانپذیر است؟
آریان: با توجه به میزان پیشرفت فعلی پروژه و برنامهریزیهایی که صورت گرفته، بهرهبرداری از مجتمع دوبرار تا سال ۱۴۰۷ یک هدف دستیافتنی است، البته به شرط آنکه تخصیص اعتبارات با وقفه مواجه نشود.
تجربه پروژههای عمرانی نشان میدهد مهمترین عامل تاخیر، ناپایداری در تامین منابع مالی است و اگر این موضوع مدیریت شود، بسیاری از موانع اجرایی قابل رفع خواهد بود.
ما در سالهای اخیر شاهد افزایش توجه دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به پروژههای نیمهتمام فرهنگی بودهایم و این موضوع امیدواریهای زیادی ایجاد کرده است.
از سوی دیگر مجموعه مدیریتی استان نیز نگاه مثبتی به تکمیل این پروژه دارد و خوشبختانه هماهنگی مناسبی میان دستگاههای مختلف برای حمایت از آن شکل گرفته است.
بهرهبرداری از مجتمع دوبرار صرفاً افتتاح یک ساختمان نخواهد بود، بلکه آغاز دورهای جدید در حوزه زیرساختهای فرهنگی خراسان شمالی محسوب میشود. به همین دلیل تلاش میکنیم همه ظرفیتهای موجود را برای تحقق این هدف به کار بگیریم.
ایرنا: چه امکاناتی در این مجتمع پیشبینی شده است؟
آریان: مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار از ابتدا با نگاه جامع و آیندهنگر طراحی شده است. در این مجموعه فضاهای مختلفی برای فعالیتهای هنری، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی پیشبینی شده تا بتواند پاسخگوی نیازهای متنوع جامعه فرهنگی استان باشد.
سالنهای تخصصی اجرای نمایش، فضاهای برگزاری همایشها و نشستهای علمی، نگارخانههای مجهز، کارگاههای آموزشی، فضاهای فرهنگی چندمنظوره، کتابخانه، بخشهای اداری و امکانات پشتیبانی از جمله بخشهای مختلف این مجموعه هستند. تلاش شده است استانداردهای لازم برای برگزاری رویدادهای مهم فرهنگی و هنری در طراحی پروژه لحاظ شود.
یکی از اهداف اصلی ما این است که پس از بهرهبرداری، هنرمندان استان دیگر برای برگزاری برنامههای حرفهای با محدودیت فضای مناسب مواجه نباشند. همچنین امکان میزبانی جشنوارههای ملی، برنامههای هنری کشوری و رویدادهای فرهنگی گسترده نیز فراهم خواهد شد.
ایرنا: واگذاری پروژه به بخش خصوصی در چه مرحلهای قرار دارد؟
آریان: در سالهای اخیر موضوع استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در پروژههای فرهنگی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. واقعیت این است که منابع دولتی محدود است و برای تسریع در اجرای پروژههای بزرگ باید از ظرفیت سرمایهگذاران نیز بهره گرفت.
در مورد مجتمع دوبرار نیز این موضوع در دستور کار قرار دارد و مراحل بررسی و اخذ مجوزهای لازم در حال انجام است. البته هدف ما صرفا واگذاری نیست بلکه به دنبال مدلی هستیم که هم منافع عمومی و فرهنگی پروژه حفظ شود و هم سرمایهگذار بتواند با اطمینان در طرح مشارکت کند.
اگر این فرآیند به نتیجه برسد، میتوان از ظرفیتهای مالی و مدیریتی بخش خصوصی برای تسریع در تکمیل پروژه استفاده کرد. تجربه نشان داده است که مشارکت بخش خصوصی در بسیاری از پروژههای فرهنگی کشور نتایج مطلوبی به همراه داشته است.
ایرنا: سال گذشته چه میزان اعتبار برای پروژه دوبرار اختصاص یافت؟
آریان: سال گذشته یکی از سالهای نسبتا مناسب از نظر تامین اعتبار برای این پروژه بود. از محل اعتبارات سفر ریاست جمهوری یک هزار و ۱۵۰ میلیارد ریال اعتبار برای پروژه مصوب شد که خوشبختانه به طور کامل تخصیص یافت و در روند اجرایی پروژه مورد استفاده قرار گرفت.
