به گزارش ایرنا، بوی نان تازه و شیرینی داغ در راهروهای سرد زندان میپیچد؛ جایی که پشت میلهها، دستهایی که روزی از زندگی جا مانده بودند، حالا آرد را ورز میدهند، قالی میبافند، چوب میتراشند و پیچ و مهرههای موتور را باز و بسته میکنند تا شاید راهی دوباره به زندگی پیدا کنند.
اشتغال در زندانهای خراسان شمالی دیگر فقط یک برنامه اداری نیست؛ روزنهای از امید است برای مردان و زنانی که میخواهند پس از پایان محکومیت، با دستانی خالی اما آبرومند به جامعه بازگردند.
سالها بود که زندان برای بسیاری تنها مکانی برای تحمل مجازات شناخته میشد، اما حالا در گوشهوکنار اندرزگاههای خراسان شمالی، صدای چرخ خیاطی، ضربههای چکش، همهمه کارگاههای صنایعدستی و عطر شیرینی تازه، روایت دیگری از زندگی را بازگو میکند؛ روایتی از بازسازی انسانهایی که میخواهند دوباره برخیزند.
کارگاههای شیرینیپزی، قالیبافی، خیاطی، صنایعدستی، مکانیکی و دستسازههای چوبی در زندانهای استان حالا به کلاسهای امید تبدیل شدهاند؛ کلاسهایی که در آن مددجویان نهتنها حرفه میآموزند بلکه آرامآرام اعتمادبهنفس از دسترفته خود را نیز بازمییابند.
بسیاری از آنان درآمد حاصل از کار خود را برای خانوادههایشان میفرستند؛ خانوادههایی که در نبود سرپرست، بار سنگین زندگی را به دوش میکشند.
۷۵ درصد زنان زندانی شاغل شدند
در اندرزگاه نسوان خراسان شمالی، بیش از ۷۵ درصد مددجویان مشغول کار هستند؛ زنانی که روزگاری شاید آینده را تیره و مبهم میدیدند اما حالا در کنار کارگاههای کوچک و تولیدی، امید را دوباره تمرین میکنند.
تولیدات آنان از صنایعدستی تا دوخت و دوز، راهی بازار میشود و درآمدش بخشی از مشکلات معیشتی خانوادهها را کاهش میدهد.
کارشناسان اجتماعی معتقدند اشتغال و مهارتآموزی، یکی از مؤثرترین راههای کاهش بازگشت مجدد زندانیان به چرخه جرم است.
زندانیای که در دوران حبس حرفهای یاد گرفته باشد، پس از آزادی برای یافتن شغل و آغاز زندگی سالم، شانس بیشتری خواهد داشت.
در یکی از کارگاههای زندان شیروان، مردی که روزی خود پشت نیمکت آموزش نشسته بود، حالا مربی شیرینیپزی شده است. او پس از گذراندن دورههای فنیوحرفهای، مهارت قنادی را آموخت و اکنون تجربه و دانستههایش را به دیگر زندانیان منتقل میکند.
دستانش هنگام تزئین شیرینیها آرام و دقیق حرکت میکند؛ گویی میان خامه و خمیر، آیندهای تازه را شکل میدهد. خودش میگوید روزی تصور نمیکرد بتواند دوباره مفید باشد اما حالا آموزش دادن به دیگران، حس دوباره زنده بودن را به او برگردانده است.
در گوشه دیگری از زندان شیروان، صدای ابزار مکانیکی به گوش میرسد. مددجویانی که تا دیروز شاید حتی نام قطعات خودرو را نمیدانستند، حالا در دورههای آموزشی مکانیک شرکت میکنند تا پس از آزادی، حرفهای برای گذران زندگی داشته باشند.
استقبال از این دورهها به اندازهای بوده که بسیاری از زندانیان، ساعتهای طولانی را مشتاقانه در کلاسها سپری میکنند.
رتبههای برتر حرفهآموزی در کشور
مدیرکل زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی خراسان شمالی میگوید این استان در سامانه حرفهآموزی کشور، رتبههای اول و دوم را به خود اختصاص داده است.
به گفته علیاصغر رنجبر، بیشتر زندانیان استان در حرفههای مختلف مشغول کار هستند؛ برخی در کارگاههای داخل زندان و تعدادی نیز در بخشهای خصوصی و خدماتی خارج از زندان فعالیت میکنند.
وی معتقد است اشتغال زندانیان فقط به معنای کسب درآمد نیست بلکه راهی برای حفظ آرامش روانی، بازگشت عزتنفس و کاهش آسیبهای اجتماعی است. بخشی از حقوق مددجویان برای خانوادههایشان ارسال میشود تا نبود سرپرست، فشار کمتری بر زندگی آنان وارد کند.
رنجبر تأکید میکند اگر جامعه، خانوادهها و کارفرمایان پس از آزادی زندانیان آنان را بپذیرند، میزان بازگشت به زندان به شکل قابل توجهی کاهش خواهد یافت. به گفته وی، بسیاری از زندانیانی که در دوران حبس مهارتی یاد میگیرند، پس از آزادی دیگر به سمت اعتیاد یا بزهکاری بازنمیگردند زیرا حرفهای برای ادامه زندگی دارند.
این روزها در زندانهای خراسان شمالی، پشت دیوارهای بلند و درهای آهنی، اتفاقی آرام اما عمیق در حال رخ دادن است؛ انسانهایی که روزی از جامعه فاصله گرفته بودند، حالا با دستان خود پلی برای بازگشت میسازند.
شاید بوی شیرینی تازه در یک کارگاه کوچک زندان، همان عطری باشد که امید را دوباره در دل یک زندگی زنده میکند.