علاوه بر آن ۲۸۰ میلیارد ریال اعتبار دیگر نیز به پروژه اختصاص یافت و در سال ۱۴۰۳ نیز ۷۳۰ میلیارد ریال منابع مالی برای این طرح جذب شد. این ارقام نشان میدهد که پروژه دوبرار در اولویت برنامههای عمرانی حوزه فرهنگ قرار گرفته است.
تخصیص این اعتبارات موجب شد بخشهایی از پروژه که سالها با کندی مواجه بود، فعالتر شود و پیمانکاران بتوانند عملیات اجرایی را با سرعت بیشتری دنبال کنند.
ایرنا: وضعیت اعتبارات عمرانی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال گذشته چگونه بود؟
آریان: در مجموع ۳۵ درصد از اعتبارات عمرانی مصوب اداره کل تخصیص یافت. اگرچه این میزان با نیاز واقعی پروژهها فاصله دارد اما در شرایط فعلی کشور و محدودیتهای بودجهای، همین میزان نیز کمک قابل توجهی به ادامه اجرای طرحها کرد.
ما همواره معتقد بودهایم که سرمایهگذاری در حوزه فرهنگ نباید به عنوان هزینه تلقی شود، زیرا آثار آن در ارتقای سرمایه اجتماعی، کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش نشاط عمومی نمایان میشود. به همین دلیل تلاش میکنیم از هر فرصت ممکن برای جذب اعتبارات بیشتر استفاده کنیم.
ایرنا: این اعتبارات در چه پروژههایی هزینه شد؟
آریان: اعتبارات تخصیص یافته در سال گذشته با رویکردی هدفمند و بر اساس اولویتهای عمرانی و نیازهای زیرساختی استان هزینه شد. ما تلاش کردیم منابع موجود را به گونهای مدیریت کنیم که ضمن حفظ روند اجرایی پروژههای بزرگ، سایر مراکز فرهنگی استان نیز از این اعتبارات بهرهمند شوند.
به همین دلیل بخش عمده منابع به پروژههای مهمی همچون مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار بجنورد، مجتمع فرهنگی و هنری راز، مجتمع گلشن بجنورد، تماشاخانه شمس و همچنین تعمیر، بازسازی و تجهیز مراکز فرهنگی شهرستانها اختصاص یافت.
واقعیت این است که زیرساختهای فرهنگی در بسیاری از مناطق استان نیازمند بهسازی و ارتقا هستند. برخی از مراکز فرهنگی سالهاست مورد استفاده قرار میگیرند و به دلیل استهلاک تجهیزات و ساختمانها نیازمند بازسازی هستند.
از سوی دیگر پروژههای نیمهتمام نیز برای ادامه فعالیت به اعتبارات مستمر نیاز دارند. بنابراین مدیریت اعتبارات در چنین شرایطی نیازمند برنامهریزی دقیق و اولویتبندی کارشناسی است.
در توزیع اعتبارات تلاش کردیم اصل عدالت فرهنگی را مدنظر قرار دهیم. اعتقاد داریم توسعه فرهنگی نباید فقط محدود به مرکز استان باشد بلکه شهرستانها و مناطق کمتر برخوردار نیز باید از امکانات مناسب فرهنگی بهرهمند شوند.
به همین دلیل بخشی از منابع صرف تجهیز مجتمعها و مراکز فرهنگی در شهرستانهای مختلف شد تا زمینه فعالیت هنرمندان و فعالان فرهنگی در سراسر استان فراهم شود.
در مجموع هدف ما از هزینهکرد این اعتبارات، ایجاد زیرساختهای ماندگار فرهنگی و فراهم کردن شرایط مناسب برای رشد و شکوفایی فعالیتهای هنری و فرهنگی در همه نقاط خراسان شمالی بوده است.
ایرنا: اکنون چند پروژه عمرانی در دست اجرا دارید؟
آریان: در حال حاضر چهار پروژه اصلی عمرانی در حوزه فرهنگ و هنر استان در دست اجرا قرار دارد که شامل مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار بجنورد، موزه هنرهای معاصر بجنورد، مجتمع فرهنگی و هنری راز و مجتمع فرهنگی و هنری فاروج است. هر یک از این پروژهها متناسب با شرایط اجرایی و میزان تخصیص اعتبارات در مراحل مختلف پیشرفت قرار دارند.
این پروژهها از نظر ماموریت و کارکرد با یکدیگر متفاوت هستند اما در یک هدف مشترک یعنی توسعه زیرساختهای فرهنگی استان تعریف شدهاند. برخی از این طرحها مانند مجتمع فاروج در مراحل پایانی قرار دارند و برخی دیگر همچون موزه هنرهای معاصر نیازمند تأمین اعتبارات بیشتری برای ادامه مسیر هستند.
نکته مهم این است که اغلب این پروژهها در سالهای گذشته و در بازه زمانی ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۴ آغاز شدهاند و اکنون به مرحلهای رسیدهاند که تکمیل آنها میتواند تأثیر قابل توجهی بر فضای فرهنگی استان داشته باشد. ما معتقدیم هر پروژهای که به بهرهبرداری برسد، بخشی از کمبودهای زیرساختی استان را جبران خواهد کرد.
در کنار این پروژهها، برنامههایی نیز برای بازسازی و بهسازی برخی مراکز فرهنگی موجود در سطح استان داریم تا علاوه بر احداث فضاهای جدید، کیفیت خدمات مراکز فعال نیز ارتقا یابد.
ایرنا: وضعیت موزه هنرهای معاصر بجنورد چگونه است؟
آریان: موزه هنرهای معاصر بجنورد یکی از پروژههای مهم و راهبردی حوزه فرهنگ و هنر خراسان شمالی است که در حال حاضر حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. این پروژه اگرچه هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد اما از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است زیرا میتواند جایگاه هنرهای تجسمی استان را متحول کند.
خراسان شمالی دارای هنرمندان توانمند و شناختهشدهای در حوزه نقاشی، خوشنویسی، مجسمهسازی، عکاسی و سایر شاخههای هنرهای تجسمی است اما تاکنون فضای تخصصی مناسبی برای نمایش دائمی آثار هنری و نگهداری آثار ارزشمند در استان وجود نداشته است. موزه هنرهای معاصر میتواند این خلأ را برطرف کند.
ما تلاش میکنیم با جذب اعتبارات ملی و استانی، روند اجرای پروژه را تسریع کنیم. معتقدیم این موزه فقط یک ساختمان برای نمایش آثار نیست بلکه مرکزی برای تعامل هنرمندان، پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان هنر خواهد بود.
در آینده این موزه میتواند به یکی از مراکز مهم فرهنگی شمال شرق کشور تبدیل شود و علاوه بر نمایش آثار هنرمندان استان، میزبان نمایشگاههای ملی و بینالمللی نیز باشد.
ایرنا: اهمیت احداث موزه هنرهای معاصر برای استان چیست؟
آریان: یکی از شاخصهای توسعه فرهنگی در هر منطقه، وجود مراکز تخصصی هنری است. موزه هنرهای معاصر از جمله زیرساختهایی است که میتواند به ارتقای جایگاه فرهنگی و هنری استان کمک شایانی کند. در حال حاضر بسیاری از استانهای کشور دارای چنین مراکزی هستند و خراسان شمالی نیز با توجه به ظرفیتهای موجود به شدت به این مجموعه نیاز دارد.
وجود موزه موجب حفظ و نگهداری آثار هنری ارزشمند میشود. بسیاری از آثار هنرمندان استان در حال حاضر در اختیار اشخاص یا مجموعههای مختلف قرار دارد و فضایی برای گردآوری و نمایش مستمر آنها وجود ندارد. این موزه میتواند بستری برای صیانت از این آثار و انتقال آنها به نسلهای آینده باشد.
از سوی دیگر موزه هنرهای معاصر نقش مهمی در آموزش و پژوهش ایفا میکند. دانشجویان، هنرجویان و پژوهشگران میتوانند از ظرفیتهای آن استفاده کنند و با جریانهای مختلف هنر معاصر آشنا شوند.
همچنین برگزاری نمایشگاهها، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در این مجموعه به پویایی فضای هنری استان کمک خواهد کرد.
در بعد گردشگری فرهنگی نیز این موزه میتواند به یکی از جاذبههای مهم استان تبدیل شود و نقش مؤثری در معرفی ظرفیتهای هنری خراسان شمالی داشته باشد.
ایرنا: مجتمع فرهنگی و هنری فاروج در چه وضعیتی قرار دارد؟
آریان: خوشبختانه مجتمع فرهنگی و هنری فاروج یکی از پروژههایی است که به مراحل پایانی رسیده و اکنون حدود ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. این پروژه سالها در انتظار تکمیل بود اما در سالهای اخیر با تخصیص منابع مالی مناسب، روند اجرای آن شتاب گرفته است.
برای تجهیز این مجتمع نیز ۱۰۰ میلیارد ریال اعتبار از محل منابع ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جذب شده که نقش مهمی در آمادهسازی نهایی مجموعه خواهد داشت. در حال حاضر بخش عمده عملیات عمرانی به پایان رسیده و تمرکز ما بر تکمیل تجهیزات و آمادهسازی برای بهرهبرداری است.
شهرستان فاروج یکی از مناطق فعال فرهنگی استان است و هنرمندان این شهرستان سالهاست منتظر بهرهبرداری از این مجموعه هستند. به همین دلیل تلاش داریم در کوتاهترین زمان ممکن شرایط افتتاح رسمی آن را فراهم کنیم.
امیدواریم امسال شاهد بهرهبرداری از این پروژه باشیم تا مردم و هنرمندان منطقه بتوانند از امکانات آن بهرهمند شوند.
ایرنا: بهرهبرداری از مجتمع فاروج چه تاثیری خواهد داشت؟
آریان: بهرهبرداری از مجتمع فرهنگی و هنری فاروج اتفاق مهمی برای شرق خراسان شمالی خواهد بود. این مجموعه میتواند بخش مهمی از نیازهای فرهنگی، هنری و آموزشی منطقه را پاسخ دهد و زمینه برگزاری برنامههای مختلف فرهنگی را فراهم کند.
یکی از مشکلاتی که هنرمندان شهرستانها با آن مواجه هستند، کمبود فضاهای استاندارد برای اجرای برنامهها و فعالیتهای هنری است. مجتمع فاروج میتواند این مشکل را تا حد زیادی برطرف کند و شرایط مناسبی برای فعالیت گروههای نمایشی، موسیقی، هنرهای تجسمی و سایر رشتهها فراهم آورد.
همچنین وجود این مجموعه موجب افزایش مشارکت فرهنگی شهروندان خواهد شد. خانوادهها، دانشآموزان، جوانان و علاقهمندان به فرهنگ و هنر میتوانند از برنامههای متنوعی که در این مرکز برگزار میشود بهرهمند شوند.
در واقع افتتاح این مجتمع گامی مهم در مسیر تحقق عدالت فرهنگی و توزیع متوازن امکانات فرهنگی در سطح استان خواهد بود.
ایرنا: بهرهبرداری از مجتمع فاروج چه تأثیری خواهد داشت؟
آریان: بهرهبرداری از مجتمع فرهنگی و هنری فاروج را باید یکی از اتفاقات مهم فرهنگی سالهای اخیر در شرق خراسان شمالی دانست. این پروژه صرفا یک ساختمان عمرانی نیست، بلکه بستری برای شکلگیری و گسترش فعالیتهای فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی در منطقه خواهد بود.
شهرستان فاروج از ظرفیتهای فرهنگی ارزشمندی برخوردار است و هنرمندان این شهرستان در حوزههای مختلف از جمله تئاتر، موسیقی، هنرهای تجسمی، شعر و ادبیات فعالیتهای قابل توجهی دارند، اما طی سالهای گذشته کمبود زیرساختهای مناسب یکی از دغدغههای اصلی فعالان فرهنگی این منطقه بوده است.
با بهرهبرداری از این مجتمع، هنرمندان شهرستان فاروج به فضایی استاندارد و مجهز برای اجرای برنامههای خود دسترسی پیدا خواهند کرد. این موضوع به افزایش کیفیت فعالیتهای فرهنگی و هنری کمک میکند و زمینه حضور گستردهتر هنرمندان در رویدادهای مختلف را فراهم میسازد.
از سوی دیگر امکان برگزاری جشنوارهها، نمایشگاهها، نشستهای تخصصی، کارگاههای آموزشی و برنامههای فرهنگی متنوع در این مجموعه فراهم خواهد شد.
یکی دیگر از آثار مهم بهرهبرداری از این مجتمع، افزایش مشارکت فرهنگی شهروندان است. خانوادهها، دانشآموزان، جوانان و علاقهمندان به فرهنگ و هنر میتوانند از برنامههایی که در این مجموعه برگزار میشود بهرهمند شوند و این موضوع در افزایش نشاط اجتماعی و تقویت سرمایه فرهنگی منطقه تأثیرگذار خواهد بود.
از نگاه ما افتتاح مجتمع فاروج تنها یک پروژه عمرانی نیست بلکه گامی در مسیر تحقق عدالت فرهنگی است. همواره تلاش کردهایم امکانات فرهنگی فقط در مرکز استان متمرکز نباشد و شهرستانها نیز از زیرساختهای مناسب بهرهمند شوند.
مجتمع فاروج نمونهای از همین رویکرد است و امیدواریم پس از بهرهبرداری به یکی از مراکز فعال فرهنگی شرق استان تبدیل شود.
ایرنا: وضعیت مجتمع فرهنگی و هنری راز چگونه است؟
آریان: مجتمع فرهنگی و هنری راز یکی دیگر از پروژههای مهم فرهنگی استان است که عملیات اجرایی آن در حال انجام است. این پروژه با هدف توسعه زیرساختهای فرهنگی در منطقه راز و جرگلان تعریف شده و نقش مهمی در ایجاد توازن فرهنگی در سطح استان خواهد داشت.
منطقه راز و جرگلان به دلیل موقعیت جغرافیایی، تنوع فرهنگی و ظرفیتهای اجتماعی خود نیازمند فضاهای فرهنگی استاندارد است.
طی سالهای گذشته هنرمندان و فعالان فرهنگی این منطقه بارها بر ضرورت ایجاد چنین مجموعهای تأکید کردهاند و خوشبختانه امروز این پروژه در مسیر اجرا قرار دارد.
البته همانند بسیاری از پروژههای عمرانی، روند پیشرفت آن تا حد زیادی به میزان تخصیص اعتبارات وابسته است. بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، در صورت تامین به موقع منابع مالی پیشبینی میکنیم این پروژه تا سال ۱۴۰۹ به بهرهبرداری برسد. در حال حاضر نیز تلاش میکنیم از ظرفیتهای مختلف ملی و استانی برای تأمین اعتبارات مورد نیاز استفاده کنیم.
بهرهبرداری از مجتمع راز میتواند زمینه توسعه فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و هنری را در این منطقه فراهم کند و نقش مهمی در کشف و پرورش استعدادهای جوان داشته باشد.
همچنین این مجموعه میتواند به محلی برای برگزاری برنامههای فرهنگی و هنری منطقهای تبدیل شود و به ارتقای شاخصهای فرهنگی منطقه کمک کند.
ایرنا: مجتمع گلشن بجنورد چرا نیازمند بازسازی است؟
آریان: مجتمع فرهنگی و هنری گلشن یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین مراکز فرهنگی استان است که طی سالهای گذشته میزبان صدها برنامه فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی بوده است. بسیاری از خاطرات فرهنگی مردم بجنورد و حتی استان با این مجموعه گره خورده و به همین دلیل گلشن از جایگاه ویژهای در حافظه فرهنگی استان برخوردار است.
اما واقعیت این است که گذشت زمان و استفاده مداوم از این مجموعه موجب فرسودگی بخشی از زیرساختها و تجهیزات آن شده است.
برخی فضاها نیازمند بازسازی اساسی هستند و بسیاری از تجهیزات نیز باید با استانداردهای روز بهروزرسانی شوند. اگر این اقدامات انجام نشود، در آینده ممکن است کیفیت خدمات فرهنگی ارائه شده کاهش پیدا کند.
هدف ما از بازسازی مجتمع گلشن صرفا نوسازی ساختمان نیست. تلاش داریم ضمن حفظ هویت فرهنگی و تاریخی این مجموعه، امکانات آن را ارتقا دهیم و شرایطی فراهم کنیم که پاسخگوی نیازهای نسل جدید هنرمندان و مخاطبان فرهنگی باشد. در واقع به دنبال تلفیق اصالت و نوآوری هستیم.
بازسازی گلشن میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت فعالیتهای فرهنگی مرکز استان داشته باشد و این مجموعه را بار دیگر به یکی از مهمترین پایگاههای فرهنگی خراسان شمالی تبدیل کند.
ایرنا: مهمترین چالش توسعه زیرساختهای فرهنگی در استان چیست؟
آریان: بدون تردید مهمترین چالش ما در حوزه توسعه زیرساختهای فرهنگی، محدودیت منابع مالی و اعتبارات عمرانی است. پروژههای فرهنگی به دلیل ماهیت تخصصی خود هزینهبر هستند و تکمیل آنها نیازمند سرمایهگذاری مستمر و بلندمدت است.
بسیاری از پروژههای فرهنگی استان در سالهایی آغاز شدهاند که شرایط اقتصادی متفاوت بود. طی سالهای اخیر افزایش هزینههای ساخت، تجهیزات و خدمات فنی موجب شده است که نیازهای مالی پروژهها نیز افزایش پیدا کند. به همین دلیل تأمین منابع مورد نیاز یکی از مهمترین دغدغههای ماست.
البته چالش توسعه فرهنگی فقط به موضوع اعتبارات محدود نمیشود. برخی پروژهها نیازمند هماهنگیهای بین دستگاهی، تأمین مجوزها و پیگیریهای اداری نیز هستند. اما در مجموع مهمترین عامل تعیینکننده در سرعت اجرای پروژهها، میزان تخصیص اعتبارات است.
با این وجود تلاش کردهایم از همه ظرفیتهای موجود شامل اعتبارات ملی، استانی، سفرهای استانی دولت و همچنین مشارکت بخش خصوصی برای پیشبرد پروژهها استفاده کنیم. اعتقاد داریم توسعه زیرساختهای فرهنگی یک ضرورت است و نباید تحت تأثیر محدودیتهای مقطعی متوقف شود.
ایرنا: توسعه زیرساختها چه تاثیری بر فعالیت هنرمندان خواهد داشت؟
آریان: توسعه زیرساختهای فرهنگی در حقیقت سرمایهگذاری مستقیم بر روی آینده هنر و فرهنگ استان است. هیچ فعالیت فرهنگی پایداری بدون برخورداری از فضاهای مناسب و استاندارد شکل نمیگیرد. هنرمند برای خلق اثر، آموزش، تمرین، اجرا و عرضه آثار خود نیازمند زیرساخت مناسب است.
وقتی یک گروه نمایشی سالن استاندارد در اختیار داشته باشد، وقتی یک هنرمند تجسمی بتواند آثار خود را در نگارخانه مناسب به نمایش بگذارد و زمانی که آموزشهای هنری در فضاهای تخصصی ارائه شود، طبیعتا کیفیت فعالیتها نیز افزایش خواهد یافت. این موضوع در نهایت به رشد هنری استان منجر میشود.
از سوی دیگر زیرساختهای مناسب موجب افزایش انگیزه هنرمندان میشود. بسیاری از استعدادهای جوان زمانی شکوفا میشوند که امکان حضور در محیطهای حرفهای را داشته باشند. ایجاد چنین فضاهایی میتواند زمینهساز کشف استعدادهای جدید و ارتقای سطح فعالیتهای هنری باشد.
همچنین توسعه زیرساختها باعث میشود استان بتواند میزبان برنامههای مهم فرهنگی و هنری شود و این موضوع فرصتهای جدیدی برای معرفی هنرمندان خراسان شمالی در سطح ملی ایجاد خواهد کرد.
ایرنا: آیا استان ظرفیت برگزاری رویدادهای ملی را دارد؟
آریان: قطعا خراسان شمالی از ظرفیتهای بسیار خوبی برای میزبانی رویدادهای ملی برخوردار است. این استان از نظر تنوع فرهنگی، ظرفیتهای هنری، پیشینه تاریخی و موقعیت جغرافیایی ویژگیهای منحصربهفردی دارد و میتواند میزبان بسیاری از برنامههای مهم فرهنگی کشور باشد.
در سالهای گذشته نیز استان تجربه برگزاری جشنوارهها و رویدادهای مختلف را داشته و توانسته است توانمندیهای خود را به نمایش بگذارد. اما واقعیت این است که برای توسعه این ظرفیتها نیازمند زیرساختهای بیشتری هستیم.
تکمیل پروژههایی مانند مجتمع دوبرار، مجتمع فاروج و سایر مراکز فرهنگی میتواند شرایط را برای میزبانی رویدادهای بزرگتر فراهم کند. در آن صورت استان قادر خواهد بود میزبان جشنوارههای ملی، همایشهای تخصصی، نمایشگاههای هنری و برنامههای فرهنگی گسترده باشد.
ما معتقدیم خراسان شمالی میتواند به یکی از قطبهای فرهنگی شمال شرق کشور تبدیل شود و در آینده نقش پررنگتری در عرصه رویدادهای ملی ایفا کند.
ایرنا: نقش بخش خصوصی در توسعه فرهنگی استان را چگونه ارزیابی میکنید؟
آریان: بخش خصوصی یکی از مهمترین ظرفیتهای توسعه فرهنگی در کشور است. تجربه نشان داده است هرجا بخش خصوصی در کنار دولت قرار گرفته، روند توسعه با سرعت و کیفیت بیشتری دنبال شده است.
در حوزه فرهنگ نیز ظرفیتهای فراوانی برای مشارکت بخش خصوصی وجود دارد؛ از سرمایهگذاری در پروژههای عمرانی گرفته تا حمایت از رویدادهای فرهنگی، ایجاد مراکز هنری و توسعه اقتصاد فرهنگ و هنر. ما معتقدیم آینده توسعه فرهنگی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی قابل تصور نیست.
به همین دلیل از هرگونه مشارکت سازنده و قانونمند استقبال میکنیم و تلاش داریم زمینه حضور سرمایهگذاران در حوزه فرهنگ را فراهم کنیم. این مشارکت علاوه بر کمک به توسعه زیرساختها، میتواند به ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد فرهنگ نیز منجر شود.
ایرنا: مهمترین اولویت اداره کل در سالهای آینده چیست؟
آریان: مهمترین اولویت ما تکمیل پروژههای نیمهتمام فرهنگی است. امروز پروژههایی در استان داریم که سالها برای آنها هزینه شده و جامعه فرهنگی نیز چشمانتظار بهرهبرداری از آنهاست. بنابراین تکمیل این طرحها در صدر برنامههای ما قرار دارد.
در کنار آن توسعه عدالت فرهنگی، حمایت از هنرمندان، افزایش دسترسی مردم به امکانات فرهنگی، تقویت انجمنهای هنری و گسترش فعالیتهای فرهنگی در شهرستانها نیز از دیگر اولویتهای اصلی ما محسوب میشود.
تلاش خواهیم کرد با جذب اعتبارات بیشتر و استفاده از ظرفیتهای مشارکتی، روند توسعه زیرساختهای فرهنگی استان را شتاب ببخشیم و شرایط بهتری برای فعالان فرهنگی و هنری فراهم کنیم.
ایرنا: چه پیامی برای جامعه هنری استان دارید؟
آریان: جامعه هنری خراسان شمالی بزرگترین سرمایه فرهنگی استان است. اگر امروز نام خراسان شمالی در عرصههای مختلف هنری مطرح میشود، بخش عمده آن مرهون تلاش و خلاقیت هنرمندان این استان است.
مایلم از همه هنرمندان، نویسندگان، اصحاب رسانه، فعالان قرآنی و کنشگران فرهنگی استان قدردانی کنم که با وجود محدودیتها، با عشق و تعهد به فعالیت خود ادامه دادهاند. ما خود را موظف میدانیم در کنار این عزیزان باشیم و مطالبات آنان را پیگیری کنیم.
اطمینان دارم آینده فرهنگ و هنر خراسان شمالی روشن است. پروژههای مهمی در حال اجراست، ظرفیتهای انسانی ارزشمندی در استان وجود دارد و حمایتهای خوبی نیز در حال شکلگیری است. امیدواریم با همدلی و همکاری همه فعالان فرهنگی بتوانیم جایگاه شایسته استان را در عرصه فرهنگ و هنر کشور ارتقا دهیم.
ایرنا: سخن پایانی؟
آریان: خراسان شمالی استانی با ظرفیتهای عظیم فرهنگی، هنری و اجتماعی است. شاید در برخی حوزهها با کمبودهایی مواجه باشیم، اما سرمایه انسانی ارزشمند و پیشینه فرهنگی غنی استان مهمترین پشتوانه ما برای حرکت به سمت آینده است.
امروز پروژههای مهمی در دست اجرا قرار دارند که هر کدام میتوانند بخشی از نیازهای فرهنگی استان را برطرف کنند. ما امیدواریم با حمایت دولت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، استانداری، نمایندگان مجلس، مدیران استانی و همراهی جامعه فرهنگی بتوانیم این پروژهها را به سرانجام برسانیم.
باور ما این است که سرمایهگذاری در فرهنگ، سرمایهگذاری برای آینده جامعه است. هر فضای فرهنگی که ساخته میشود، هر هنرمندی که حمایت میشود و هر برنامه فرهنگی که برگزار میشود، در حقیقت گامی در مسیر توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زندگی مردم است. امیدواریم با استمرار این مسیر، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر فرهنگ و هنر در خراسان شمالی باشیم.